# Enbiyâ Sûresi, 35. Âyet (21:35)

> كُلُّ نَفْسٍ ذَآئِقَةُ ٱلْمَوْتِ ۗ وَنَبْلُوكُم بِٱلشَّرِّ وَٱلْخَيْرِ فِتْنَةً ۖ وَإِلَيْنَا تُرْجَعُونَ

*Kullu nefsin żâ-ikatu-lmevt(i)(k) veneblûkum bi-şşerri velḣayri fitne(ten)(s) ve-ileynâ turce'ûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Her nefis ölümü tadacaktır. Sizi bir imtihan olarak hayır ile de şer ile de deniyoruz. Ancak bize döndürüleceksiniz.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/21/35

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Enbiyâ Suresi 35. ayet, ölümün kaçınılmazlığını ve dünya hayatının bir imtihan olduğunu vurgulayan temel kavramları içermektedir. Ayet, insanın varoluşsal sonunu ve bu dünyadaki deneyimlerinin ilahi bir sınama niteliğini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"نَفْسٍ","root":"ن ف س","rootLatin":"n-f-s","meaning":"Bu bağlamda 'can', 'ruh' veya 'varlık' anlamında olup, her bir bireysel varlığın ölümü tadacağını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nefs kelimesi, Kur'an'da bazen ruh, bazen beden, bazen de her ikisinin toplamı olan insan varlığı için kullanılır. Bu ayette 'küllü nefsin' ifadesiyle, canlı olan her varlığın, yani her canlının ölümü tadacağı vurgulanır, bu da nefs'in burada genel bir varlık anlamında kullanıldığını gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Nefs, bir şeyin zatı, hakikati ve kendisi demektir. Ayetteki kullanımıyla, ölümün istisnasız her varlığın zatına dokunacağını, yani her varlığın kendi özünde ölümü tecrübe edeceğini belirtir."}]},{"word":"ذَآئِقَةُ","root":"ذ و ق","rootLatin":"z-v-q","meaning":"Tadıcı, tecrübe edici anlamında olup, ölümün sadece bir son değil, aynı zamanda bir tecrübe olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zevk (tatmak) kelimesi, Kur'an'da bazen gerçek anlamda tatmak için kullanılırken, bu ayette olduğu gibi mecazi olarak bir şeyi tecrübe etmek, yaşamak anlamında kullanılır. Ölümün tadılması, onun acısının veya kaçınılmazlığının tecrübe edilmesi demektir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Bu ayetteki 'zâikatü'l-mevt' ifadesi, Arap dilindeki mecazlardan biridir. Ölümün tadılması, onun kaçınılmaz bir şekilde her canlı tarafından yaşanacak bir deneyim olduğunu, sanki bir yiyecek gibi tadılacağını anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zevk' kavramının Kur'an'da sadece fiziksel tatma değil, aynı zamanda bir olayın veya durumun deneyimlenmesi, hissedilmesi anlamında kullanıldığını belirtir. Ölümün tadılması, onun bir son olmaktan öte, her varlık için kaçınılmaz bir deneyim olduğunu vurgular."}]},{"word":"ٱلْمَوْتِ","root":"م و ت","rootLatin":"m-v-t","meaning":"Canlılığın sona ermesi, hayatın bitimi anlamında olup, her canlının karşılaşacağı kaçınılmaz sonu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mevt, canlılığın zıddıdır ve ruhun bedenden ayrılmasıyla gerçekleşen durumu ifade eder. Ayetteki kullanımı, ölümün evrensel ve kaçınılmaz bir gerçek olduğunu, her nefsin bu sona ulaşacağını belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Mevt kelimesi, Kur'an'da genellikle biyolojik ölüm anlamında kullanılırken, bazen de manevi ölüm veya cansızlık durumunu ifade edebilir. Bu ayette ise açıkça biyolojik sonu, yani her canlının hayatının sona ermesini ifade eder."}]},{"word":"وَنَبْلُوكُم","root":"ب ل و","rootLatin":"b-l-v","meaning":"Sizi deneriz, sınarız anlamında olup, dünya hayatındaki iyilik ve kötülüklerin birer imtihan vesilesi olduğunu belirtir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Belâ (imtihan), bir şeyi denemek, sınamak anlamına gelir. Allah'ın kullarını iyilik ve kötülükle denemesi, onların sabırlarını, şükürlerini ve tevekküllerini ölçmek içindir. Ayetteki 'neblûkum' ifadesi, bu ilahi sınamanın sürekli ve aktif olduğunu gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Belâ kelimesi, hem hayırla hem de şerle imtihanı kapsar. Ayette özellikle 'bi'ş-şerri ve'l-hayri' (kötülük ve iyilikle) ifadesiyle bu geniş anlam pekiştirilmiştir. Allah'ın insanları denemesi, onların ahiretteki derecelerini belirlemek içindir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'belâ' kavramının Kur'an'da merkezi bir rol oynadığını ve insan hayatının bir imtihan alanı olarak görüldüğünü vurgular. İyilik ve kötülük, bu ilahi sınavın iki farklı veçhesidir; her ikisi de insanın tepkisini ölçmek için birer araçtır."