# Enbiyâ Sûresi, 26. Âyet (21:26)

> وَقَالُوا۟ ٱتَّخَذَ ٱلرَّحْمَـٰنُ وَلَدًا ۗ سُبْحَـٰنَهُۥ ۚ بَلْ عِبَادٌ مُّكْرَمُونَ

*Ve kâlû-tteḣaże-rrahmânu veledâ(en)(k) subhâneh(u)(c) bel ‘ibâdun mukramûn(e)*

**Meal (Diyanet):** (Böyle iken) "Rahman, çocuk edindi" dediler. O, böyle şeylerden uzaktır, yücedir. Hayır, (evlat diye niteledikleri) o melekler ikrama erdirilmiş kullardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/21/26

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Enbiyâ Suresi 26. ayet, müşriklerin Allah'a çocuk isnat etme iddialarını reddederken, meleklerin Allah katındaki yüce makamlarını 'şerefli kullar' olarak vurgulamaktadır. Ayet, 'ittihaz' (edinme), 'veled' (çocuk) ve 'ibadun mukramun' (şerefli kullar) kavramları üzerinden tevhid inancının temelini ve meleklerin konumunu dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ٱتَّخَذَ","root":"أخذ","rootLatin":"e-h-z","meaning":"Bir şeyi kendine mal etmek, edinmek, benimsemek anlamında kullanılır ve burada Allah'a çocuk isnat etme fiilini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ittihaz' kelimesinin 'ahz' (alma) kökünden türediğini ve bir şeyi kendine has kılma, benimseme anlamı taşıdığını belirtir. Ayetteki bağlamda, Allah'a bir çocuk isnat etmenin, O'nun zatına ait olmayan bir şeyi O'na nispet etme, O'nu noksan sıfatlarla vasıflandırma çabası olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ittihaz' fiilinin mecazi olarak bir şeyi kendine dost veya ortak edinme anlamında kullanılabileceğini ifade eder. Bu ayette ise, Allah'ın bir 'veled' edinmesi iddiasının, O'nun mutlak birliğini ve eşsizliğini zedeleyen bir mecaz olduğunu belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ittihaz' fiilinin Kur'an'da genellikle yanlış bir inancı veya sahte bir tanrıyı benimseme bağlamında kullanıldığını belirtir. Burada ise, Allah'a çocuk isnat etmenin, tevhid inancına aykırı bir 'edinme' fiili olarak ele alındığını ve bu iddianın Allah'ın yüceliğiyle çeliştiğini açıklar."}]},{"word":"وَلَدًا","root":"ولد","rootLatin":"v-l-d","meaning":"Doğum yoluyla meydana gelen çocuk anlamına gelir ve burada Allah'a isnat edilen, O'nun zatından ayrı bir varlık olan çocuk iddiasını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'veled' kelimesinin hem erkek hem de kız çocukları kapsayan genel bir ifade olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın doğurma veya doğrulma gibi beşerî özelliklerden münezzeh olduğunu vurgulamak için bu kelimenin reddedildiğini açıklar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'veled' kelimesinin 'doğum' (vilâde) kökünden geldiğini ve bir şeyin kendinden türeyen, ayrılan parçası anlamına geldiğini ifade eder. Allah hakkında 'veled' isnadının, O'nun mutlak birliğini ve hiçbir şeye muhtaç olmamasını reddetmek anlamına geldiğini belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'veled' kavramının Kur'an'da genellikle soyun devamı ve mirasçı anlamında kullanıldığını belirtir. Ancak bu ayette, Allah'a 'veled' isnat etmenin, O'nun yaratıcı ve münezzeh vasıflarına aykırı bir antropomorfizm olduğunu ve tevhid inancını zedelediğini vurgular."}]},{"word":"سُبْحَـٰنَهُۥ","root":"سبح","rootLatin":"s-b-h","meaning":"Allah'ı her türlü noksanlıktan tenzih etme, yüceltme ifadesidir ve burada Allah'a çocuk isnat etme iddiasını kesin bir dille reddeder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'sübhân' kelimesinin Allah'ı her türlü eksiklikten ve noksanlıktan uzak tutma, O'nu yüceltme anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'sübhânehû' ifadesinin, Allah'a çocuk isnat etme gibi bir iftirayı kesin bir dille reddetmek ve O'nun mutlak kemalini ilan etmek için kullanıldığını açıklar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'sübhân' kelimesinin 'sebh' (yüzmek, uzaklaşmak) kökünden geldiğini ve Allah'ın tüm noksanlıklardan uzak olduğunu ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, Allah'ın 'veled' edinme gibi beşerî bir nitelikten tamamen münezzeh olduğunu vurgulamak için kullanıldığını açıklar."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'sübhân' kelimesinin Allah'ın zatına mahsus bir tenzih ve ta'zim ifadesi olduğunu belirtir. Ayetteki 'sübhânehû' ifadesinin, Allah'ın eşsizliğini, birliğini ve hiçbir şeye muhtaç olmadığını ilan ederek, O'na yapılan yanlış isnatları reddettiğini vurgular."