# Enbiyâ Sûresi, 75. Âyet (21:75)

> وَأَدْخَلْنَـٰهُ فِى رَحْمَتِنَآ ۖ إِنَّهُۥ مِنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ

*Veedḣalnâhu fî rahmetinâ(s) innehu mine-ssâlihîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onu rahmetimizin içine soktuk. Çünkü o, gerçekten salih kimselerdendi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/21/75

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Enbiyâ Suresi 75. ayet, Hz. Lut'un Allah'ın rahmetine mazhar olduğunu ve salih kullardan olduğunu vurgular. Ayet, 'rahmet' ve 'salihîn' kavramları üzerinden ilahi lütfu ve doğru yolu takip etmenin önemini dilbilimsel bir derinlikle sunar.","keyConcepts":[{"word":"وَأَدْخَلْنَـٰهُ","root":"د خ ل","rootLatin":"d-h-l","meaning":"Allah'ın Hz. Lut'u kendi rahmetine dahil etmesi, onu koruması ve lütfetmesidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'duhûl' (دخول) kelimesinin bir yere girmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'edhalnâhu' (أدخلناه) fiili, Allah'ın Hz. Lut'u kendi rahmetinin içine alması, onu kuşatması ve koruması anlamında kullanılmıştır. Bu, sadece fiziksel bir giriş değil, aynı zamanda manevi bir himaye ve lütuf ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'duhûl' kelimesinin farklı bağlamlarda kullanımlarını açıklarken, bu ayetteki kullanımın Allah'ın bir kulunu özel bir lütuf ve himaye altına alması olduğunu vurgular. Hz. Lut'un kavminin helakinden kurtarılması, bu 'rahmetin içine alınma' fiilinin somut bir tezahürüdür."}]},{"word":"رَحْمَتِنَآ","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Allah'ın Hz. Lut'a yönelik özel lütfu, merhameti ve korumasıdır.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'rahmet' kavramının Kur'an'daki merkeziyetini ve Allah'ın en temel sıfatlarından biri olduğunu belirtir. Ayetteki 'rahmetinâ' (rahmetimiz) ifadesi, Allah'ın Hz. Lut'a gösterdiği özel lütfu, onu azaptan kurtarması ve peygamberlik göreviyle şereflendirmesi gibi somut tezahürleriyle açıklanır. Bu, sadece bir acıma hali değil, aynı zamanda aktif bir koruma ve ihsan eylemidir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rahmet' kelimesinin 'rikkat' (incelik, şefkat) ve 'ihsan' (iyilik etme) anlamlarını içerdiğini ifade eder. Allah'a nispet edildiğinde ise sadece ihsan ve lütuf anlamına gelir. Bu ayetteki 'rahmetinâ', Hz. Lut'un kavminin helakinden kurtarılması ve ona peygamberlik görevinin verilmesi gibi ilahi lütufları kapsar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'rahmet' kelimesinin Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve Allah'a nispet edildiğinde O'nun kullarına yönelik sonsuz lütuf ve ihsanını ifade ettiğini belirtir. Hz. Lut örneğinde bu rahmet, hem dünyevi kurtuluşu hem de ahiretteki mükafatı içeren kapsamlı bir ilahi ihsandır."}]},{"word":"ٱلصَّـٰلِحِينَ","root":"ص ل ح","rootLatin":"s-l-h","meaning":"Doğru ve iyi işler yapan, Allah'ın emirlerine uygun yaşayan, dürüst ve erdemli kimselerdir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'salih' kelimesini 'fesad'ın (bozukluk) zıddı olarak açıklar. Salih kişi, hem kendi nefsini hem de çevresini ıslah eden, doğru yolda olan kimsedir. Hz. Lut'un 'salihîn'den olması, onun peygamberlik vasfına uygun olarak hem inanç hem de amel açısından kusursuz olduğunu gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'salâh' (صلاح) kelimesinin 'fesad'ın (bozulma, yozlaşma) zıddı olduğunu ve her şeyin kendi yerli yerine konulması, doğru ve düzgün olması anlamına geldiğini belirtir. 'Salihîn' ise, hem inançları hem de amelleri düzgün, Allah'ın rızasına uygun yaşayan kimselerdir. Hz. Lut'un bu vasıfla anılması, onun peygamberlik misyonunu hakkıyla yerine getirdiğini ve Allah katında makbul bir kul olduğunu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'salih' kavramının Kur'an'da geniş bir ahlaki ve dini anlam taşıdığını, sadece bireysel dindarlığı değil, aynı zamanda toplumsal faydayı ve adaleti de içerdiğini belirtir. Hz. Lut'un 'salihîn'den olması, onun hem Allah'a karşı görevlerini yerine getiren hem de kavmini doğru yola çağıran, erdemli bir şahsiyet olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["merhamet","kissa-diger-peygamberler","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَدْخَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"د-خ-ل","rootLatin":"d-ḫ-l","lemma":"أَدْخَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dahil ettik"},{"position":1,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":2,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içine"},{"position":3,"surface":"رَحْمَتِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-ḥ-m","lemma":"رَحْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"rahmet"},{"position":3,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":4,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe Bil-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"doğrusu"},{"position":4,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"o"},{"position":5,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":6,"surface":"ٱلصَّـٰلِحِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"ṣ-l-ḥ","lemma":"صَالِح","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"iyilerden"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Enbiyâ Sûresi** · *21/75*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/75*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/74-75*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/74-75*