# Enbiyâ Sûresi, 60. Âyet (21:60)

> قَالُوا۟ سَمِعْنَا فَتًى يَذْكُرُهُمْ يُقَالُ لَهُۥٓ إِبْرَٰهِيمُ

*Kâlû semi'nâ feten yeżkuruhum yukâlu lehu ibrâhîm(u)*

**Meal (Diyanet):** (İçlerinden bazıları), "İbrahim denilen bir gencin onları diline doladığını duyduk" dediler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/21/60

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Enbiyâ Suresi'nin 60. ayeti, Hz. İbrahim'in putları eleştirmesi üzerine halkın tepkisini ve onun hakkında duyduklarını aktarmaktadır. Ayet, 'duymak', 'genç' ve 'zikretmek' gibi temel kavramlar üzerinden olayın başlangıcını ve İbrahim'in konumunu dilbilimsel bir derinlikle sunar.","keyConcepts":[{"word":"سَمِعْنَا","root":"س م ع","rootLatin":"s-m-a","meaning":"Bir şeyi işitmek, duymak ve idrak etmek anlamında kullanılır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'semâ' kelimesinin hem kulağa gelen sesi algılamak hem de söylenen şeyi anlamak ve idrak etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'semi'nâ' ifadesi, putları eleştiren bir gencin varlığını sadece işitmekle kalmayıp, bu bilginin zihinlerinde yer ettiğini de ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'semâ' fiilinin Kur'an'da sadece fiziksel işitme değil, aynı zamanda bir mesajı alma, anlama ve ona icabet etme boyutunu da içerdiğini vurgular. Bu ayette, halkın İbrahim'in sözlerini 'duyması', onun mesajının kendilerine ulaştığını ve bir etki yarattığını gösterir."}]},{"word":"فَتًى","root":"ف ت ي","rootLatin":"f-t-y","meaning":"Genç, delikanlı, gençlik çağındaki kişi anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'fetâ' kelimesinin gençlik çağındaki erkeği ifade ettiğini ve bu yaşın genellikle güç ve dinamizmle ilişkilendirildiğini belirtir. Ayetteki 'fetâ' kelimesi, İbrahim'in putlara karşı çıkışının gençlik enerjisi ve cesaretiyle gerçekleştiğini ima eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'fetâ' kelimesinin mecazi olarak 'hizmetçi' veya 'köle' anlamında da kullanılabileceğini ancak bu ayetteki bağlamın 'genç erkek' anlamını desteklediğini ifade eder. Halkın İbrahim'i 'genç' olarak tanımlaması, onun henüz olgun bir lider olarak görülmediğini, ancak sözlerinin dikkat çektiğini gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fetâ' kelimesinin hem yaşça genç olanı hem de cömertlik ve yiğitlik gibi gençlik özelliklerini taşıyan kişiyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanım, İbrahim'in genç yaşına rağmen putlara karşı cesur bir duruş sergilediğini vurgular."}]},{"word":"يَذْكُرُهُمْ","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Bir şeyi anmak, hatırlamak, bahsetmek, diline dolamak anlamına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'zikr' kelimesinin hem hatırlama hem de bir şeyi sözle ifade etme anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'yezkuruhum' ifadesi, İbrahim'in putları sürekli olarak eleştirdiğini, onların aleyhinde konuştuğunu ve bu durumun halk arasında duyulduğunu gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'zikr'in hem kalple hatırlama hem de dille anma olduğunu ifade eder. Ayetteki 'yezkuruhum' fiili, İbrahim'in putları sadece zihninde tutmakla kalmayıp, onları açıkça ve tekrar tekrar dile getirdiğini, bu eleştirilerin halk arasında yayıldığını belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'zikr'in Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve bu ayetteki bağlamda 'bir şeyi anmak, bahsetmek, eleştirmek' anlamında kullanıldığını belirtir. İbrahim'in putları 'zikretmesi', onların ilahlık iddialarını sorgulayan ve reddeden bir söylem geliştirdiğini gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-ibrahim","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":2,"surface":"سَمِعْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-م-ع","rootLatin":"s-m-ʿ","lemma":"سَمِعَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"duyduk"},{"position":3,"surface":"فَتًى","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ت-ي","rootLatin":"f-t-y","lemma":"فَتًى","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir genç"},{"position":4,"surface":"يَذْكُرُهُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذَكَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"onları anıyor"},{"position":4,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onları"},{"position":5,"surface":"يُقَالُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"denilir"},{"position":6,"surface":"لَهُۥٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ona"},{"position":6,"surface":"هُۥٓ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr konumunda mebnî","gloss":"o"},{"position":7,"surface":"إِبْرَٰهِيمُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِبْرَاهِيم","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nâib-i Fâil olduğu için merfû","gloss":"İbrahim"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/60*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/60*
- **Altı Peygamber - Hz.İbrahim (a.s) Halillullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/60*
- **Altı Peygamber - Hz.İbrahim (a.s) Halillullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/60*
- **Altı Peygamber - Hz.İbrahim (a.s) Halillullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/60*