# Enbiyâ Sûresi, 51. Âyet (21:51)

> ۞ وَلَقَدْ ءَاتَيْنَآ إِبْرَٰهِيمَ رُشْدَهُۥ مِن قَبْلُ وَكُنَّا بِهِۦ عَـٰلِمِينَ

*Velekad âteynâ ibrâhîme ruşdehu min kablu vekunnâ bihi ‘âlimîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Andolsun, daha önce de İbrahim'e doğruyu yanlıştan ayırma yeteneğini verdik. Biz zaten onu biliyorduk.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/21/51

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Enbiyâ Suresi 51. ayeti, Hz. İbrahim'e verilen 'rüşd' kavramı üzerinden ilahi rehberliği ve Allah'ın her şeyi kuşatan ilmini vurgular. Ayet, peygamberlik misyonunun temelini oluşturan doğru yolu bulma ve bilme eylemlerini dilbilimsel bir derinlikle ele alır.","keyConcepts":[{"word":"ءَاتَيْنَآ","root":"ء ت ي","rootLatin":"e-t-y","meaning":"Vermek, bahşetmek, ulaştırmak anlamındadır ve burada Allah'ın İbrahim'e rüşdü bahşetmesini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'îtâ'' kelimesinin 'vermek' anlamına geldiğini, ancak Kur'an'da genellikle bir lütuf, ihsan veya bahşetme manasında kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise Allah'ın İbrahim'e doğru yolu, hikmeti ve peygamberliği bahşetmesi anlamındadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'âtaynâ' fiilinin mecazi olarak 'nasip ettik, takdir ettik' anlamında kullanılabileceğini ifade eder. Burada Allah'ın İbrahim'e rüşdü nasip etmesi, ona bu yeteneği ve doğru yolu bulma kabiliyetini vermesi demektir."}]},{"word":"إِبْرَٰهِيمَ","root":"ب ر ه م","rootLatin":"b-r-h-m","meaning":"Hz. İbrahim'in özel ismidir ve Kur'an'da önemli bir peygamber olarak zikredilir.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, İbrahim isminin İbranice kökenli olduğunu ve 'hakikatin babası' veya 'cemaatin babası' gibi anlamlara geldiğini belirtir. Ayette, Allah'ın kendisine rüşd verdiği özel bir şahsiyet olarak vurgulanır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, İbrahim'in Kur'an'daki merkezi konumunu ve 'hanif' kavramıyla olan ilişkisini inceler. İbrahim, tevhidin sembolü ve örnek bir peygamber olarak sunulur; bu ayette de onun ilahi rehberliğe mazhar oluşu öne çıkar."}]},{"word":"رُشْدَهُۥ","root":"ر ش د","rootLatin":"r-ş-d","meaning":"Doğru yolu bulma, olgunluk, akıl ve hikmet anlamlarına gelir; burada İbrahim'e verilen ilahi rehberliği ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rüşd' kelimesinin 'doğru yola ulaşmak, hakikati idrak etmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'rüşdehû' ifadesi, İbrahim'e verilen doğru yolu bulma yeteneğini, hikmeti ve peygamberlik olgunluğunu ifade eder."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'rüşd' kelimesini 'hidayet, doğru yol' olarak açıklar. İbrahim'e verilen rüşd, onun putlara tapmaktan vazgeçip Allah'ın birliğini idrak etmesi ve kavmini bu yola çağırması anlamındadır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'rüşd' kavramının Kur'an'da hem maddi hem de manevi olgunluğu ifade ettiğini belirtir. Bu ayette ise özellikle manevi olgunluk, doğru inanca ulaşma ve ilahi rehberlik anlamında kullanılmıştır."}]},{"word":"عَـٰلِمِينَ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Bilenler, her şeyi kuşatan bilgiye sahip olanlar anlamındadır ve burada Allah'ın her şeyi eksiksiz bildiğini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ilim' kelimesinin 'bir şeyi olduğu gibi idrak etmek' anlamına geldiğini ve Allah için kullanıldığında O'nun her şeyi kuşatan, sınırsız ve ezelî bilgisine işaret ettiğini belirtir. Ayetteki 'âlimîn' ifadesi, Allah'ın İbrahim'in durumunu, potansiyelini ve geleceğini önceden bildiğini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'âlimîn' kelimesinin 'bilenler' anlamına geldiğini ve burada Allah'ın sıfatı olarak kullanıldığını ifade eder. Allah'ın İbrahim'e rüşdü vermesi, O'nun İbrahim'in buna layık olduğunu ve bu görevi yerine getireceğini bilmesinden kaynaklanmaktadır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-ibrahim","peygamberlik","ilim-hikmet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"و","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لَقَدْ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَقَدْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"andolsun ki"},{"position":2,"surface":"ءَاتَيْنَآ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"hamza-t-y","lemma":"إِيتَاء","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"verdik"},{"position":3,"surface":"إِبْرَٰهِيمَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِبْرَاهِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"İbrahim'e"},{"position":4,"surface":"رُشْدَهُۥ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ش-د","rootLatin":"r-sh-d","lemma":"رُشْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"doğru yolunu"},{"position":4,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":5,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":6,"surface":"قَبْلُ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh hazfedildiği ve niyet edildiği için damme üzere mebnî","gloss":"önce"},{"position":7,"surface":"و","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"كُنَّا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idik"},{"position":8,"surface":"بِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":8,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onu"},{"position":9,"surface":"عَـٰلِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ayn-l-m","lemma":"عَالِم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"bilenler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** · *21/51*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/51*
- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** · *21/51*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/51*
- **Altı Peygamber - Hz.İbrahim (a.s) Halillullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/51*
- **Altı Peygamber - Hz.İbrahim (a.s) Halillullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/51*
- **Tasavvuf Izâhları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/51*
- **Tasavvuf Izâhları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/51*