# Enbiyâ Sûresi, 53. Âyet (21:53)

> قَالُوا۟ وَجَدْنَآ ءَابَآءَنَا لَهَا عَـٰبِدِينَ

*Kâlû vecednâ âbâenâ lehâ ‘âbidîn(e)*

**Meal (Diyanet):** "Babalarımızı bunlara ibadet ediyor bulduk" dediler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/21/53

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Enbiyâ Suresi 53. ayet, İbrahim'in kavminin putlara tapınma gerekçesini ifade etmektedir. Ayet, atalarından devraldıkları bu geleneği sorgulamaksızın sürdürme eğilimini 'vacednâ' (bulduk) ve 'âbidîn' (tapanlar) kavramları üzerinden vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"قَالُوا۟","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Onlar dediler ki, bir sözü veya ifadeyi dile getirdiler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kavl' kelimesinin, bir düşünceyi veya inancı sözlü olarak ifade etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'kâlû' ifadesi, İbrahim'in kavminin, putlara tapınma eylemlerini atalarından miras aldıkları bir gelenek olarak dile getirmelerini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'kavl'in sadece sözlü ifadeyi değil, aynı zamanda bir inancı veya görüşü de kapsadığını belirtir. Burada kavmin, putlara tapınma eylemini bir 'gerekçe' olarak sunma biçimini ifade eder."}]},{"word":"وَجَدْنَآ","root":"و ج د","rootLatin":"v-c-d","meaning":"Bulduk, karşılaştık veya bir şeyi belirli bir durumda idrak ettik.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'vecde' fiilinin, bir şeyi arayış sonucunda elde etmek veya bir durumu idrak etmek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'vecednâ' ifadesi, kavmin, atalarını putlara taparken 'görmeleri' ve bu durumu bir 'gerçek' olarak kabul etmeleri anlamındadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'vecde' fiilinin mecazi olarak bir şeyi 'bilmek' veya 'farkına varmak' anlamında kullanılabileceğini ifade eder. Burada kavmin, atalarının putlara tapınma eylemini bir 'gelenek' olarak 'tespit ettiklerini' ve bu durumu sorgulamadan benimsediklerini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'vecde' fiilinin Kur'an'da bazen bir şeyi 'keşfetmek' veya 'bir durumla karşılaşmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, kavmin atalarının putlara tapınma pratiğini 'bulmaları' ve bunu kendi inançlarının temeli yapmaları, bir keşiften ziyade bir kabullenişi ifade eder."}]},{"word":"ءَابَآءَنَا","root":"أ ب و","rootLatin":"e-b-v","meaning":"Babalarımız, atalarımız veya önceki nesillerimiz.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'eb' kelimesinin sadece biyolojik babayı değil, aynı zamanda bir topluluğun öncüsünü, büyüğünü veya atalarını da ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'âbâenâ' ifadesi, İbrahim'in kavminin, putlara tapınma geleneğini kendilerine miras bırakan 'atalarını' kastettiğini gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'âbâ''nın çoğul olarak 'babalar' veya 'atalar' anlamına geldiğini ve Kur'an'da genellikle geçmiş nesillerin inanç ve uygulamalarına atıfta bulunmak için kullanıldığını açıklar. Burada, kavmin putperestliği atalarından devraldıklarını vurgulamak için kullanılmıştır."}]},{"word":"عَـٰبِدِينَ","root":"ع ب د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"Tapanlar, kulluk edenler veya ibadet edenler.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'abd' kelimesinin temel anlamının 'boyun eğmek' ve 'itaat etmek' olduğunu belirtir. 'Âbidîn' ise bu eylemi gerçekleştirenleri ifade eder. Ayette, kavmin atalarının putlara karşı gösterdikleri 'boyun eğme' ve 'tapınma' eylemini tanımlar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ubûdiyyet'in, tam bir teslimiyet ve alçakgönüllülükle ibadet etmek anlamına geldiğini açıklar. 'Âbidîn' kelimesi, ataların putlara karşı gösterdiği bu tam teslimiyet ve tapınma halini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'abd' ve 'ubûdiyyet' kavramlarının Kur'an'da Allah'a karşı mutlak itaat ve kulluk anlamında kullanıldığını, ancak bu ayette olduğu gibi bazen yanlış ilahlara tapınma bağlamında da geçtiğini belirtir. Burada 'âbidîn', ataların putlara gösterdiği 'kulluk' ve 'tapınma' eylemini ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":2,"surface":"وَجَدْنَآ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ج-د","rootLatin":"w-j-d","lemma":"وَجَدَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bulduk"},{"position":3,"surface":"ءَابَآءَنَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ب-و","rootLatin":"a-b-w","lemma":"أَب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"babalarımızı"},{"position":3,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahallen","gloss":"bizim"},{"position":4,"surface":"لَهَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":4,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen","gloss":"ona"},{"position":5,"surface":"عَـٰبِدِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَابِد","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih sâni olduğu için mansûb","gloss":"tapanlar olarak"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Enbiyâ Sûresi** · *21/53*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/53*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/53*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/53*