# Enbiyâ Sûresi, 42. Âyet (21:42) > قُلْ مَن يَكْلَؤُكُم بِٱلَّيْلِ وَٱلنَّهَارِ مِنَ ٱلرَّحْمَـٰنِ ۗ بَلْ هُمْ عَن ذِكْرِ رَبِّهِم مُّعْرِضُونَ *Kul men yekleukum billeyli ve-nnehâri mine-rrahmân(i)(k) bel hum ‘an żikri rabbihim mu'ridûn(e)* **Meal (Diyanet):** (Ey Muhammed!) De ki: "(Size azab edecek olsa) gece ve gündüz Rahman'ın azabından sizi kim koruyacak?" Öyle iken onlar Rablerinin zikrinden yüz çevirmekteler. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/21/42 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Enbiyâ Suresi'nin 42. ayeti, Allah'ın insanları gece ve gündüz koruduğunu vurgularken, insanların bu ilahi korumadan gafil kalarak Rablerinin zikrinden yüz çevirmelerini eleştirmektedir. Ayet, ilahi himaye ve insanın nankörlüğü arasındaki tezatı dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"يَكْلَؤُكُم","root":"ك ل أ","rootLatin":"k-l-e","meaning":"Sizi korumak, muhafaza etmek, gözetmek anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kelâ' fiilinin 'hıfz' (koruma) ve 'himaye' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'men yekleukum' ifadesi, Allah'ın kullarını her türlü tehlikeden koruyan ve gözeten yegane güç olduğunu vurgular. Bu koruma, gece ve gündüz kesintisiz devam eden ilahi bir lütuftur."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kelâ' kelimesini 'bir şeyi gözetmek, muhafaza etmek ve onu tehlikelerden uzak tutmak' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, Rahman'ın insanları gece ve gündüz, yani sürekli olarak, dışarıdan gelebilecek her türlü zarardan koruduğunu ifade eder. Bu, Allah'ın kullarına yönelik sürekli gözetimini ve himayesini gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'kelâ' fiilinin 'bir şeyi gözle korumak' manasına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yekleukum' ifadesi, Allah'ın insanları adeta gözüyle koruduğunu, yani tam bir dikkat ve özenle muhafaza ettiğini anlatır. Bu, ilahi korumanın ne denli kapsamlı ve sürekli olduğunu vurgular."}]},{"word":"الرَّحْمَـٰنِ","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Sonsuz merhamet sahibi, kullarına çokça acıyan ve nimet veren Allah'ın özel ismidir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'Rahman' isminin Allah'ın geniş ve kuşatıcı rahmetini ifade ettiğini belirtir. Ayette 'min er-Rahman' ifadesi, bu korumanın kaynağının Rahman olduğunu, yani Allah'ın merhametinin bir tecellisi olarak insanları koruduğunu gösterir. Bu, korumanın ilahi bir lütuf olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rahman' isminin 'rahmet' kökünden geldiğini ve Allah'ın kullarına yönelik genel ve kapsayıcı rahmetini ifade ettiğini açıklar. Ayetteki bağlamda, bu isim, insanları gece ve gündüz koruyan gücün, sonsuz merhamet sahibi Allah olduğunu belirtir. Bu, korumanın sadece bir güç gösterisi değil, aynı zamanda ilahi bir şefkat ve lütuf olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rahman' kavramının Kur'an'da Allah'ın en temel niteliklerinden biri olarak, O'nun yaratılmışlara karşı olan evrensel ve koşulsuz merhametini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'min er-Rahman' ifadesi, bu korumanın, Allah'ın tüm varlıklara şamil olan rahmetinin bir tezahürü olduğunu ve bu rahmetin insanları her an kuşattığını gösterir."}]},{"word":"ذِكْرِ","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Anmak, hatırlamak, öğüt almak, Kur'an veya ilahi mesaj anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'zikr' kelimesinin Kur'an'da farklı anlamlarda kullanıldığını, bunlardan birinin 'kitap' veya 'öğüt' olduğunu belirtir. Ayetteki 'zikri Rabbihim' ifadesi, Rablerinin kendilerine gönderdiği kitabı, yani Kur'an'ı veya ondaki öğütleri kasteder. İnsanların bu ilahi mesajdan yüz çevirmeleri eleştirilir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zikr' kelimesinin hem 'hatırlama' hem de 'şeref ve yücelik' anlamlarına geldiğini, ayrıca 'öğüt' ve 'kitap' manasında da kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'zikri Rabbihim' ifadesi, Rablerinin kendilerine indirdiği Kur'an'ı veya ondaki öğütleri kastederek, insanların bu ilahi rehberlikten yüz çevirmelerini kınamaktadır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'zikr' kelimesinin Kur'an'da geniş bir semantik alana sahip olduğunu, 'hatırlama', 'anma', 'öğüt', 'vahiy' ve 'Kur'an' gibi anlamları içerdiğini belirtir. Ayetteki 'an zikri Rabbihim mu'ridûn' ifadesi, insanların Rablerinin kendilerine gönderdiği vahiyden, yani Kur'an'dan veya ondaki öğütlerden yüz çevirerek gaflet içinde olduklarını vurgular."