# Hac Sûresi, 21. Âyet (22:21)

> وَلَهُم مَّقَـٰمِعُ مِنْ حَدِيدٍ

*Velehum mekâmi'u min hadîd(in)*

**Meal (Diyanet):** Onlar için bir de demirden topuzlar vardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/22/21

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hac Suresi'nin 21. ayeti, cehennem azabının şiddetini ve inkar edenlere yönelik ilahi cezayı tasvir etmektedir. Ayet, özellikle demir topuzlar aracılığıyla fiziksel azabın dehşetini vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"مَّقَـٰمِعُ","root":"ق م ع","rootLatin":"k-m-a","meaning":"Demir topuzlar, vurma ve ezme aracı.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'makāmi'' kelimesini, 'kam'a' fiilinden türemiş olarak, bir şeyi bastırmak, ezmek ve vurmak için kullanılan aletler olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, cehennem ehlinin üzerine indirilen, onları bastıran ve ezen demir topuzları ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'makāmi'' kelimesinin 'kam' kökünden geldiğini ve bir şeyi zorla bastırmak, engellemek anlamı taşıdığını belirtir. Ayetteki kullanımı, cehennemdekileri azapla bastıran ve kaçmalarını engelleyen demir topuzları ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'makāmi'' kelimesinin 'mif'al' vezninde bir alet ismi olduğunu ve 'kam'a' fiilinin 'bir şeyi bastırmak, vurmak' anlamından türediğini açıklar. Ayette, cehennem ehlinin başlarına vurulan, onları ezen ve azap veren demir topuzları kasteder."}]},{"word":"حَدِيدٍ","root":"ح د د","rootLatin":"h-d-d","meaning":"Demir madeni, sert ve dayanıklı metal.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'hadîd' kelimesinin bilinen metal olan demir olduğunu ve Kur'an'da genellikle güç ve sertlik sembolü olarak kullanıldığını belirtir. Bu ayette, topuzların yapıldığı maddenin sertliğini ve dolayısıyla azabın şiddetini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hadîd' kelimesinin 'hadd' kökünden geldiğini ve keskinlik, sınırlama ve güç anlamları taşıdığını ifade eder. Ayette, 'makāmi'' kelimesiyle birlikte kullanılarak, bu topuzların demirden yapılmış olmasıyla azabın keskinliğini ve dayanıklılığını pekiştirir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hadîd' kelimesinin Kur'an'daki kullanımında sadece bir madde adı olmaktan öte, ilahi gücün ve azabın somut bir tezahürü olarak da işlev gördüğünü belirtir. Ayetteki 'demir topuzlar' ifadesi, cehennem azabının katı ve acımasız doğasını sembolize eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cehennem","ahiret-mukafat","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لَهُم","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":1,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":2,"surface":"مَّقَـٰمِعُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Âlet","root":"ق-م-ع","rootLatin":"q-m-ʿ","lemma":"مِقْمَعَة","form":"Mif'ale","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû (mukaddem haberden sonra gelmiştir)","gloss":"topuzlar"},{"position":3,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":4,"surface":"حَدِيدٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-د-د","rootLatin":"ḥ-d-d","lemma":"حَدِيد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"demir"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hac Sûresi** · *22/21*
- **Hac Sûresi** · *22/21*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *Hac, 22/21*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *Hac, 22/21*
- **Hac Sûresi** · *22/21*
- **Hac Sûresi** · *22/21*