# Enbiyâ Sûresi, 94. Âyet (21:94)

> فَمَن يَعْمَلْ مِنَ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَا كُفْرَانَ لِسَعْيِهِۦ وَإِنَّا لَهُۥ كَـٰتِبُونَ

*Femen ya'mel mine-ssâlihâti vehuve mu/minun felâ kufrâne lisa'yihi ve-innâ lehu kâtibûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Şu halde, kim mü'min olarak bir salih amel işlerse, çalışması asla inkar edilmez. Şüphesiz biz onu yazmaktayız.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/21/94

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Enbiyâ Suresi 94. ayet, iman ile salih amelin birleşiminin karşılıksız kalmayacağını ve ilahi kayıt altına alındığını vurgular. Ayet, 'amel', 'iman', 'küfran' ve 'sa'y' gibi temel kavramlar üzerinden insanın çabasının ve niyetinin ahiretteki karşılığını dilbilimsel bir derinlikle ele alır.","keyConcepts":[{"word":"يَعْمَلْ","root":"ع م ل","rootLatin":"a-m-l","meaning":"İş yapmak, eylemde bulunmak, fiil işlemek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Amel (عمل), kasten yapılan her türlü fiili ifade eder. Ayetteki 'men ya'mel' ifadesi, kişinin bilinçli bir şekilde, imanının gereği olarak salih amellerde bulunmasını vurgular. Bu, sadece bir eylem değil, aynı zamanda bir niyet ve irade beyanıdır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Amel (عمل), fiilden daha genel bir kavramdır ve hem hayırlı hem de şerli işleri kapsar. Ancak ayette 'salihât' kelimesiyle birlikte kullanılması, bu amelin Allah katında makbul ve faydalı olanını ifade ettiğini gösterir. İmanla birleştiğinde, bu amel ahirette karşılık bulur."}]},{"word":"ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ","root":"ص ل ح","rootLatin":"s-l-h","meaning":"İyi, doğru, faydalı ve ıslah edici işler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Salihât (صالحات), 'salâh' kökünden gelir ve bozukluğun zıttı olan iyilik, doğruluk ve uygunluk anlamlarını taşır. Ayetteki kullanımı, kişinin hem kendisi hem de toplum için faydalı, şeriatın öngördüğü ve Allah'ın rızasına uygun olan amelleri ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu'ya göre 'salihât', Kur'an'da 'iman' kavramıyla sıkça birlikte anılan ve imanın pratik tezahürü olan eylemleri ifade eder. Bu, sadece bireysel dindarlığı değil, aynı zamanda toplumsal adaleti ve iyiliği de kapsayan geniş bir kavramdır. Ayette, imanın amelle bütünleşmesi vurgulanır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Salâh (صلاح), bir şeyin bozukluktan kurtulup doğru ve düzgün hale gelmesidir. 'Salihât' ise bu nitelikteki fiillerdir. Ayette, müminin yaptığı işlerin sadece şeklen değil, aynı zamanda özü itibarıyla da iyi ve doğru olması gerektiği belirtilir."}]},{"word":"مُؤْمِنٌ","root":"ء م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"İnanan, iman eden kişi.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Mü'min (مؤمن), 'emn' (güven, emniyet) kökünden türemiştir. Allah'a güvenen, O'nu tasdik eden ve O'nun vaatlerine inanan kişidir. Ayetteki 've hüve mü'minun' ifadesi, salih amellerin kabulü için imanın temel bir şart olduğunu, amelin imandan ayrı düşünülemeyeceğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'iman'ın sadece zihinsel bir kabul değil, aynı zamanda bir teslimiyet ve güven hali olduğunu belirtir. Mü'min, Allah'a ve O'nun gönderdiklerine kalben tasdik eden, bu tasdikiyle iç huzura ve emniyete ulaşan kişidir. Ayette, bu imanın salih amellerle somutlaşması gerektiği vurgulanır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman (إيمان), kalple tasdik, dille ikrar ve organlarla amel etmektir. Mü'min, bu üç unsuru bir araya getiren kişidir. Ayette, salih amellerin ancak imanla birlikte anlam kazandığı ve karşılık bulacağı açıkça ifade edilir."}]},{"word":"كُفْرَانَ","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Nankörlük, nimeti örtme, inkâr etme, karşılıksız bırakma.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Küfran (كفران), 'küfr' kökünden gelir ve bir nimeti örtmek, inkâr etmek veya karşılığını vermemek anlamına gelir. Ayetteki 'felâ küfrâne li-sa'yihî' ifadesi, müminin salih amellerinin Allah katında asla karşılıksız bırakılmayacağını, nankörlük edilmeyeceğini ve değerinin bilinip tam olarak ödüllendirileceğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Küfran, nimeti inkâr etmek ve şükrünü terk etmektir. Ayette, Allah'ın müminlerin amellerine karşı nankörlük etmeyeceği, aksine onların çabalarını takdir edip tam karşılığını vereceği belirtilir. Bu, ilahi adaletin ve vaadin bir teyididir."