# Enbiyâ Sûresi, 44. Âyet (21:44)

> بَلْ مَتَّعْنَا هَـٰٓؤُلَآءِ وَءَابَآءَهُمْ حَتَّىٰ طَالَ عَلَيْهِمُ ٱلْعُمُرُ ۗ أَفَلَا يَرَوْنَ أَنَّا نَأْتِى ٱلْأَرْضَ نَنقُصُهَا مِنْ أَطْرَافِهَآ ۚ أَفَهُمُ ٱلْغَـٰلِبُونَ

*Bel metta'nâ hâulâ-i veâbâehum hattâ tâle ‘aleyhimu-l'umur(u)(k) efelâ yeravne ennâ ne/tî-l-arda nenkusuhâ min atrâfihâ(c) efehumu-lġâlibûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Evet, biz onları da atalarını da, faydalandırdık. Öyle ki uzun süre yaşadılar. Ama, artık görmüyorlar mı ki, biz yeryüzünü çevresinden eksiltiyoruz? O halde, onlar mı galip gelecekler?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/21/44

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Enbiyâ Suresi 44. ayet, Allah'ın insanlara verdiği nimetleri ve bu nimetlerin bir imtihan vesilesi olduğunu, aynı zamanda ilahi kudretin yeryüzündeki tezahürlerini ve insanların gafletini dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Ayet, 'geçimlik verme', 'ömrün uzaması', 'yeryüzünün eksiltilmesi' ve 'üstün gelme' gibi kavramlar üzerinden insanlığın dünya hayatına bakışını sorgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"مَتَّعْنَا","root":"م ت ع","rootLatin":"m-t-a","meaning":"Allah'ın insanlara dünya hayatında faydalanacakları geçimlikler, nimetler vermesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"M-t-a kökü, faydalanmak, yararlanmak ve bir şeyi bir süre için kullanmak anlamlarına gelir. Ayetteki 'metta'nâ' ifadesi, Allah'ın insanlara dünya hayatında geçici olarak faydalanacakları rızık ve imkanlar bahşetmesini ifade eder. Bu, dünya nimetlerinin kalıcı olmadığını ve bir imtihan vesilesi olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'metta'nâ' kelimesini 'onlara rızık verdik, geçimlerini sağladık' şeklinde açıklar. Bu, Allah'ın insanlara dünya hayatında yaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli olan şeyleri lütfettiğini, ancak bu lütfun bir sonu olduğunu ima eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'metâ'' kavramının Kur'an'da genellikle dünya hayatının geçici nimetlerini ve faydalarını ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın insanlara verdiği bu geçici nimetlerin, onların gaflete düşmesine ve ahireti unutmasına yol açtığına dikkat çeker."}]},{"word":"طَالَ","root":"ط و ل","rootLatin":"t-w-l","meaning":"Ömrün uzaması, uzun sürmesi ve bu durumun insanlarda bir gaflet ve şımarıklığa yol açmasıdır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tâle aleyhimu'l-umuru' ifadesini 'ömürleri uzadı, yaşlandılar' şeklinde açıklar. Bu, Allah'ın onlara uzun bir yaşam süresi vermesine rağmen, bu süreyi doğru değerlendiremediklerini ve gaflete düştüklerini belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"T-w-l kökü, uzunluk ve uzama anlamlarına gelir. Ayetteki 'tâle aleyhimu'l-umuru' ifadesi, onlara verilen uzun ömrün, Allah'ın nimetlerini unutup şımarmalarına neden olduğunu, dolayısıyla bu uzunluğun bir imtihan olduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'tûl' kelimesinin Kur'an'da sadece fiziksel uzunluğu değil, aynı zamanda zamanın uzunluğunu ve bu uzunluğun getirdiği sonuçları da ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, uzun ömrün insanları gaflete sürüklemesi ve ahireti unutturması bağlamında kullanılmıştır."}]},{"word":"نَنقُصُهَا","root":"ن ق ص","rootLatin":"n-q-s","meaning":"Allah'ın yeryüzünü, yani memleketleri veya insanları, çeşitli şekillerde eksiltmesi, azaltmasıdır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'nenkusuha min etrâfihâ' ifadesini 'yeryüzünü, yani memleketlerini, kenarlarından eksiltiyoruz' şeklinde yorumlar. Bu eksiltme, fetihler yoluyla toprakların kaybedilmesi, doğal afetlerle yerleşim yerlerinin yok olması veya insanların ölümleriyle nüfusun azalması şeklinde olabilir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"N-k-s kökü, eksiltmek, azaltmak ve noksanlaştırmak anlamlarına gelir. Ayetteki 'nenkusuha' ifadesi, Allah'ın kudretinin bir göstergesi olarak, yeryüzünün veya üzerindeki şeylerin zamanla azalmasını, eksilmesini ifade eder. Bu, insanların dünya hayatının geçiciliğini ve Allah'ın gücünü idrak etmeleri için bir uyarıdır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'nenkusuha min etrâfihâ' ifadesinin tefsirinde, bunun 'insanların ölümleriyle yeryüzünün ehlinin azalması' veya 'fetihler yoluyla müşriklerin topraklarının Müslümanların eline geçmesi' gibi farklı anlamlara gelebileceğini belirtir. Her iki durumda da ilahi kudretin ve değişimin bir göstergesidir."