# Enbiyâ Sûresi, 37. Âyet (21:37)

> خُلِقَ ٱلْإِنسَـٰنُ مِنْ عَجَلٍ ۚ سَأُو۟رِيكُمْ ءَايَـٰتِى فَلَا تَسْتَعْجِلُونِ

*Ḣulika-l-insânu min ‘acel(in)(c) seurîkum âyâtî felâ testa'cilûn(e)*

**Meal (Diyanet):** İnsan çok aceleci (tez canlı) yaratılmıştır. Size yakında ayetlerimi göstereceğim. Şimdi acele etmeyin.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/21/37

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Enbiyâ Suresi'nin 37. ayeti, insanın yaratılışındaki acelecilik vasfını ve Allah'ın ayetlerini gösterme vaadini ele almaktadır. Ayet, insanın fıtratındaki bu özelliği vurgulayarak, ilahi takdire karşı sabırsız davranılmaması gerektiğini öğütler.","keyConcepts":[{"word":"خُلِقَ","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-q","meaning":"Yaratılmak, var edilmek anlamındadır ve insanın varoluşuna işaret eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'halk' (خلق) kelimesinin aslen bir şeyi takdir etmek, ölçü ve düzen içinde var etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'hulika' (خُلِقَ) fiili, insanın Allah tarafından belirli bir fıtrat ve özellikle 'acelecilik' vasfıyla yaratıldığını ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'halk'ın (خلق) yoktan var etme ve bir şeyi belirli bir ölçüye göre meydana getirme manasına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, insanın 'acele' vasfıyla birlikte, ilahi bir takdir ve plan dahilinde yaratıldığını gösterir."}]},{"word":"ٱلْإِنسَـٰنُ","root":"أ ن س","rootLatin":"e-n-s","meaning":"İnsan türünü ifade eder ve ayetteki acelecilik vasfının genel olarak insan fıtratına ait olduğunu belirtir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'insan' (إنسان) kelimesinin 'üns' (أنس) kökünden geldiğini ve bu kökün hem alışkanlık hem de unutkanlık anlamlarını barındırdığını belirtir. Ayetteki 'el-insân' (الإنسان), acelecilik vasfının tüm insanlık için geçerli bir özellik olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'insan' (إنسان) kavramının genellikle zayıflıkları, unutkanlığı ve aceleciliği gibi olumsuz yönleriyle birlikte ele alındığını belirtir. Bu ayette de insanın 'aceleci' (عجل) olarak yaratılması, bu genel Kur'ani insan tasavvuruna uygun düşer."}]},{"word":"عَجَلٍ","root":"ع ج ل","rootLatin":"a-c-l","meaning":"Acele, çabukluk ve sabırsızlık anlamlarına gelir; insanın yaratılışındaki temel bir özelliği ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'min acelin' (مِنْ عَجَلٍ) ifadesini 'aceleci bir fıtratta yaratıldı' veya 'aceleci bir tabiata sahip' olarak açıklar. Bu, insanın yaratılışının özünde aceleciliğin bulunduğunu mecazi bir anlatımla ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'acel' (عجل) kelimesinin bir şeyin vaktinden önce yapılmasını istemek olduğunu belirtir. Ayetteki 'min acelin' (مِنْ عَجَلٍ) ifadesi, insanın fıtratında sabırsızlık ve olayların sonucunu hemen görme arzusunun bulunduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'acel' (عجل) kökünün Kur'an'da genellikle insanın sabırsızlığı, dünyevi istekleri hemen elde etme arzusu ve ilahi takdire karşı aceleci tutumu bağlamında kullanıldığını vurgular. Bu ayette de insanın bu fıtri özelliğine dikkat çekilir."}]},{"word":"ءَايَـٰتِى","root":"أ ي ي","rootLatin":"e-y-y","meaning":"Allah'ın delilleri, mucizeleri ve varlığının işaretleri anlamına gelir; burada kıyamet alametleri veya ilahi azapla ilgili işaretler kastedilir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'ayet' (آية) kelimesinin delil, alamet ve ibret anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'âyâtî' (آياتي) ifadesi, Allah'ın insanlara göstereceği kudret delillerini ve vaat ettiği şeylerin gerçekleşeceğine dair işaretleri ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn, 'ayet' (آية) kelimesinin Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını, burada ise Allah'ın vaat ettiği azap veya kıyamet alametleri gibi gelecekteki olaylara dair delilleri ifade ettiğini açıklar. İnsanların bu delilleri aceleyle istememeleri gerektiği vurgulanır."}]},{"word":"تَسْتَعْجِلُونِ","root":"ع ج ل","rootLatin":"a-c-l","meaning":"Acele etmeyin, acele istemeyin, sabırsız davranmayın anlamındadır; Allah'ın vaat ettiği şeylerin vaktini beklemeyi öğütler.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'iste' (است) kalıbının bir şeyi talep etme veya isteme anlamı kattığını belirtir. 'Testa'cilûnî' (تستعجلونِ) fiili, Allah'tan bir şeyi aceleyle, vaktinden önce talep etme eylemini yasaklar ve sabırlı olmayı emreder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'acele' (عجل) kavramının genellikle olumsuz bir çağrışım taşıdığını ve insanların ilahi takdire karşı sabırsızlıklarını ifade ettiğini belirtir. 'Felâ testa'cilûnî' (فَلَا تَسْتَعْجِلُونِ) ifadesi, bu sabırsızlığın önüne geçmek için bir uyarıdır ve Allah'ın işlerine karışmama emridir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["insanin-yaratilisi","imtihan-bela","tabiat-ayetleri"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"خُلِقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"ḫ-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yaratıldı"},{"position":2,"surface":"ٱلْإِنسَـٰنُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ن-س","rootLatin":"ʾ-n-s","lemma":"إِنْسَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"insan"},{"position":3,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":4,"surface":"عَجَلٍ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ج-ل","rootLatin":"ʿ-j-l","lemma":"عَجَل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"acele"},{"position":5,"surface":"سَ","pos":"harf","posDetail":"Harf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"سَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"yakında (gelecek zaman eki)"},{"position":5,"surface":"أُو۟رِي","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-أ-ي","rootLatin":"r-ʾ-y","lemma":"أَرَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"göstereceğim"},{"position":5,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"size"},{"position":6,"surface":"ءَايَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ي-ي","rootLatin":"ʾ-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ayetlerimi"},{"position":6,"surface":"ى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"benim"},{"position":7,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":7,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"yapmayın"},{"position":8,"surface":"تَسْتَعْجِلُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ج-ل","rootLatin":"ʿ-j-l","lemma":"اِسْتَعْجَلَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy harfi (لَا) ile meczûm olduğu için nun düşmüştür","gloss":"acele etmeyin"},{"position":8,"surface":"نِ","pos":"harf","posDetail":"Nûn-i Vikaye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"(beni)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Ankebût Sûresi** · *21/37*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/37*
- **Ankebût Sûresi** · *21/37*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/37*
- **TB. Fusûs Mukaddimesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/37*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/37*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/37*
- **TB. Fusûs Mukaddimesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/37*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/37*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/37*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/37*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/37*