}]},{"word":"مُّعْرِضُونَ","root":"ع ر ض","rootLatin":"a-r-d","meaning":"Yüz çevirenler, sırt dönenler, ilgisiz kalanlar anlamındadır.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'i'râd' fiilinin 'bir şeyden yüz çevirmek, ondan uzaklaşmak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'mu'ridûn' ifadesi, insanların Rablerinin zikrinden, yani ilahi mesajdan ve öğütlerden bilinçli olarak yüz çevirdiklerini, onlara sırtlarını döndüklerini ifade eder. Bu, onların gafletini ve inkarlarını gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'i'râd' kelimesinin 'bir şeyden uzaklaşmak, onu terk etmek' manasına geldiğini açıklar. Ayetteki 'mu'ridûn' ifadesi, insanların Rablerinin zikrinden, yani Kur'an'dan veya ondaki hakikatlerden yüz çevirerek, onlara karşı ilgisiz ve kayıtsız kaldıklarını vurgular. Bu durum, ilahi uyarıya karşı gösterilen olumsuz tavrı betimler."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'i'râd' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın ayetlerinden, mesajlarından veya peygamberlerinden yüz çevirme, onları reddetme anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'mu'ridûn' ifadesi, insanların kendilerini koruyan Rahman'ın mesajına karşı takındıkları olumsuz tavrı, yani ilahi rehberliği görmezden gelmelerini ve ondan uzak durmalarını ifade eder."}]}]} ## Tefsir {"topics":["tevhid","musrikler","vahiy-kuran","tabiat-ayetleri"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki"},{"position":2,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"kim"},{"position":3,"surface":"يَكْلَؤُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ل-أ","rootLatin":"k-l-ʾ","lemma":"كَلْء","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"korur"},{"position":3,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sizi"},{"position":4,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":4,"surface":"ٱلَّيْلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ل-ي-ل","rootLatin":"l-y-l","lemma":"لَيْل","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gece"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"ٱلنَّهَارِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ه-ر","rootLatin":"n-h-r","lemma":"نَهَار","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"gündüz"},{"position":6,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":7,"surface":"ٱلرَّحْمَـٰنِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Sıfat","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَٰن","form":"Fa'lân","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rahman"},{"position":8,"surface":"بَلْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İsti'naf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بَلْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"aksine"},{"position":9,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"onlar"},{"position":10,"surface":"عَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":11,"surface":"ذِكْرِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذِكْر","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"zikrinden"},{"position":12,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rablerinin"},{"position":12,"surface":"هِم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":13,"surface":"مُّعْرِضُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ع-ر-ض","rootLatin":"ʿ-r-ḍ","lemma":"مُعْرِض","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"yüz çevirenler"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21. sure 42. ayette* - **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21. sure 42. ayette* - **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/42* - **Enbiyâ Sûresi** · *21/42* - **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/42* - **Enbiyâ Sûresi** · *21/42*