# Enbiyâ Sûresi, 49. Âyet (21:49)

> ٱلَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُم بِٱلْغَيْبِ وَهُم مِّنَ ٱلسَّاعَةِ مُشْفِقُونَ

*Elleżîne yaḣşevne rabbehum bilġaybi vehum mine-ssâ'ati muşfikûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onlar, görmedikleri halde Rablerinden içten içe korkarlar. Onlar kıyamet gününden de korkarlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/21/49

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Enbiyâ Suresi'nin 49. ayeti, müminlerin Allah'a karşı duydukları derin saygı ve ahiret bilincini vurgular. Ayet, 'gayb'a iman ve 'kıyamet saati'nin dehşeti karşısındaki 'korku' ve 'titreme' hallerini dilbilimsel ve semantik açıdan ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يَخْشَوْنَ","root":"خ ش ي","rootLatin":"h-ş-y","meaning":"Görünmeyen bir varlıktan, özellikle Allah'tan duyulan derin saygı ve korku.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'haşyet'i, bir şeyin yüceliğinden ve azametinden kaynaklanan korku olarak tanımlar. Bu ayetteki 'yahşevne' kelimesi, müminlerin Rablerinin azametini idrak etmelerinden doğan, bilgiye dayalı bir saygı ve korkuyu ifade eder. Bu, cehaletten kaynaklanan bir korku değil, bilginin getirdiği bir huşû halidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'haşyet'in 'havf'tan daha özel olduğunu belirtir. Haşyet, genellikle yüce ve azametli bir varlıktan duyulan korku olup, ilimle birlikte bulunur. Ayetteki 'yahşevne' ifadesi, Allah'ın gaybda olmasına rağmen O'nun azametini bilenlerin duyduğu derin saygı ve korkuyu anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'haşyet' kavramının, Allah'ın mutlak kudreti ve yüceliği karşısında insanın duyduğu derin bir saygı ve huşu olduğunu belirtir. Bu ayetteki 'yahşevne' kelimesi, müminlerin Allah'ın görünmez olmasına rağmen O'nun varlığını ve gücünü idrak ederek O'na karşı duydukları içsel bir korkuyu ve saygıyı ifade eder."}]},{"word":"رَبَّهُم","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Kendilerini terbiye eden, besleyen, koruyan ve yöneten yüce varlık olan Allah.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rab' kelimesinin aslen terbiye etmek, bir şeyi kemale erdirmek anlamında olduğunu belirtir. Allah için kullanıldığında, O'nun yaratma, rızık verme, terbiye etme ve yönetme sıfatlarını kapsar. Ayetteki 'Rabbehum' ifadesi, müminlerin kendilerini yaratan, besleyen ve terbiye eden Allah'a karşı duydukları korku ve saygıyı vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'Rab' kelimesinin Kur'an'da 'sahip', 'malik' ve 'terbiye edici' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'Rabbehum', müminlerin kendilerine sahip olan, onları terbiye eden ve her işlerini idare eden Allah'tan korkmalarını ifade eder."}]},{"word":"بِٱلْغَيْبِ","root":"غ ي ب","rootLatin":"ğ-y-b","meaning":"Gözle görülmeyen, duyularla algılanamayan, ancak vahiy yoluyla bilinen âlem veya durum.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'gayb'ı 'gözden uzak olan, gizli olan' şeklinde açıklar. Ayetteki 'bil-gayb' ifadesi, müminlerin Allah'ı görmedikleri halde O'ndan korktuklarını, yani O'nun varlığına ve azametine gayba iman ederek saygı duyduklarını belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'gayb'ın, insan duyularının ve aklının doğrudan idrak edemediği her şey olduğunu ifade eder. Bu ayetteki 'bil-gayb' ifadesi, müminlerin Allah'ı görmeden, sadece O'nun varlığına ve sıfatlarına iman ederek O'ndan korkmalarını, yani imanın bir gereği olarak gayba teslimiyetlerini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'gayb' kavramının Kur'an'da, insan algısının ötesindeki gerçeklikleri ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'bil-gayb' ifadesi, müminlerin Allah'ı doğrudan deneyimlemeden, ancak vahiy aracılığıyla edindikleri bilgiyle O'na karşı duydukları saygı ve korkuyu, yani imanın temelini oluşturan gayba teslimiyeti anlatır."}]},{"word":"مُشْفِقُونَ","root":"ش ف ق","rootLatin":"ş-f-k","meaning":"Bir şeyin olmasından veya olmamasından dolayı duyulan endişe, korku ve titreme hali.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'işfak' kelimesini, bir şeyin başına gelmesinden veya elden gitmesinden korkmak olarak açıklar. Bu korku, genellikle şefkat ve merhametle karışık bir endişeyi ifade eder. Ayetteki 'müşfikûn' kelimesi, müminlerin kıyamet saatinin dehşetinden ve o günün getireceği sonuçlardan dolayı duydukları derin endişe ve titremeyi anlatır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'işfak'ın, bir şeyin olmasından veya olmamasından dolayı duyulan korku olduğunu ve genellikle bir şefkat veya merhametle birlikte geldiğini belirtir. Ayetteki 'müşfikûn' ifadesi, müminlerin kıyamet saatinin şiddetinden ve o günün akıbetinden dolayı duydukları içsel bir korku ve endişeyi vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'işfak'ın, bir şeyin gerçekleşmesinden duyulan endişe ve korku olduğunu, bu korkunun genellikle bir sevgi ve şefkatle birleştiğini belirtir. Ayetteki 'müşfikûn' kelimesi, müminlerin kıyamet saatinin dehşetinden dolayı duydukları, ancak aynı zamanda Allah'ın rahmetine olan umutlarını da içeren bir titreme ve endişe halini ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["gayb","takva","kiyamet","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"الذي","rootLatin":"alla-dh-y","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"o kimseler ki"},{"position":2,"surface":"يَخْشَوْنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ش-ي","rootLatin":"kh-sh-y","lemma":"خَشِيَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"korkarlar"},{"position":3,"surface":"رَبَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Rab"},{"position":3,"surface":"هُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":4,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":4,"surface":"ٱلْغَيْبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ي-ب","rootLatin":"gh-y-b","lemma":"غَيْب","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gayb"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"هُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"onlar"},{"position":6,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":7,"surface":"ٱلسَّاعَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-و-ع","rootLatin":"s-w-ʿ","lemma":"سَاعَة","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"saat"},{"position":8,"surface":"مُشْفِقُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ش-ف-ق","rootLatin":"sh-f-q","lemma":"مُشْفِق","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"korkanlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Enbiyâ Sûresi** · *21/49*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/49*