}]},{"word":"لِسَعْيِهِۦ","root":"س ع ي","rootLatin":"s-a-y","meaning":"Çabası, gayreti, çalışması.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sa'y (سعي), hızlı yürümek, koşmak veya bir iş için gayret göstermek anlamına gelir. Ayetteki 'li-sa'yihî' ifadesi, müminin salih ameller uğruna gösterdiği her türlü çabayı, gayreti ve emeği kapsar. Bu, sadece fiili değil, aynı zamanda bu fiile yönlendiren niyeti ve azmi de içerir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Sa'y, bir hedefe ulaşmak için gösterilen azimli ve sürekli çabadır. Ayette, Allah'ın müminlerin bu çabalarını zayi etmeyeceği, aksine her bir gayretin karşılığını eksiksiz vereceği müjdelenir. Bu, ilahi mükafatın, kişinin sarf ettiği emeğe bağlı olduğunu gösterir."}]},{"word":"كَـٰتِبُونَ","root":"ك ت ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Yazanlar, kaydedenler.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Kâtibûn (كاتبون), 'kitâbet' (yazma) kökünden gelir ve yazan, kaydeden anlamına gelir. Ayetteki 've innâ lehû kâtibûn' ifadesi, Allah'ın müminlerin amellerini eksiksiz bir şekilde kaydettiğini, hiçbir şeyin unutulmadığını ve ahirette bu kayıtların ortaya konulacağını belirtir. Bu, ilahi denetimin ve adaletin bir göstergesidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kitâbet' kavramının Kur'an'da sadece yazılı kaydı değil, aynı zamanda ilahi takdiri ve kesinleşmiş hükmü de ifade ettiğini belirtir. Ayette, müminlerin salih amellerinin sadece kaydedilmekle kalmayıp, aynı zamanda Allah katında kesinleşmiş bir karşılık bulacağının garantisi olarak kullanılır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["iman","ahiret-mukafat","hesap-mizan"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":1,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i şart olduğu için mebnî, mübteda mahallinde merfû","gloss":"kim"},{"position":2,"surface":"يَعْمَلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-م-ل","rootLatin":"ʿ-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"İsm-i şartın fiili olduğu için meczûm","gloss":"işlerse"},{"position":3,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":4,"surface":"ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"ṣ-l-ḥ","lemma":"صَالِحَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"salih amelleri"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû mahallinde","gloss":"o"},{"position":6,"surface":"مُؤْمِنٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ء-م-ن","rootLatin":"ʾ-m-n","lemma":"مُؤْمِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"mümin olarak"},{"position":7,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cevap harfi olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":7,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy-i Cins 'Lâ'","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy-i cins 'lâ' olduğu için mebnî","gloss":"yoktur"},{"position":8,"surface":"كُفْرَانَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كُفْرَان","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Nefy-i cins 'lâ'nın ismi olduğu için mansûb","gloss":"inkar"},{"position":9,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":9,"surface":"سَعْيِهِۦ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ع-ي","rootLatin":"s-ʿ-y","lemma":"سَعْي","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"çabası"},{"position":9,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahallinde","gloss":"onun"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"إِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i te'kid olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz biz"},{"position":10,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb mahallinde","gloss":"biz"},{"position":11,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":11,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallinde","gloss":"ona"},{"position":12,"surface":"كَـٰتِبُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كَاتِب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"yazıcılarız"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Enbiyâ Sûresi** · *21/94*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/94*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/94*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/94*