}]},{"word":"عِبَادٌ","root":"عبد","rootLatin":"a-b-d","meaning":"Allah'a kulluk eden, boyun eğen varlıklar anlamına gelir ve burada meleklerin Allah'ın emirlerine itaat eden kullar olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'abd' kelimesinin 'boyun eğme, itaat etme' anlamından geldiğini ve Allah'a karşı tam bir teslimiyet içinde olan varlıkları ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'ibâd' kelimesinin, meleklerin Allah'ın iradesine tam bir teslimiyetle boyun eğen, O'nun emirlerini yerine getiren varlıklar olduğunu vurguladığını açıklar."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn, 'ibâd' kelimesinin 'abd' kelimesinin çoğulu olduğunu ve genel olarak Allah'ın yarattığı tüm varlıkları kapsadığını belirtir. Ancak bu ayette, özellikle meleklerin Allah'ın 'kulları' olarak nitelendirilmesinin, onların ilahlık vasfından uzak, yaratılmış ve itaatkar varlıklar olduğunu göstermek için kullanıldığını ifade eder."}]},{"word":"مُّكْرَمُونَ","root":"كرم","rootLatin":"k-r-m","meaning":"Şerefli kılınmış, yüceltilmiş anlamına gelir ve burada meleklerin Allah katındaki yüksek mertebelerini ve onlara verilen değeri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kerem' kelimesinin 'şeref, yücelik, cömertlik' gibi anlamlara geldiğini ve 'mükrem' kelimesinin ise 'şereflendirilmiş, yüceltilmiş' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'mükremûn' ifadesinin, meleklerin Allah katında özel bir konuma sahip olduklarını, ancak bu konumun onları ilahlık mertebesine çıkarmadığını, aksine Allah tarafından şereflendirildiklerini vurguladığını açıklar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'mükremûn' kelimesinin 'ikram' (şereflendirme) fiilinden türediğini ve Allah tarafından özel bir lütuf ve saygıya mazhar kılınanları ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, meleklerin Allah'ın 'veled'i değil, O'nun tarafından 'şereflendirilmiş kulları' olduklarını vurgulayarak, onların yaratılmışlık ve kulluk vasfını pekiştirdiğini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'kerem' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın cömertliği ve lütfuyla ilişkilendirildiğini belirtir. 'Mükremûn' ifadesinin ise, Allah'ın lütfuyla yüceltilmiş, özel bir statüye sahip olan varlıkları tanımladığını açıklar. Meleklerin bu şekilde nitelendirilmesi, onların ilahlık iddialarını çürütürken, aynı zamanda Allah katındaki değerlerini de ortaya koymaktadır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["melekler","tevhid","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":2,"surface":"ٱتَّخَذَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-خ-ذ","rootLatin":"'-kh-dh","lemma":"اِتَّخَذَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"edindi"},{"position":3,"surface":"ٱلرَّحْمَـٰنُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَٰن","form":"Fa'lân","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fiil-i mâzînin fâili olduğu için merfû","gloss":"Rahman"},{"position":4,"surface":"وَلَدًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"و-ل-د","rootLatin":"w-l-d","lemma":"وَلَد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"çocuk"},{"position":5,"surface":"سُبْحَـٰنَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ب-ح","rootLatin":"s-b-h","lemma":"سُبْحَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûl-i mutlak olduğu için mansûb","gloss":"Haşa"},{"position":5,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":6,"surface":"بَلْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İbtidâ","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بَلْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"hayır"},{"position":7,"surface":"عِبَادٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَبْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû (mahzûf mübtedanın haberi)","gloss":"kullardır"},{"position":8,"surface":"مُّكْرَمُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ك-ر-م","rootLatin":"k-r-m","lemma":"مُكْرَم","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"şerefli kılınmış"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21. sure 26. ayette*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/26*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/26*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/26*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/26*