# Enbiyâ Sûresi, 36. Âyet (21:36)

> وَإِذَا رَءَاكَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ إِن يَتَّخِذُونَكَ إِلَّا هُزُوًا أَهَـٰذَا ٱلَّذِى يَذْكُرُ ءَالِهَتَكُمْ وَهُم بِذِكْرِ ٱلرَّحْمَـٰنِ هُمْ كَـٰفِرُونَ

*Ve-iżâ raâke-lleżîne keferû in yetteḣiżûneke illâ huzuven ehâżâ-lleżî yeżkuru âlihetekum vehum biżikri-rrahmâni hum kâfirûn(e)*

**Meal (Diyanet):** İnkar edenler seni gördükleri zaman ancak alaya alırlar. "Bu mu ilahlarınızı diline dolayan?" derler. Halbuki kendileri Rahman'ın kitabını inkar ediyorlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/21/36

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Enbiyâ Suresi 36. ayet, inkarcıların Hz. Peygamber'e karşı takındıkları alaycı tavrı ve Allah'ın ayetlerini inkar etmelerini ele almaktadır. Ayet, 'küfür', 'istihza' ve 'zikir' gibi temel kavramlar üzerinden inkarcıların psikolojisini ve tutumunu dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"كَفَرُوا۟","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"İnkarcıların, hakikati örtme ve reddetme eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"K-f-r kökü, bir şeyi örtmek anlamına gelir. Bu ayetteki 'keferû' kelimesi, hakikati, yani peygamberliği ve Allah'ın birliğini örtbas eden, gizleyen ve bu nedenle inkar eden kimseleri ifade eder. Onlar, peygamberin getirdiği mesajı görmezden gelerek hakikati örtmüşlerdir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu'ya göre 'küfr', Kur'an'da sadece bir inançsızlık değil, aynı zamanda Allah'ın nimetlerine karşı nankörlük ve O'nun ayetlerini bile bile reddetme eylemidir. Ayetteki 'keferû' ifadesi, inkarcıların peygamberi alaya alarak Allah'ın ayetlerine karşı gösterdikleri bu nankör ve reddedici tutumu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'küfr' kelimesinin mecazi olarak 'örtmek' anlamından türediğini belirtir. Bu ayetteki 'keferû' ifadesi, inkarcıların peygamberin getirdiği hakikati, sanki bir örtüyle gizler gibi reddetmelerini ve bu reddedişin bir sonucu olarak alay etmelerini anlatır."}]},{"word":"يَتَّخِذُونَكَ","root":"أ خ ذ","rootLatin":"e-h-z","meaning":"İnkarcıların Hz. Peygamber'i alay konusu yapma eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"E-h-z kökü, bir şeyi almak, edinmek anlamına gelir. 'İttihâz' ise bir şeyi kendine edinmek, kılmak demektir. Bu ayette 'yettehizûneke' ifadesi, inkarcıların peygamberi kendilerine bir alay konusu, bir eğlence aracı olarak görmelerini ve bu şekilde muamele etmelerini anlatır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ittihâz' fiilinin genellikle bir şeyi bir sıfatla nitelemek veya bir şeye bir konum vermek anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yettehizûneke' ifadesi, inkarcıların peygamberi 'hüzüv' (alay) sıfatıyla niteleyerek, onu alay konusu haline getirdiklerini gösterir."}]},{"word":"هُزُوًا","root":"ه ز أ","rootLatin":"h-z-e","meaning":"İnkarcıların Hz. Peygamber'e karşı takındıkları küçümseyici ve alaycı tavrı ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"H-z-e kökü, alay etmek, küçümsemek anlamına gelir. 'Hüzüv', alay edilen şey veya alay etme eylemidir. Ayetteki 'hüzüven' kelimesi, inkarcıların peygamberi ciddiye almayıp, onu küçümseyerek eğlence konusu yapmalarını, onunla dalga geçmelerini açıklar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hüzüv' kelimesinin, bir şeyi hafife almak, onunla eğlenmek ve onu küçümsemek anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayetteki kullanımı, inkarcıların peygamberin şahsiyetini ve getirdiği mesajı değersiz görerek, ona karşı takındıkları aşağılayıcı tutumu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hüzüv' kavramının Kur'an'da genellikle peygamberlere ve ilahi mesajlara karşı gösterilen küçümseyici ve alaycı tavrı ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, inkarcıların peygamberi gördüklerinde sergiledikleri bu alaycı ve aşağılayıcı tutum, onların hakikate karşı olan direnişlerinin bir göstergesidir."}]},{"word":"يَذْكُرُ","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Hz. Peygamber'in inkarcıların ilahlarını anma ve eleştirme eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Z-k-r kökü, hatırlamak, anmak, zikretmek anlamına gelir. Bu ayetteki 'yezküru' fiili, peygamberin inkarcıların ilahlarını anarak, onların batıl olduğunu dile getirmesini ve eleştirmesini ifade eder. Bu anma, bir övgü değil, bir reddediş ve uyarıdır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'zikr' kelimesinin bazen bir şeyi dile getirmek, bahsetmek anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yezküru âliheteküm' ifadesi, peygamberin inkarcıların ilahlarından bahsederek, onların tanrı olmadığını, aksine batıl olduğunu ortaya koyduğunu gösterir."