# Hac Sûresi, 27. Âyet (22:27)

> وَأَذِّن فِى ٱلنَّاسِ بِٱلْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجَالًا وَعَلَىٰ كُلِّ ضَامِرٍ يَأْتِينَ مِن كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ

*Veeżżin fî-nnâsi bilhacci ye/tûke ricâlen ve'alâ kulli dâmirin ye/tîne min kulli feccin ‘amîk(in)*

**Meal (Diyanet):** İnsanlar arasında haccı ilan et ki, gerek yaya olarak, gerek uzak yollardan gelen yorgun develer üzerinde sana gelsinler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/22/27

---

## Tefsir

{"topics":["hac","tebligh"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَذِّن","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ء-ذ-ن","rootLatin":"hamza-dh-n","lemma":"أَذَّنَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"çağır"},{"position":2,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde"},{"position":3,"surface":"ٱلنَّاسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-و-س","rootLatin":"n-w-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"insanlar"},{"position":4,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":4,"surface":"ٱلْحَجِّ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ج-ج","rootLatin":"h-j-j","lemma":"حَجّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hac"},{"position":5,"surface":"يَأْتُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"hamza-t-y","lemma":"أَتَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiilin cevabı olduğu için meczûm","gloss":"gelsinler"},{"position":5,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"sana"},{"position":6,"surface":"رِجَالًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ج-ل","rootLatin":"r-j-l","lemma":"رِجَال","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"yürüyerek"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerinde"},{"position":8,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her"},{"position":9,"surface":"ضَامِرٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ض-م-ر","rootLatin":"d-m-r","lemma":"ضَامِر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"zayıf binek"},{"position":10,"surface":"يَأْتِينَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"hamza-t-y","lemma":"أَتَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nûn-i nisve ile biten muzâri fiil olduğu için mebnî","gloss":"gelsinler"},{"position":11,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"den"},{"position":12,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her"},{"position":13,"surface":"فَجٍّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ج-ج","rootLatin":"f-j-j","lemma":"فَجّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"yol"},{"position":14,"surface":"عَمِيقٍ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ع-م-ق","rootLatin":"ayn-m-q","lemma":"عَمِيق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"derin/uzak"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hac Suresi 27. ayet, insanları hac ibadetine davet etmenin ve bu davetin neticesinde insanların farklı yollarla hacca gelmelerinin dilbilimsel ve semantik boyutlarını ele almaktadır. Ayet, 'çağırmak', 'hac', 'gelmek', 'yürüyenler', 'zayıf binekler' ve 'uzak yollar' gibi temel kavramlar üzerinden bu davetin evrenselliğini ve meşakkatini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"وَأَذِّن","root":"أذن","rootLatin":"e-z-n","meaning":"İnsanları yüksek sesle, duyurarak ve ilan ederek bir şeye çağırmak, davet etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'أَذِّن' kelimesinin 'izin vermek' anlamındaki 'إذن' kökünden türediğini, ancak bu formda (tef'îl babında) 'bir şeyi yüksek sesle duyurmak, ilan etmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, Hz. İbrahim'e insanları hacca davet etme emri olarak, bu davetin geniş kitlelere ulaşacak şekilde ilan edilmesi gerektiğini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'أَذِّن' fiilini 'nida et, çağır' olarak açıklar. Ayetteki kullanımıyla, insanlara hac ibadetini duyurma ve onları bu ibadete davet etme anlamını taşır. Bu, sadece bir bildirim değil, aynı zamanda bir teşvik ve davettir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'أَذِّن' fiilinin Kur'an'daki kullanımlarının genellikle bir emri veya önemli bir haberi geniş kitlelere ulaştırma amacı taşıdığını belirtir. Hac suresindeki bu ayette, ilahi bir emrin tebliği ve insanları bu büyük ibadete yönlendirme anlamını güçlendirir."}]},{"word":"بِٱلْحَجِّ","root":"حجج","rootLatin":"h-c-c","meaning":"Kâbe'yi ziyaret etmek amacıyla belirli zamanlarda ve belirli usullere göre yapılan ibadet.