# Enbiyâ Sûresi, 43. Âyet (21:43)

> أَمْ لَهُمْ ءَالِهَةٌ تَمْنَعُهُم مِّن دُونِنَا ۚ لَا يَسْتَطِيعُونَ نَصْرَ أَنفُسِهِمْ وَلَا هُم مِّنَّا يُصْحَبُونَ

*Em lehum âlihetun temne'uhum min dûninâ(c) lâ yestatî'ûne nasra enfusihim velâ hum minnâ yushabûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Yoksa bizim dışımızda onları koruyacak ilahları mı var? O ilah edindikleri nesneler kendilerine bile yardım edemezler. Zaten onlar bizden de yardım görmezler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/21/43

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Enbiyâ Suresi'nin 43. ayeti, müşriklerin Allah'tan başka taptıkları ilahların acizliğini ve onlara hiçbir fayda sağlayamayacağını vurgulamaktadır. Ayet, bu ilahların ne kendilerini savunabilecek güçte olduğunu ne de Allah katından bir dostluk görebileceklerini açıkça ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"ءَالِهَةٌ","root":"أ ل ه","rootLatin":"e-l-h","meaning":"Allah'tan başka tapılan, ilahlaştırılan varlıklar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'ilah' kelimesinin 'ibadet edilen' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'âlihe' ise, müşriklerin Allah'ın dışında ibadet ettikleri, ancak gerçekte hiçbir güç ve yetkiye sahip olmayan sahte tanrıları ifade eder. Ayet, bu ilahların acizliğini vurgulayarak onların ilahlık vasfını reddeder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ilah' kavramının Kur'an'da mutlak güç ve otorite sahibi olan 'Allah' ile karşıtlık içinde kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'âlihe', Allah'ın tek ilah olduğu gerçeğine rağmen insanların taptığı, ancak hiçbir ilahi niteliği olmayan varlıkları temsil eder. Ayet, bu sahte ilahların 'koruma' (temne'uhum) yeteneğinden yoksun olduğunu vurgular."}]},{"word":"تَمْنَعُهُم","root":"م ن ع","rootLatin":"m-n-'-","meaning":"Onları koruyacak, engelleyecek veya savunacak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'men' fiilinin 'engellemek, korumak, savunmak' anlamlarına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'temne'uhum min dûninâ' ifadesi, bu ilahların, taptıkları kişileri Allah'ın azabından veya iradesinden koruyamayacaklarını, onlara bir kalkan olamayacaklarını açıkça belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'men' fiilinin mecazi olarak 'yardım etmek, destek olmak' anlamında da kullanılabileceğini belirtir. Bu ayette, ilahların tapanlarını Allah'a karşı 'savunma' veya 'koruma' yeteneğinden yoksun oldukları vurgulanarak, onların hiçbir gerçek güce sahip olmadıkları ifade edilir."}]},{"word":"يَسْتَطِيعُونَ","root":"ط و ع","rootLatin":"t-v-'-","meaning":"Güç yetiremezler, yapamazlar.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'istita'a' fiilinin 'güç yetirmek, muktedir olmak' anlamına geldiğini ve genellikle bir işi yapabilme kapasitesini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'lâ yestetî'ûne nasra enfusihim' ifadesi, bu ilahların kendi kendilerine bile yardım etme gücünden yoksun olduklarını, dolayısıyla başkalarına yardım etmelerinin imkansız olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'tav' kökünün 'itaat etmek, boyun eğmek' ve dolayısıyla 'güç yetirmek' anlamlarına geldiğini açıklar. Ayetteki olumsuzluk edatı 'lâ' ile birlikte kullanıldığında, bu ilahların kendi kendilerine dahi yardım etme 'gücüne sahip olmadıkları' kesin bir dille ifade edilir, bu da onların acizliğini pekiştirir."}]},{"word":"نَصْرَ","root":"ن ص ر","rootLatin":"n-s-r","meaning":"Yardım, destek.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'nasr' kelimesinin 'yardım etmek, destek olmak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'nasra enfusihim' ifadesi, bu ilahların kendi nefislerine bile yardım edemeyecek kadar aciz olduklarını gösterir. Bu durum, onların tapanlarına da hiçbir yardımda bulunamayacaklarının kanıtıdır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'nasr' kavramının Kur'an'da genellikle ilahi yardım ve destek bağlamında kullanıldığını, ancak burada ilahların kendi kendilerine bile bu yardımı sağlayamadıklarını ifade ettiğini belirtir. Bu, müşriklerin taptığı varlıkların mutlak acizliğini ve ilahi güçten yoksunluğunu vurgular."}]},{"word":"يُصْحَبُونَ","root":"ص ح ب","rootLatin":"s-h-b","meaning":"Dostluk görürler, arkadaşlık edilirler.","sources":[{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'suhbe' kelimesinin 'birliktelik, arkadaşlık, dostluk' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'lâ hum minnâ yushabûne' ifadesi, bu ilahların Allah katından hiçbir dostluk, yakınlık veya destek görmeyeceklerini, yani Allah'ın rahmetinden ve yardımından mahrum kalacaklarını belirtir. Bu, onların Allah nezdinde hiçbir değerinin olmadığını gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'sahibe' fiilinin 'birine eşlik etmek, arkadaşlık etmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki pasif formda 'yushabûne' olarak gelmesi, bu ilahların Allah tarafından 'dost edinilmeyeceklerini', 'yakınlık gösterilmeyeceklerini' ifade eder. Bu, onların Allah'ın lütfundan ve himayesinden tamamen uzak olduklarını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","kufur-sirk","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"yoksa"},{"position":2,"surface":"لَهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":2,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":3,"surface":"ءَالِهَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ل-ه","rootLatin":"hamza-l-h","lemma":"إِلَٰه","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû (muahhar mübteda)","gloss":"tanrılar"},{"position":4,"surface":"تَمْنَعُهُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-ن-ع","rootLatin":"m-n-ayn","lemma":"مَنَعَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"korur"},{"position":4,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":5,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":6,"surface":"دُونِنَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-و-ن","rootLatin":"d-w-n","lemma":"دُون","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dışında"},{"position":6,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":7,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":8,"surface":"يَسْتَطِيعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ط-و-ع","rootLatin":"t-w-ayn","lemma":"اِسْتَطَاعَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"güç yetiremezler"},{"position":9,"surface":"نَصْرَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ص-ر","rootLatin":"n-s-r","lemma":"نَصْر","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yardım"},{"position":10,"surface":"أَنفُسِهِمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kendileri"},{"position":10,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":11,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":12,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"onlar"},{"position":13,"surface":"مِّنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":13,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":14,"surface":"يُصْحَبُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ص-ح-ب","rootLatin":"s-h-b","lemma":"صَحِبَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"dostluk görmezler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Enbiyâ Sûresi** · *21/43*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/43*