# Enbiyâ Sûresi, 91. Âyet (21:91)

> وَٱلَّتِىٓ أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيهَا مِن رُّوحِنَا وَجَعَلْنَـٰهَا وَٱبْنَهَآ ءَايَةً لِّلْعَـٰلَمِينَ

*Velletî ahsanet fercehâ fenefaḣnâ fîhâ min rûhinâ vece'alnâhâ vebnehâ âyeten lil'âlemîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Irzını korumuş olan kadını da (Meryem'i de) hatırla. Ona ruhumuzdan üflemiştik. Kendisini de, oğlunu da alemlere (kudretimizi gösteren) birer delil yapmıştık.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/21/91

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hz. Meryem'in iffetini ve Allah'ın ona ruhundan üflemesiyle Hz. İsa'yı dünyaya getirmesini, bu olayın alemler için bir mucize oluşunu dilbilimsel bir derinlikle ifade etmektedir. Kelimelerin seçimi, hem fiziki hem de manevi bir koruma ve ilahi bir müdahale ile ortaya çıkan olağanüstü bir durumu vurgular.","keyConcepts":[{"word":"أَحْصَنَتْ","root":"ح ص ن","rootLatin":"h-s-n","meaning":"Meryem'in iffetini, namusunu koruması ve kendini günahtan uzak tutması anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ihsân' kelimesinin asıl anlamının 'bir şeyi sağlam bir şekilde korumak' olduğunu belirtir. Ayetteki 'ahsane fercehâ' ifadesi, Meryem'in iffetini, namusunu her türlü kötülükten ve zinadan koruduğunu, kendini sağlam bir kaleye benzeterek muhafaza ettiğini ifade eder. Bu, sadece fiziksel bir koruma değil, aynı zamanda manevi bir iffet ve temizlik halidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ahsane fercehâ' ifadesini 'iffetini korudu' şeklinde açıklar. Burada 'ferc' kelimesinin mecazi olarak iffet ve namus anlamında kullanıldığını, Meryem'in kendini haramdan uzak tutarak bu iffeti muhafaza ettiğini vurgular. Ayetteki kullanım, Meryem'in bu özelliğiyle diğer kadınlardan ayrıldığını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'h-s-n' kökünden türeyen kelimelerin Kur'an'da genellikle 'koruma, sağlamlık, kale' gibi anlamlara geldiğini belirtir. 'İhsân' kavramının ahlaki bağlamda 'iffet ve namusu koruma' anlamını kazandığını, Meryem örneğinde ise bu korumanın ilahi bir lütuf ve seçilmişlik alameti olarak sunulduğunu ifade eder. Ayet, Meryem'in bu ahlaki erdemini öne çıkarır."}]},{"word":"فَنَفَخْنَا","root":"ن ف خ","rootLatin":"n-f-kh","meaning":"Allah'ın kudretiyle Meryem'e ruhundan üflemesi ve bu yolla Hz. İsa'nın oluşumunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nefh' kelimesinin 'havayı ağızdan veya burundan dışarı atmak' anlamına geldiğini belirtir. Ancak Kur'an'da Allah'a nispet edildiğinde, bu fiilin 'ilahi bir kudretle bir şeyi var etmek, can vermek' anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'nefahna fîhâ min rûhinâ' ifadesi, Meryem'e ilahi bir ruhun üflenmesiyle Hz. İsa'nın babasız bir şekilde yaratılmasını, yani ilahi bir mucizeyi anlatır."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nefahna fîhâ' ifadesini 'ona ruh üfledik' şeklinde yorumlar ve bunun Hz. İsa'nın yaratılış şeklini açıkladığını belirtir. Bu üflemenin, Allah'ın 'ol' demesiyle gerçekleşen yaratma fiilinin bir tezahürü olduğunu, Meryem'in rahmine ilahi bir ruhun yerleştirilmesiyle İsa'nın var olduğunu ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'nefh' fiilinin Kur'an'da genellikle ilahi bir müdahale ve yaratma eylemiyle ilişkilendirildiğini belirtir. Meryem kıssasında bu fiilin kullanılması, Hz. İsa'nın doğumunun doğal yollarla değil, doğrudan Allah'ın kudretiyle gerçekleşen olağanüstü bir olay olduğunu vurgular. Bu, Allah'ın yaratmadaki sınırsız gücünü gösteren bir ifadedir."}]},{"word":"رُوحِنَا","root":"ر و ح","rootLatin":"r-w-h","meaning":"Allah'a ait olan, ilahi ve kutsal bir varlık veya kudretin Meryem'e üflenmesini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rûh' kelimesinin 'can, nefes, hayat' gibi anlamlara geldiğini, ancak Allah'a izafe edildiğinde 'ilahi bir emir, kudret veya Cebrail (a.s.)' gibi anlamlar taşıdığını belirtir. Ayetteki 'min rûhinâ' ifadesi, Hz. İsa'nın yaratılışının ilahi bir kaynaktan, Allah'ın kudretinden ve emrinden geldiğini, onun sıradan bir insan olmadığını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'rûh' kelimesinin Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını, ancak 'Rûhullah' veya 'rûhinâ' gibi ifadelerin genellikle ilahi bir kudretin veya özel bir yaratılışın göstergesi olduğunu açıklar. Meryem kıssasında bu ifade, Hz. İsa'nın babasız doğumunun ilahi bir mucize olduğunu ve onun Allah'ın özel bir yaratığı olduğunu belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'rûh' kelimesinin 'Allah'ın emriyle var olan, canlılık veren öz' anlamında kullanıldığını belirtir. 'Min rûhinâ' ifadesinin, Allah'ın kudretinin ve yaratma fiilinin bir tecellisi olduğunu, Hz. İsa'nın yaratılışının bu ilahi kudretle gerçekleştiğini ve bu durumun onun üstünlüğünü gösterdiğini ifade eder."