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'حج' kelimesinin lügatte 'bir yere yönelmek, kasdetmek' anlamına geldiğini, şer'î terim olarak ise 'Kâbe'yi ziyaret etme kastıyla yapılan ibadet' olduğunu belirtir. Ayetteki 'بِٱلْحَجِّ' ifadesi, bu özel ibadete daveti ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'حج' kelimesinin 'bir şeyi kasdetmek, yönelmek' anlamından türediğini ve şeriatta 'Kâbe'yi ziyaret etme kastıyla belirli fiilleri yerine getirmek' olarak tanımlandığını açıklar. Ayetteki kullanımı, bu ibadetin adını ve davetin konusunu netleştirir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hac' kavramının Kur'an'da sadece bir ibadet olarak değil, aynı zamanda Müslümanların bir araya geldiği, birliği ve eşitliği simgeleyen merkezi bir ritüel olarak ele alındığını vurgular. Ayetteki davet, bu birleştirici ve evrensel ibadete yöneliktir."}]},{"word":"يَأْتُوكَ","root":"أتى","rootLatin":"e-t-y","meaning":"Bir yere veya bir kimseye gelmek, ulaşmak.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'أتى' fiilinin 'gelmek, varmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'يَأْتُوكَ' ifadesi, davet edilen insanların hac ibadeti için Hz. İbrahim'in bulunduğu yere, yani Kâbe'ye gelmelerini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'أتى' fiilinin geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, ancak temel olarak 'bir şeye ulaşmak, varmak' manasına geldiğini ifade eder. Ayetteki bağlamda, hacıların davete icabet ederek Kâbe'ye ulaşmalarını anlatır."}]},{"word":"رِجَالًا","root":"رجل","rootLatin":"r-c-l","meaning":"Yürüyerek, yaya olarak gelenler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'رِجَالًا' kelimesinin 'yaya olarak, yürüyerek' anlamına geldiğini açıklar. Bu, hac ibadetine ulaşmak için katlanılan meşakkati ve fedakarlığı vurgular. Ayette, binekli gelenlerin yanı sıra yaya gelenlerin de olacağı belirtilir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'رجل' kökünün 'ayak' ve 'yürümek' ile ilişkili olduğunu, 'رِجَالًا' kelimesinin ise 'yaya yürüyenler' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki kullanımı, hac yolculuğunun zorluğunu ve bu zorluğa rağmen insanların ibadete olan bağlılığını gösterir."}]},{"word":"ضَامِرٍ","root":"ضمر","rootLatin":"d-m-r","meaning":"Zayıflamış, incelmiş, yorgun düşmüş binek hayvanı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ضمر' kelimesinin 'zayıflamak, incelmek' anlamına geldiğini ve 'ضَامِرٍ' kelimesinin ise yolculuktan dolayı zayıflamış, incelmiş binek hayvanlarını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, uzak mesafelerden gelen bineklerin yolculuktan dolayı yorgun ve zayıf düşmüş hallerini tasvir eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ضَامِرٍ' kelimesinin 'uzun yolculuklar sebebiyle zayıflamış, etleri erimiş hayvan' anlamına geldiğini açıklar. Bu ifade, hac yolculuğunun uzunluğunu ve zorluğunu, hem yaya hem de binekli gelenler için geçerli olan meşakkati vurgular."}]},{"word":"فَجٍّ","root":"فجج","rootLatin":"f-c-c","meaning":"Geniş yol, vadi, geçit.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'فَجٍّ' kelimesini 'geniş yol' olarak açıklar. Ayetteki 'مِن كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ' ifadesi, insanların çok farklı ve uzak yollardan, vadilerden gelerek hacca ulaşacaklarını belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'فَجٍّ' kelimesinin 'iki dağ arasındaki geniş yol' veya 'geniş vadi' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, hacıların dünyanın dört bir yanından, farklı coğrafi engelleri aşarak geleceğini ifade eder."}]},{"word":"عَمِيقٍ","root":"عمق","rootLatin":"a-m-q","meaning":"Derin, uzak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'عَمِيقٍ' kelimesinin 'uzak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'فَجٍّ عَمِيقٍ' tamlaması, 'uzak yollar' veya 'derin vadiler' anlamında olup, hacıların çok uzak mesafelerden geleceğini vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'عَمِيقٍ' kelimesinin 'derinlik' ve 'uzaklık' anlamlarını taşıdığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, 'uzak yollar' anlamını pekiştirerek, hac ibadetinin evrensel çağrısını ve dünyanın dört bir yanından gelen insanları anlatır."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *22/27*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *22/27*
- **Hac Sûresi** · *22/27*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *22/27*
- **Hac Sûresi** · *22/27*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *22/27*
- **Hac Sûresi** · *22/27*
- **Altı Peygamber - Hz.İbrahim (a.s) Halillullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *22/27*
- **Kelime-i İlyâsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *22/27*
- **Kelime-i İlyâsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *22/27*
- **Altı Peygamber - Hz.İbrahim (a.s) Halillullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *22/27*
- **Kelime-i İlyâsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *22/27*