}]},{"word":"ٱلرَّحْمَـٰنِ","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Allah'ın geniş ve kuşatıcı rahmetini ifade eden özel ismidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"R-h-m kökü, merhamet, acıma anlamına gelir. 'Rahmân', Allah'ın özel isimlerinden olup, O'nun geniş ve kuşatıcı rahmetini, tüm yaratılmışlara şamil olan merhametini ifade eder. Ayette 'zikri' ile birlikte kullanılması, inkarcıların bu sonsuz rahmetin kaynağı olan Allah'ın mesajını inkar ettiklerini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'Rahmân' isminin, Allah'ın rahmetinin kemalini ve şümulünü ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, inkarcıların 'Rahmân'ın zikrini' inkar etmeleri, onların sadece bir mesajı değil, aynı zamanda tüm varoluşu kuşatan ilahi rahmeti de reddettiklerini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rahmân' isminin Kur'an'da Allah'ın en temel ve evrensel sıfatlarından biri olduğunu, O'nun tüm varlıklara yönelik lütuf ve merhametini temsil ettiğini vurgular. Ayette 'Rahmân'ın zikrini inkar etmeleri', inkarcıların bu ilahi lütfu ve onun getirdiği hidayeti reddetmelerini ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["musrikler","kufur-sirk","vahiy-kuran","peygamberlik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"zaman"},{"position":2,"surface":"رَءَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ء-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رَأَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gördü"},{"position":2,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahalde mebnî","gloss":"seni"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû mahalde mebnî","gloss":"o kimseler ki"},{"position":4,"surface":"كَفَرُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inkar ettiler"},{"position":5,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak"},{"position":6,"surface":"يَتَّخِذُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-خ-ذ","rootLatin":"'-kh-dh","lemma":"اِتَّخَذَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"ediyorlar"},{"position":6,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahalde mebnî","gloss":"seni"},{"position":7,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstisna","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak"},{"position":8,"surface":"هُزُوًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-ز-ء","rootLatin":"h-z-'","lemma":"هُزْء","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"alay konusu"},{"position":9,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"mı"},{"position":9,"surface":"هَـٰذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَـٰذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû mahalde mebnî","gloss":"bu"},{"position":10,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû mahalde mebnî","gloss":"o kimse ki"},{"position":11,"surface":"يَذْكُرُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذَكَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"zikrediyor"},{"position":12,"surface":"ءَالِهَةَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"إِلَٰه","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ilahlarını"},{"position":12,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"sizin"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû mahalde mebnî","gloss":"onlar"},{"position":14,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":14,"surface":"ذِكْرِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذِكْر","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"zikri"},{"position":15,"surface":"ٱلرَّحْمَـٰنِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَٰن","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rahman'ın"},{"position":16,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Tekit zamiri olduğu için merfû mahalde mebnî","gloss":"onlar"},{"position":17,"surface":"كَـٰفِرُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَافِر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"inkarcıdırlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21. sure 36. ayette*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21. sure 36. ayette*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/36*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/36*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/36*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/36*
- **Kelime-i Zekeriyyâiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *21/36*
- **Kelime-i Zekeriyyâiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *21/36*
- **Kelime-i Zekeriyyâiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *21/36*
- **Kelime-i Zekeriyyâiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *21/36*