# Enbiyâ Sûresi, 16. Âyet (21:16)

> وَمَا خَلَقْنَا ٱلسَّمَآءَ وَٱلْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لَـٰعِبِينَ

*Vemâ ḣalaknâ-ssemâe vel-arda vemâ beynehumâ lâ'ibîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Biz yeri, göğü ve arasındakileri oyun olsun diye yaratmadık.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/21/16

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Enbiyâ Suresi 16. ayet, Allah'ın yaratma eyleminin hikmet ve ciddiyetini vurgulayarak, göklerin, yerin ve ikisi arasındakilerin anlamsız bir oyun veya eğlence için yaratılmadığını ifade eder. Ayet, yaratılışın derin bir amacı olduğunu ve bu amacın 'oyun' kavramının zıddı bir ciddiyet taşıdığını dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"خَلَقْنَا","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-q","meaning":"Yaratma, yoktan var etme veya bir şeyi belirli bir ölçü ve düzene göre meydana getirme eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'halk' kelimesinin aslen bir şeyi takdir etmek, ölçüye vurmak anlamına geldiğini, sonra bu takdire göre icat etme manasına geçtiğini belirtir. Ayetteki 'halk' fiili, Allah'ın gökleri ve yeri belirli bir hikmet ve ölçü ile, anlamsız bir amaç gütmeden var ettiğini gösterir. Bu, yaratılışın tesadüfi veya boş olmadığını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'halk'ın, 'bir şeyi örneksiz olarak icat etmek' olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın gökleri ve yeri, daha önce benzeri olmayan bir şekilde, kendi iradesi ve kudretiyle var ettiğini ve bu yaratılışın 'oyun' gibi değersiz bir amaç taşımadığını belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'halk' kavramının Kur'an'da Allah'ın mutlak yaratıcılığını ve evren üzerindeki egemenliğini ifade ettiğini belirtir. Bu ayette 'halk' fiilinin 'oyun' ile olumsuzlanması, yaratılışın ciddi, amaçlı ve ahlaki bir düzen içinde olduğunu, anlamsız bir eylem olmadığını vurgular."}]},{"word":"ٱلسَّمَآءَ","root":"س م و","rootLatin":"s-m-w","meaning":"Yüksek, yüce olan her şeyi, özellikle de gökyüzünü ve uzayı ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'semâ' kelimesinin 'yüksek' anlamına geldiğini ve Kur'an'da genellikle yedi kat gökleri veya genel olarak üstümüzdeki boşluğu ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'semâ' kelimesi, Allah'ın yüce ve geniş yaratılışının bir parçası olarak, 'oyun' gibi basit bir amaçla yaratılmadığını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'semâ' kelimesinin bazen yağmur, bazen de gökyüzünün kendisi için kullanıldığını ifade eder. Bu ayette ise, 'arz' ile birlikte kullanılarak, evrenin genişliğini ve Allah'ın yaratma kudretinin büyüklüğünü temsil eder ve bu büyük yaratılışın 'oyun' gibi anlamsız bir eylemden uzak olduğunu belirtir."}]},{"word":"ٱلْأَرْضَ","root":"أ ر ض","rootLatin":"a-r-d","meaning":"Üzerinde yaşadığımız yeryüzünü, toprağı ve gezegeni ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'arz' kelimesinin 'yeryüzü' anlamına geldiğini ve Kur'an'da genellikle insanların yaşadığı, üzerinde hareket ettiği alanı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'arz' kelimesi, 'semâ' ile birlikte, Allah'ın yaratılışının kapsamını gösterir ve bu yaratılışın 'oyun' gibi boş bir amaç taşımadığını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'arz' kelimesinin 'yeryüzü' ve 'toprak' anlamlarına geldiğini ve Kur'an'da genellikle yaşamın ve düzenin merkezi olarak tasvir edildiğini belirtir. Ayetteki kullanımıyla, göklerle birlikte, Allah'ın yaratılışının ciddiyetini ve hikmetini pekiştirir, 'oyun' gibi bir amaçtan münezzeh olduğunu ifade eder."}]},{"word":"لَـٰعِبِينَ","root":"ل ع ب","rootLatin":"l-'-b","meaning":"Oyun oynayanlar, eğlenenler, boş ve anlamsız bir iş yapanlar anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'la'b' kelimesinin 'bir şeyi faydasız ve anlamsız bir şekilde yapmak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'lâ'ibîn' kelimesi, Allah'ın yaratma eyleminin bu tür bir anlamsızlık ve boşluktan uzak olduğunu, aksine ciddi bir amaç ve hikmet taşıdığını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'la'b'ın 'eğlence ve faydasız iş' olduğunu ifade eder. Ayetteki 'lâ'ibîn' ifadesi, Allah'ın gökleri ve yeri yaratmasının, insanların yaptığı gibi boş bir eğlence veya vakit geçirme eylemi olmadığını, aksine büyük bir hikmet ve düzenle gerçekleştiğini açıkça belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'la'b' kavramının Kur'an'da genellikle 'boş, anlamsız, geçici ve aldatıcı' şeyleri ifade ettiğini belirtir. Bu ayette 'lâ'ibîn' kelimesinin olumsuzlanması, Allah'ın yaratılışının nihai bir amacı olduğunu, bu amacın ciddiyetini ve yaratılışın anlamsız bir 'oyun' olmadığını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["yaratilis","tabiat-ayetleri","dunya-ahiret-dengesi"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":2,"surface":"خَلَقْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"kh-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarattık"},{"position":3,"surface":"ٱلسَّمَآءَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"göğü"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"ٱلْأَرْضَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"yeri"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî","gloss":"şey"},{"position":6,"surface":"بَيْنَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْنَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"arası"},{"position":6,"surface":"هُمَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"ikisinin"},{"position":7,"surface":"لَـٰعِبِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ل-ع-ب","rootLatin":"l-'-b","lemma":"لَاعِب","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"oyuncular olarak"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Enbiyâ Sûresi** · *21/16-18*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/16-18*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *21/16-18*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *21/16-18*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *21/16*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *21/16*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/16*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *21/16-18*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *21/16-18*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *21/16*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *21/16*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/16*