# Enbiyâ Sûresi, 83. Âyet (21:83)

> ۞ وَأَيُّوبَ إِذْ نَادَىٰ رَبَّهُۥٓ أَنِّى مَسَّنِىَ ٱلضُّرُّ وَأَنتَ أَرْحَمُ ٱلرَّٰحِمِينَ

*Veeyyûbe iż nâdâ rabbehu ennî messeniye-ddurru veente erhamu-rrâhimîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Eyyub'u da hatırla. Hani o Rabbine, "Şüphesiz ki ben derde uğradım, sen ise merhametlilerin en merhametlisisin" diye niyaz etmişti.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/21/83

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Enbiyâ Suresi'nin 83. ayeti, Hz. Eyyub'un yaşadığı sıkıntıyı ve Allah'a yakarışını dile getirir. Ayet, 'nida', 'Rabb', 'darr' ve 'erhamu'l-rahimin' gibi kavramlar üzerinden ilahi merhamete sığınmanın ve sabrın önemini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"نَادَىٰ","root":"ن د و","rootLatin":"n-d-v","meaning":"Hz. Eyyub'un Allah'a seslenmesi, yakarması ve dua etmesi anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nida (نداء), yüksek sesle çağırmak, seslenmek demektir. Ayetteki 'nâdâ Rabbahû' ifadesi, Hz. Eyyub'un içinde bulunduğu zor durumda Allah'a yönelerek O'ndan yardım dilemesini ve O'na yalvarmasını ifade eder. Bu, sadece bir seslenme değil, aynı zamanda bir yakarış ve dua halidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Nida, burada 'dua' ve 'istimdat' (yardım dileme) anlamında kullanılmıştır. Hz. Eyyub'un Rabbine nida etmesi, O'na yönelerek sıkıntısını arz etmesi ve O'ndan medet ummasıdır. Bu, mecazi olarak bir yakarış ve iltica halidir."}]},{"word":"رَبَّهُۥٓ","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Hz. Eyyub'un kendisine hitap ettiği, terbiye edici, sahip ve efendi olan Allah'ı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rabb (رب), terbiye eden, yetiştiren, sahip olan ve idare eden demektir. Ayetteki 'Rabbahû' ifadesi, Hz. Eyyub'un Allah'ı hem yaratıcısı hem de kendisini terbiye eden, işlerini düzenleyen ve sıkıntısını giderecek olan yegane güç olarak görmesini yansıtır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'Rabb' kavramı, sadece yaratıcı değil, aynı zamanda sürekli olarak kullarını gözetip terbiye eden, onlara rızık veren ve işlerini idare eden bir Tanrı anlayışını ifade eder. Hz. Eyyub'un bu kelimeyi kullanması, Allah'ın onun üzerindeki mutlak otoritesini ve merhametini kabul ettiğini gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Rabb, malik, seyyid, mürebbi ve muslih anlamlarına gelir. Hz. Eyyub'un Rabbine nida etmesi, O'nun her şeye kadir olduğunu, kendisinin sahibi ve terbiye edicisi olduğunu ikrar etmesidir. Bu, tam bir teslimiyet ve tevekkül halidir."}]},{"word":"مَسَّنِىَ","root":"م س س","rootLatin":"m-s-s","meaning":"Bir şeyin dokunması, isabet etmesi ve burada bir sıkıntının, belanın Hz. Eyyub'a ulaşması anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mess (مس), bir şeye dokunmak, temas etmek demektir. Ayetteki 'messeniye' ifadesi, darr'ın (sıkıntının) Hz. Eyyub'a isabet ettiğini, ona ulaştığını ve onu etkilediğini mecazi olarak anlatır. Bu, sıkıntının şiddetini ve Eyyub'un bu durumdan ne kadar etkilendiğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Mess, hafif bir dokunuş olabileceği gibi, burada olduğu gibi bir musibetin veya hastalığın kişiye ulaşması ve onu kuşatması anlamında da kullanılır. Hz. Eyyub'un 'messeniye' demesi, sıkıntının onu tamamen sardığını ve ondan kurtulmak için Allah'a sığındığını gösterir."}]},{"word":"ٱلضُّرُّ","root":"ض ر ر","rootLatin":"d-r-r","meaning":"Hz. Eyyub'un başına gelen hastalık, sıkıntı, bela ve musibeti ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Darr (ضر), bedene veya ruha isabet eden her türlü sıkıntı, hastalık, zarar ve musibettir. Ayetteki 'ed-darr' kelimesi, Hz. Eyyub'un yaşadığı ağır hastalığı ve çektiği fiziksel ve ruhsal acıları kapsar. Bu, onun Allah'a yönelme sebebini açıkça ortaya koyar."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Darr, bedensel veya maddi zararları ifade eder. Hz. Eyyub'un durumunda bu, onun hastalığı ve mal kaybı gibi musibetleri içerir. Bu kelime, onun içinde bulunduğu çaresizliği ve Allah'tan yardım dileme ihtiyacını pekiştirir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Darr, Kur'an'da genellikle insanı zor durumda bırakan, ona acı veren her türlü olumsuz durumu ifade eder. Hz. Eyyub'un bu kelimeyi kullanması, yaşadığı sıkıntının boyutunu ve bu sıkıntının onu Allah'a yönelttiğini gösterir."