}]},{"word":"ٱلْغَـٰلِبُونَ","root":"غ ل ب","rootLatin":"ğ-l-b","meaning":"Üstün gelenler, galip gelenler ve yenilmez olanlar anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Es-Sicistânî, 'ğâlibûn' kelimesini 'üstün gelenler, yenilmez olanlar' olarak açıklar. Ayetteki soru kalıbıyla birlikte, insanların kendilerini yenilmez sanmalarının bir yanılgı olduğu ve asıl galip olanın Allah olduğu vurgulanır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ğ-l-b kökü, üstün gelmek, yenmek ve galip olmak anlamlarına gelir. Ayetteki 'el-ğâlibûn' ifadesi, insanların kendilerini güçlü ve yenilmez zannetmelerine karşılık, Allah'ın kudretinin her şeyin üstünde olduğunu ve asıl galibin O olduğunu hatırlatır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"El-Kefevî, 'ğalabe' fiilinin, bir şeyi güç kullanarak veya delil getirerek yenmek anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'el-ğâlibûn' ifadesi, insanların kendi güçlerine güvenerek Allah'a karşı üstünlük taslamalarının boşuna olduğunu, zira Allah'ın her zaman galip geleceğini ima eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","tabiat-ayetleri","imtihan-bela","rizik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"بَلْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İsti'râb/İdrâb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بَلْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"bilakis"},{"position":2,"surface":"مَتَّعْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"م-ت-ع","rootLatin":"m-t-ʿ","lemma":"مَتَّعَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"faydalandırdık"},{"position":3,"surface":"هَـٰٓؤُلَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَـٰٓؤُلَآءِ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb, ism-i işaret olduğu için mebnî","gloss":"bunlar"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"ءَابَآءَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ب-و","rootLatin":"ʾ-b-w","lemma":"أَب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"babaları"},{"position":4,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr, zamir olduğu için mebnî","gloss":"onların"},{"position":5,"surface":"حَتَّىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"حَتَّىٰ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ta ki"},{"position":6,"surface":"طَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ط-و-ل","rootLatin":"ṭ-w-l","lemma":"طَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"uzadı"},{"position":7,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":7,"surface":"هِمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr, zamir olduğu için mebnî","gloss":"onların"},{"position":8,"surface":"ٱلْعُمُرُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-م-ر","rootLatin":"ʿ-m-r","lemma":"عُمُر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"ömür"},{"position":9,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"mı"},{"position":9,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":9,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":10,"surface":"يَرَوْنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-أ-ي","rootLatin":"r-ʾ-y","lemma":"رَأَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"görmüyorlar mı"},{"position":11,"surface":"أَنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz biz"},{"position":11,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Enne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb, zamir olduğu için mebnî","gloss":"biz"},{"position":12,"surface":"نَأْتِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"أ-ت-ي","rootLatin":"ʾ-t-y","lemma":"أَتَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"geliyoruz"},{"position":13,"surface":"ٱلْأَرْضَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"ʾ-r-ḍ","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yeryüzünü"},{"position":14,"surface":"نَنقُصُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ق-ص","rootLatin":"n-q-ṣ","lemma":"نَقَصَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"eksiltiyoruz"},{"position":14,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb, zamir olduğu için mebnî","gloss":"onu"},{"position":15,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":16,"surface":"أَطْرَافِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ط-ر-ف","rootLatin":"ṭ-r-f","lemma":"طَرَف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kenarlarından"},{"position":16,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr, zamir olduğu için mebnî","gloss":"onun"},{"position":17,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"mı"},{"position":17,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":17,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû, zamir olduğu için mebnî","gloss":"onlar"},{"position":18,"surface":"ٱلْغَـٰلِبُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"غ-ل-ب","rootLatin":"gh-l-b","lemma":"غَالِب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"üstün gelenler"}]