}]},{"word":"ءَايَةً","root":"أ ي ي","rootLatin":"e-y-y","meaning":"Meryem ve oğlunun, Allah'ın kudretini ve birliğini gösteren, ibret alınacak bir delil ve mucize olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'âyet' kelimesinin 'açık alamet, delil, işaret' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'âyeten li'l-âlemîn' ifadesi, Meryem'in babasız hamile kalışı ve Hz. İsa'nın doğumu gibi olağanüstü olayların, tüm insanlar ve cinler için Allah'ın kudretini, birliğini ve yaratmadaki eşsizliğini gösteren açık bir delil ve mucize olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'âyet' kelimesinin 'ibret alınacak şey, delil, mucize' anlamlarına geldiğini ifade eder. Meryem ve İsa'nın 'âlemîn için bir âyet' kılınması, onların hayatlarının ve başlarından geçen olayların, Allah'ın varlığına, kudretine ve peygamberlik müessesesine dair evrensel bir kanıt olduğunu, üzerinde düşünülmesi ve ibret alınması gereken bir durum olduğunu belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'âyet' kavramının Kur'an'da hem doğal olaylar hem de peygamberlerin mucizeleri bağlamında kullanıldığını belirtir. Meryem ve İsa'nın 'âyet' olarak nitelendirilmesi, onların varoluşlarının ve yaşadıklarının, Allah'ın insanlara gönderdiği mesajın doğruluğunu kanıtlayan, akıl ve mantık ötesi ilahi bir işaret olduğunu gösterir. Bu, aynı zamanda Allah'ın yaratmadaki benzersizliğini de vurgular."}]},{"word":"لِّلْعَـٰلَمِينَ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Meryem ve İsa'nın mucizesinin sadece belirli bir topluluğa değil, tüm evrene ve çağlara hitap eden evrensel bir delil olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'âlem' kelimesinin 'bilgi edinilen şey' anlamından türediğini ve 'var olan her şey, evren' anlamına geldiğini belirtir. 'Li'l-âlemîn' ifadesi, Meryem ve İsa'nın kıssasının sadece kendi zamanlarındaki insanlara değil, kıyamete kadar gelecek tüm nesillere ve varlıklara hitap eden, üzerinde düşünülmesi ve ibret alınması gereken evrensel bir mesaj taşıdığını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'li'l-âlemîn' ifadesini 'tüm insanlar için' şeklinde açıklar. Burada 'âlemîn' kelimesinin insanları kapsayan geniş bir anlam taşıdığını, Meryem ve İsa'nın mucizesinin sadece belirli bir kavme veya döneme özgü olmadığını, aksine tüm insanlık için bir delil ve ibret olduğunu belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'âlem' kelimesinin 'Allah'tan başka her şey' anlamında kullanıldığını ve çoğulu olan 'âlemîn'in ise 'tüm varlık alemlerini' ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'li'l-âlemîn' ifadesi, Meryem ve İsa'nın mucizesinin sadece insanlık için değil, tüm yaratılmışlar için Allah'ın kudretini ve birliğini gösteren, evrensel bir işaret olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-isa-meryem","peygamberlik","tabiat-ayetleri"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱلَّتِىٓ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"ل-ذ-ي","rootLatin":"l-dh-y","lemma":"ٱلَّتِى","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o (kişi/şey) ki"},{"position":2,"surface":"أَحْصَنَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ح-ص-ن","rootLatin":"H-S-N","lemma":"أَحْصَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"korudu"},{"position":3,"surface":"فَرْجَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ر-ج","rootLatin":"F-R-J","lemma":"فَرْج","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"mahrem yerini"},{"position":3,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"onun"},{"position":4,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"böylece"},{"position":4,"surface":"نَفَخْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ف-خ","rootLatin":"N-F-KH","lemma":"نَفَخَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"üfledik"},{"position":5,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içine"},{"position":5,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"ona"},{"position":6,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":7,"surface":"رُّوحِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-و-ح","rootLatin":"R-W-H","lemma":"رُوح","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ruhumuzdan"},{"position":7,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"bizim"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"جَعَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"J-'-L","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldık"},{"position":8,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahalde mebnî","gloss":"onu"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"ٱبْنَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ن-و","rootLatin":"B-N-W","lemma":"ٱبْن","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"oğlunu"},{"position":9,"surface":"هَآ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"onun"},{"position":10,"surface":"ءَايَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ي-ي","rootLatin":"A-Y-Y","lemma":"ءَايَة","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İkinci mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir mucize"},{"position":11,"surface":"لِّلْعَـٰلَمِينَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":11,"surface":"ٱلْعَـٰلَمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-L-M","lemma":"عَالَم","form":"-","features":{"number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"âlemler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **TB. Kelime-i Îseviyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/91*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/91*
- **Vahiy ve Cebrâîl** · *21/91*
- **Vahiy ve Cebrâîl** · *21/91*
- **Vahiy ve Cebrâîl** · *21/91*
- **Ölüm ve Kıyâmet Hakkında** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/91*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *21/91*
- **TB. Kelime-i Îseviyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/91*
- **Vahiy ve Cebrâîl** · *21/91*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/91*
- **Ölüm ve Kıyâmet Hakkında** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/91*
- **Bir Ressam Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Sûre 21, Âyet 91*