# Enbiyâ Sûresi, 99. Âyet (21:99)

> لَوْ كَانَ هَـٰٓؤُلَآءِ ءَالِهَةً مَّا وَرَدُوهَا ۖ وَكُلٌّ فِيهَا خَـٰلِدُونَ

*Lev kâne hâulâ-i âliheten mâ veradûhâ(s) vekullun fîhâ ḣâlidûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Eğer onlar ilah olsalardı oraya varmazlardı. Halbuki hepsi orada ebedi kalacaklardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/21/99

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Enbiyâ Suresi 99. ayet, putperestliğin anlamsızlığını ve sahte ilahların acizliğini vurgular. Ayet, 'ilah' kavramının gerçek mahiyetini, 'vürûd'un kaçınılmazlığını ve 'hulûd'un ebediliğini dilbilimsel bir kesinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"ءَالِهَةً","root":"أ ل ه","rootLatin":"e-l-h","meaning":"Ayette, tapınılan, ulûhiyet atfedilen varlıklar anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İlah (إله), tapınılan, kendisine ibadet edilen varlık demektir. Ayetteki 'âlihe' (آلهة) kelimesi, Allah'tan başka tapınılan sahte ilahları ifade eder ve onların gerçekte ulûhiyet vasfına sahip olmadıklarını, dolayısıyla cehenneme gireceklerini belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İlah (إله), kendisine ibadet edilen ve kulluk edilen varlıktır. Bu ayetteki kullanımı, müşriklerin Allah'a ortak koştukları, ancak gerçekte hiçbir güç ve kudrete sahip olmayan, dolayısıyla kendilerini cehennemden kurtaramayacak olan varlıkları tanımlar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'ilah' kavramı, mutlak güç ve otorite sahibi, ibadete layık tek varlık olan Allah için kullanılır. Ancak bu ayetteki 'âlihe' kelimesi, bu vasıflardan yoksun, insanların kendi elleriyle yaptıkları veya hayal ettikleri sahte tanrıları ifade eder ve onların acizliğini vurgular."}]},{"word":"وَرَدُوهَا","root":"و ر د","rootLatin":"v-r-d","meaning":"Ayette, cehenneme girmek, varmak ve oraya ulaşmak anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vürûd (ورود), bir yere ulaşmak, varmak demektir. Bu ayetteki 'mâ veredûhâ' (مَا وَرَدُوهَا) ifadesi, eğer gerçek ilah olsalardı cehenneme girmezlerdi, oraya ulaşmazlardı anlamındadır. Bu, onların acizliğini ve ilahlık iddialarının geçersizliğini gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Vürûd (ورود), suya varmak gibi bir yere ulaşmak manasındadır. Ayetteki 'veredûhâ' (وردوها) kelimesi, cehenneme varmak, oraya girmek mecazıyla kullanılmıştır. Yani, sahte ilahlar da tıpkı kendilerine tapanlar gibi cehenneme gireceklerdir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Vürûd (ورود) kelimesi, bir yere ulaşmak ve oraya dahil olmak anlamındadır. Ayetteki bağlamda, 'mâ veredûhâ' (مَا وَرَدُوهَا) ifadesi, eğer ilah olsalardı cehenneme girme zorunluluğuyla karşılaşmazlardı, oraya varmazlardı demektir. Bu, onların ilahlık vasfından yoksun olduklarını kanıtlar."}]},{"word":"خَـٰلِدُونَ","root":"خ ل د","rootLatin":"h-l-d","meaning":"Ayette, cehennemde ebediyen kalacaklar, sonsuza dek orada bulunacaklar anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hulûd (خلود), bir şeyin uzun süre kalması veya ebediyen devam etmesi demektir. Ayetteki 'hâlidûn' (خالدون) kelimesi, hem sahte ilahların hem de onlara tapanların cehennemde sonsuza dek kalacaklarını ifade eder. Bu, onların azabının kesintisiz ve ebedi olacağını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Hulûd (خلود), bir şeyin kalıcı olması, zeval bulmamasıdır. Ayetteki 'kullun fîhâ hâlidûn' (وكلٌّ فيها خالدون) ifadesi, cehenneme giren herkesin, yani hem sahte ilahların hem de onlara tapanların, orada ebediyen kalacaklarını, azabın onlardan ayrılmayacağını belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Hulûd (خلود) kavramı Kur'an'da genellikle ahiret hayatının ebediliğini ifade etmek için kullanılır. Bu ayetteki 'hâlidûn' (خالدون) kelimesi, cehennemdeki azabın sürekliliğini ve sonsuzluğunu vurgular; sahte ilahların ve tapanlarının bu azaptan kurtuluşlarının olmadığını gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cehennem","kufur-sirk","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"لَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"eğer"},{"position":2,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"olsaydı"},{"position":3,"surface":"هَـٰٓؤُلَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَـٰٓؤُلَآءِ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Kâne'nin ismi olduğu için mahallen merfû","gloss":"bunlar"},{"position":4,"surface":"ءَالِهَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"إِلَاه","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"tanrılar"},{"position":5,"surface":"مَّا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":6,"surface":"وَرَدُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ر-د","rootLatin":"w-r-d","lemma":"وَرَدَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"girmezlerdi"},{"position":6,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"ona"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"كُلٌّۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"hepsi"},{"position":8,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde"},{"position":8,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"o"},{"position":9,"surface":"خَـٰلِدُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"خ-ل-د","rootLatin":"ḫ-l-d","lemma":"خَالِد","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"temelli kalacaklar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Enbiyâ Sûresi** · *21/99*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/99*