}]},{"word":"أَرْحَمُ","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Allah'ın merhametinin en üstün ve en kapsamlı olduğunu, merhametlilerin en merhametlisi olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rahmet (رحمة), acımak, şefkat göstermek ve iyilikte bulunmaktır. 'Erhamu'l-râhimîn' (أرحم الراحمين) ifadesi, Allah'ın merhametinin diğer tüm merhamet edenlerin merhametinden daha üstün, daha geniş ve daha kapsayıcı olduğunu belirtir. Hz. Eyyub, bu ifadeyle Allah'ın sonsuz merhametine sığınmıştır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Rahmet, Kur'an'da Allah'ın temel niteliklerinden biri olarak öne çıkar ve O'nun yaratılmışlara karşı şefkatini, lütfunu ve bağışlayıcılığını ifade eder. 'Erhamu'l-râhimîn' ifadesi, Allah'ın merhametinin mutlak ve eşsiz olduğunu vurgular, bu da Hz. Eyyub'un O'ndan yardım dilemesinin temelini oluşturur."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Rahmet, Allah'ın kullarına olan lütfu ve ihsanıdır. 'Erhamu'l-râhimîn' terkibi, Allah'ın merhametinin sınırsızlığını ve O'nun merhametinin her şeyi kuşattığını ifade eder. Hz. Eyyub'un bu sıfatla Allah'a yakarışı, O'nun merhametinin kendisini içinde bulunduğu sıkıntıdan kurtaracağına olan inancını gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-diger-peygamberler","dua","merhamet","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَيُّوبَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'lem","root":"أ-ي-ب","rootLatin":"a-y-b","lemma":"أَيُّوب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (takdir edilen bir fiilin mef'ûlü)","gloss":"Eyyub"},{"position":2,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":3,"surface":"نَادَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-د-و","rootLatin":"n-d-w","lemma":"نَادَى","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"nida etti"},{"position":4,"surface":"رَبَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Rabbi"},{"position":4,"surface":"هُۥٓ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":5,"surface":"أَنِّى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tevkîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz ki"},{"position":5,"surface":"ى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"أَنَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"benim"},{"position":6,"surface":"مَسَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"م-س-س","rootLatin":"m-s-s","lemma":"مَسَّ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dokundu, isabet etti"},{"position":6,"surface":"نِىَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bana"},{"position":7,"surface":"ٱلضُّرُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ض-ر-ر","rootLatin":"d-r-r","lemma":"ضُرّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"zarar, bela"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"أَنتَ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Sen"},{"position":9,"surface":"أَرْحَمُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"أَرْحَم","form":"Ef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"en merhametli"},{"position":10,"surface":"ٱلرَّٰحِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَاحِم","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"merhametliler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/83*
- **Sâd Sûresi** · *21/83*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/83*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/83*
- **Kelime-i Eyyûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *21/83*
- **Kelime-i Eyyûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *21/83*
- **Sâd Sûresi** · *21/83*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/83*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/83*
- **Kelime-i Eyyûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *21/83*
- **Kelime-i Eyyûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *21/83*
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/83*