# Enbiyâ Sûresi, 20. Âyet (21:20)

> يُسَبِّحُونَ ٱلَّيْلَ وَٱلنَّهَارَ لَا يَفْتُرُونَ

*Yusebbihûne-lleyle ve-nnehâra lâ yefturûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Hiç ara vermeksizin gece gündüz tespih ederler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/21/20

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Enbiyâ Suresi'nin 20. ayeti, meleklerin veya gök cisimlerinin kesintisiz ve yorulmaksızın Allah'ı tesbih etmesini konu alır. Ayet, 'tesbih etme' ve 'bıkmama/gevşememe' fiilleri üzerinden bu sürekli ibadetin mahiyetini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"يُسَبِّحُونَ","root":"س ب ح","rootLatin":"s-b-h","meaning":"Allah'ı noksan sıfatlardan tenzih ederek yüceltmek, O'nu anmak ve ibadet etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tesbih' kelimesinin asıl anlamının hızlı hareket etmek olduğunu belirtir. Buradan hareketle, Allah'ı tesbih etmek, O'nu noksan sıfatlardan hızla uzaklaştırmak ve kemal sıfatlarla anmak anlamına gelir. Ayetteki 'yüsebbihûne' ifadesi, meleklerin veya gök cisimlerinin Allah'ı sürekli ve kesintisiz bir şekilde yüceltmesini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tesbih' kelimesini 'tenzih' ve 'tazim' olarak açıklar. Ayetteki kullanımıyla, gece ve gündüz bıkmadan tesbih etmeleri, Allah'ı her türlü eksiklikten arındırıp yüceltme eyleminin sürekliliğini ve kesintisizliğini mecazi olarak vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'tesbih' kavramının Kur'an'da Allah'ın yüceliğini ve aşkınlığını ifade eden temel bir eylem olduğunu belirtir. Bu ayetteki 'yüsebbihûne' fiili, yaratılmışların (melekler veya gök cisimleri) Allah'a karşı duydukları saygı ve hayranlığın sürekli bir ifadesi olarak, O'nun mutlak kudretini ve noksansızlığını ilan etmelerini gösterir."}]},{"word":"ٱلَّيْلَ","root":"ل ي ل","rootLatin":"l-y-l","meaning":"Güneşin batışından doğuşuna kadar olan karanlık zaman dilimi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'leyl' kelimesini 'gündüzün zıddı' olarak tanımlar ve karanlığın hakim olduğu zaman dilimini ifade ettiğini belirtir. Ayette 'gece ve gündüz' ifadesi, tesbih eyleminin zamanla sınırlı olmadığını, sürekli ve kesintisiz olduğunu vurgulamak için kullanılmıştır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'leyl' kelimesinin Arapçada bilinen anlamıyla, güneşin batışından şafağın sökmesine kadar olan süreyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, 'gece' kelimesi, tesbihin sadece belirli bir zaman dilimine özgü olmadığını, bilakis tüm zamanları kapsadığını gösterir."}]},{"word":"وَٱلنَّهَارَ","root":"ن ه ر","rootLatin":"n-h-r","meaning":"Güneşin doğuşundan batışına kadar olan aydınlık zaman dilimi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nehâr' kelimesinin 'aydınlık' ve 'açıklık' anlamlarına geldiğini ve güneşin doğuşundan batışına kadar olan süreyi ifade ettiğini belirtir. Ayette 'gece ve gündüz' ikilemi, tesbihin zamanın her anında devam ettiğini, hiçbir kesintiye uğramadığını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'nehâr' kelimesini 'gündüz' olarak tanımlar ve 'leyl'in zıddı olduğunu belirtir. Ayetteki 'gece ve gündüz' ifadesi, tesbihin evrensel ve sürekli bir eylem olduğunu, zamanın tüm dilimlerini kapsadığını ve bu eylemin kesintisizliğini pekiştirdiğini gösterir."}]},{"word":"لَا يَفْتُرُونَ","root":"ف ت ر","rootLatin":"f-t-r","meaning":"Bıkmak, yorulmak, gevşemek, ara vermek veya zayıflamak.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'fütûr' kelimesinin 'gevşeklik, zayıflık ve kesinti' anlamına geldiğini belirtir. 'Lâ yefturûne' ifadesi, meleklerin tesbih eyleminde hiçbir zaman gevşeklik göstermediklerini, yorulmadıklarını ve ara vermediklerini vurgular. Bu, onların ibadetlerinin sürekliliğini ve mükemmelliğini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'fütûr' kelimesinin 'şiddetten sonraki sakinlik, keskinlikten sonraki yumuşaklık' gibi anlamlara geldiğini belirtir. Ayetteki 'lâ yefturûne' ifadesi, tesbih eden varlıkların bu eylemi hiçbir zaman yavaşlatmadıklarını, kesintiye uğratmadıklarını veya enerjilerini kaybetmediklerini, aksine sürekli bir şevk ve azimle devam ettiklerini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'fütûr' kelimesinin Kur'an'da 'gevşeme, zayıflama, ara verme' anlamlarında kullanıldığını belirtir. 'Lâ yefturûne' ifadesi, meleklerin veya gök cisimlerinin Allah'ı tesbih etme görevlerini hiçbir zaman aksatmadıklarını, bu ibadeti sürekli ve kesintisiz bir şekilde yerine getirdiklerini vurgular. Bu, onların Allah'a olan mutlak itaatlerinin bir göstergesidir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["zikir","melekler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يُسَبِّحُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-ب-ح","rootLatin":"s-b-h","lemma":"تَسْبِيح","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"tesbih ederler"},{"position":2,"surface":"ٱلَّيْلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ل-ي-ل","rootLatin":"l-y-l","lemma":"لَيْل","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf-ı zaman (mef'ûlün fîh) olduğu için mansûb","gloss":"geceyi"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"ٱلنَّهَارَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ه-ر","rootLatin":"n-h-r","lemma":"نَهَار","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"gündüzü"},{"position":4,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":5,"surface":"يَفْتُرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ت-ر","rootLatin":"f-t-r","lemma":"فُتُور","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nefy harfi 'lâ' muzari fiilin i'rabını etkilemediği ve nasb/cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"bıkmazlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Enbiyâ Sûresi** · *21/20*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Enbiyâ, 21:20*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/20*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/20*