# Enbiyâ Sûresi, 14. Âyet (21:14)

> قَالُوا۟ يَـٰوَيْلَنَآ إِنَّا كُنَّا ظَـٰلِمِينَ

*Kâlû yâ veylenâ innâ kunnâ zâlimîn(e)*

**Meal (Diyanet):** "Eyvah bizlere! Bizler gerçekten zalim kimseler idik" dediler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/21/14

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, helak olan kavimlerin pişmanlıklarını ve kendi zulümlerini itiraf etmelerini dile getirmektedir. Anahtar kavramlar, onların çaresizliğini ve işledikleri haksızlığın bilincine varmalarını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"قَالُوا۟","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Onların geçmişte bir söz söylediklerini veya bir ifade kullandıklarını belirtir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kavl (قول), bir düşüncenin veya ifadenin dil ile ortaya konulmasıdır. Ayetteki 'kâlû' (قالوا) ifadesi, helak olan kavmin kendi durumlarını itiraf etme ve pişmanlıklarını dile getirme eylemini ifade eder. Bu, sadece bir söz değil, aynı zamanda bir kabullenişin dışa vurumudur."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Kavl (قول), Kur'an'da bazen fiilin kendisi yerine de kullanılır. Burada 'kâlû' (قالوا), onların bu sözü söyleme fiilini, yani pişmanlıklarını dile getirme eylemini mecazi olarak ifade eder. Bu, onların içinde bulundukları çaresiz durumu ve itiraflarını vurgular."}]},{"word":"وَيْلَنَآ","root":"و ي ل","rootLatin":"v-y-l","meaning":"Şiddetli bir pişmanlık, felaket ve azap dileğini ifade eden bir ünlemdir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Veyl (ويل), helak ve azap anlamlarına gelir. 'Yâ veylenâ' (يا ويلنا) ifadesi, 'Ey helakimiz!' veya 'Ey azabımız!' demektir. Bu ayette, helak olan kavmin kendi başlarına gelen felaketi ve pişmanlıklarını dile getirmek için kullandıkları bir feryattır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Veyl (ويل), şiddetli azap ve helak için kullanılan bir kelimedir. Ayetteki 'yâ veylenâ' (يا ويلنا) ifadesi, onların kendi durumlarına duydukları derin üzüntüyü, çaresizliği ve başlarına gelen musibetin büyüklüğünü ifade eden bir nidadır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Veyl (ويل) kelimesi, Kur'an'da genellikle ilahi azabın ve felaketin bir ifadesi olarak kullanılır. Bu ayette, helak olanların kendi durumlarını 'vay halimize' şeklinde ifade etmeleri, onların ilahi adaletin tecellisi karşısındaki şaşkınlıklarını ve acılarını gösterir."}]},{"word":"ظَـٰلِمِينَ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Haksızlık yapan, zulmeden, haddi aşan kimselerdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zulm (ظلم), bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak, haddi aşmak ve haksızlık etmek demektir. Ayetteki 'zâlimîn' (ظالمين) ifadesi, helak olan kavmin kendi günahlarını ve Allah'ın koyduğu sınırları aşarak işledikleri haksızlıkları itiraf etmelerini vurgular. Bu, onların pişmanlıklarının temel sebebidir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Zulm (ظلم), karanlık ve haksızlık anlamlarına gelir. 'Zâlimîn' (ظالمين) kelimesi, bu ayette, helak olanların kendi nefislerine ve başkalarına karşı işledikleri haksızlıkları, Allah'ın emirlerine karşı gelmelerini ve bu yüzden karanlık bir sona sürüklendiklerini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Zulm (ظلم), Kur'an'da sadece başkalarına karşı yapılan haksızlık değil, aynı zamanda Allah'ın koyduğu düzeni bozmak ve O'na karşı gelmek anlamında da kullanılır. Ayetteki 'zâlimîn' (ظالمين) ifadesi, helak olanların kendi kendilerine zulmettiklerini, yani ilahi düzene aykırı davrandıklarını ve bu yüzden cezayı hak ettiklerini kabul etmelerini gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","ahiret-mukafat","hesap-mizan"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":2,"surface":"يَـٰ","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ey"},{"position":2,"surface":"وَيْلَنَآ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"و-ي-ل","rootLatin":"w-y-l","lemma":"وَيْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfinden sonra geldiği için mansûb","gloss":"vay halimize"},{"position":2,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":3,"surface":"إِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz biz"},{"position":3,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"biz"},{"position":4,"surface":"كُنَّا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"olduk"},{"position":5,"surface":"ظَـٰلِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظَالِم","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"zalimler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Enbiyâ Sûresi** · *21/14*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/14*