}]},{"word":"فِتْنَةً","root":"ف ت ن","rootLatin":"f-t-n","meaning":"Bir imtihan, deneme veya sınama olarak anlamında olup, iyilik ve kötülükle karşılaşmanın amacının bir sınama olduğunu pekiştirir.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fitne kelimesi, altını ateşte eriterek saflığını anlamak gibi, bir şeyi denemek ve sınamak anlamına gelir. Bu ayetteki 'fitneten' ifadesi, iyilik ve kötülüğün insanı sınayan, onun gerçek mahiyetini ortaya çıkaran birer araç olduğunu belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fitne, bir şeyi denemek, sınamak ve onun gizli yönlerini ortaya çıkarmak için kullanılır. Ayetteki bağlamda, Allah'ın insanları iyilik ve kötülükle denemesinin nihai amacının, onların imanlarını, sabırlarını ve şükürlerini açığa çıkarmak olduğunu ifade eder."}]},{"word":"تُرْجَعُونَ","root":"ر ج ع","rootLatin":"r-j-'-","meaning":"Döndürüleceksiniz, geri döneceksiniz anlamında olup, dünya hayatının sonunda Allah'a hesap vermek üzere geri dönüşü ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rücu' (dönmek), bir yerden ayrıldıktan sonra oraya geri gelmek demektir. Ayetteki 'ileyne turce'ûn' ifadesi, insanların dünya hayatından sonra Allah'ın huzuruna, yani ahiret yurduna döneceklerini ve orada amellerinin karşılığını göreceklerini belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Rücu', bir şeyin başlangıç noktasına geri dönmesidir. İnsanların Allah'a döndürülmesi, onların yaratılış gayelerine uygun olarak, nihai hesap ve yargılama için yaratıcılarına geri döneceklerini ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["olum","imtihan-bela","dirilis","dunya-ahiret-dengesi"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"كُلُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"her"},{"position":2,"surface":"نَفْسٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"can"},{"position":3,"surface":"ذَائِقَةُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ذ-و-ق","rootLatin":"dh-w-q","lemma":"ذَائِقَة","form":"Fâile","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"tadıcı"},{"position":4,"surface":"ٱلْمَوْتِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-و-ت","rootLatin":"m-w-t","lemma":"مَوْت","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"ölüm"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî harf olduğu için","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"نَبْلُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-ل-و","rootLatin":"b-l-w","lemma":"بَلَا","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"imtihan ederiz"},{"position":5,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahalde mebnî","gloss":"sizi"},{"position":6,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî harf olduğu için","gloss":"ile"},{"position":6,"surface":"ٱلشَّرِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ر-ر","rootLatin":"sh-r-r","lemma":"شَرّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şer"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî harf olduğu için","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"ٱلْخَيْرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"kh-y-r","lemma":"خَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"hayır"},{"position":8,"surface":"فِتْنَةً","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ت-ن","rootLatin":"f-t-n","lemma":"فِتْنَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"bir imtihan olarak"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî harf olduğu için","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"إِلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî harf olduğu için","gloss":"e doğru"},{"position":9,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"bize"},{"position":10,"surface":"تُرْجَعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ج-ع","rootLatin":"r-j-ʿ","lemma":"رَجَعَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"döndürülürsünüz"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Enbiyâ Sûresi** · *21/35*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/35*
- **Mü'minûn Sûresi** · *21/35*
- **Doğdular, Yaşadılar — Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/35*
- **Mü'minûn Sûresi** · *21/35*
- **Ankebût Sûresi** · *21/35*
- **Doğdular, Yaşadılar — Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/35*
- **Mü'minûn Sûresi** · *21/35*
- **Ankebût Sûresi** · *21/35*
- **Tûr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/35*
- **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/35*
- **Rûm Sûresi** · *21/35*