# Hac Sûresi, 29. Âyet (22:29)

> ثُمَّ لْيَقْضُوا۟ تَفَثَهُمْ وَلْيُوفُوا۟ نُذُورَهُمْ وَلْيَطَّوَّفُوا۟ بِٱلْبَيْتِ ٱلْعَتِيقِ

*Śumme-lyakdû tefeśehum velyûfû nużûrahum velyattavvefû bilbeyti-l'atîk(i)*

**Meal (Diyanet):** Sonra kirlerini gidersinler, adaklarını yerine getirsinler ve Beyt-i Atik'i (Kabe'yi) tavaf etsinler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/22/29

---

## Tefsir

{"topics":["hac","temizlik","kurban"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra"},{"position":2,"surface":"لْيَقْضُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-ض-ي","rootLatin":"q-d-y","lemma":"قَضَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir lâmı ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"gidersinler"},{"position":3,"surface":"تَفَثَهُمْ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ت-ف-ث","rootLatin":"t-f-th","lemma":"تَفَث","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kirlerini"},{"position":3,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"لْيُوفُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ف-ي","rootLatin":"w-f-y","lemma":"أَوْفَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir lâmı ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"yerine getirsinler"},{"position":5,"surface":"نُذُورَهُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ذ-ر","rootLatin":"n-dh-r","lemma":"نَذْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"adaklarını"},{"position":5,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"لْيَطَّوَّفُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ط-و-ف","rootLatin":"ṭ-w-f","lemma":"تَطَوَّفَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir lâmı ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"tavaf etsinler"},{"position":7,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":7,"surface":"ٱلْبَيْتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ي-ت","rootLatin":"b-y-t","lemma":"بَيْت","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Kabe'yi"},{"position":8,"surface":"ٱلْعَتِيقِ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ع-ت-ق","rootLatin":"ʿ-t-q","lemma":"عَتِيق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"eski, kadim"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hac ibadetinin tamamlanmasıyla ilgili üç temel eylemi emretmektedir: temizlenme, adakları yerine getirme ve Kabe'yi tavaf etme. Kelimelerin kök anlamları, bu ibadetlerin hem maddi hem de manevi boyutlarını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"تَفَثَهُمْ","root":"ف ث ث","rootLatin":"f-s-s","meaning":"Hac ibadeti sonrası giderilmesi gereken kirler, saç ve tırnak kesimi gibi temizlikler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tefes' kelimesini hacdan sonra ihramdan çıkarken yapılan temizlikler, yani saç kesme, tırnak kesme gibi şeyler olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, hacının ihramdan çıktıktan sonra yapması gereken fiziksel temizliği ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tefes'i hac ibadetinin tamamlanmasından sonra ihramdan çıkmak için yapılan temizlikler, özellikle saç ve tırnak kesimi olarak tanımlar. Ayetteki 'kirlerini gidersinler' ifadesiyle bu fiziksel arınmaya işaret edilir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tefes' kelimesinin mecazi olarak hacının ihramdan çıktıktan sonraki rahatlama ve temizlenme halini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, hac ibadetinin son aşamasındaki fiziksel ve sembolik arınmayı vurgular."}]},{"word":"نُذُورَهُمْ","root":"ن ذ ر","rootLatin":"n-z-r","meaning":"Allah'a karşı yapılan adaklar, vaatler ve taahhütler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nezr' kelimesini bir şeyi yapmayı veya yapmamayı kendine vacip kılmak olarak açıklar. Ayetteki 'adaklarını yerine getirsinler' ifadesi, hac ibadeti sırasında veya öncesinde Allah'a verilen sözlerin, yapılan taahhütlerin eksiksiz yerine getirilmesi gerektiğini belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'nezr'in kişinin kendi üzerine vacip kıldığı bir ibadet veya hayır olduğunu ifade eder. Ayetteki bağlamda, hacıların Allah'a verdikleri sözleri ve adaklarını eksiksiz bir şekilde yerine getirmelerinin önemini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nezr' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'a karşı yapılan ciddi bir taahhüdü ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'adaklarını yerine getirsinler' emri, bu taahhütlerin dini ve ahlaki yükümlülüğünü vurgular."}]},{"word":"لْيَطَّوَّفُوا۟","root":"ط و ف","rootLatin":"t-v-f","meaning":"Kabe'nin etrafında dönmek, tavaf etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tavaf' kelimesini bir şeyin etrafında dönmek olarak tanımlar ve özellikle Kabe etrafında yapılan ibadeti ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'Kabe'yi tavaf etsinler' emri, Hac ibadetinin temel rükünlerinden biri olan bu eylemi açıkça ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tavaf'ın Kabe'nin etrafında dönme eylemi olduğunu ve bu eylemin hac ibadetinin ayrılmaz bir parçası olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, hacının ibadetini tamamlamak için yapması gereken son eylemlerden birini belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'tavaf'ın Kur'an'da genellikle Kabe etrafında belirli bir düzenle dönme eylemini ifade ettiğini ve bu eylemin sembolik anlamlar taşıdığını belirtir. Ayetteki emir, hac ibadetinin tamamlanması için gerekli olan bu ritüeli vurgular."}]},{"word":"ٱلْبَيْتِ ٱلْعَتِيقِ","root":"ب ي ت / ع ت ق","rootLatin":"b-y-t / a-t-q","meaning":"Kabe, Allah'ın evi; eski, kadim ve özgür ev.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'beyt'i ikamet edilen yer, 'atîk'i ise eski, kadim ve kölelikten azat edilmiş anlamlarında kullanır. 'Beytü'l-Atîk' ifadesi, Kabe'nin Allah'a ait kadim bir ev olduğunu ve hiçbir zaman kimsenin mülkiyetine geçmediğini, özgür olduğunu vurgular. Ayetteki kullanımı, tavaf edilecek mekanın kutsiyetini ve tarihsel derinliğini belirtir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'el-Beytü'l-Atîk'in Kabe olduğunu ve bu ismin ona 'eski' olmasından veya 'zalimlerin elinden azat edilmiş' olmasından dolayı verildiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, tavafın yapılacağı yerin özel ve kutsal bir mekan olduğuna işaret eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'el-Beytü'l-Atîk'in Kabe olduğunu ve 'atîk' kelimesinin 'kadim' veya 'hükümdarların mülkiyetinden azat edilmiş' anlamlarına geldiğini ifade eder. Ayetteki bu niteleme, Kabe'nin eşsizliğini ve dokunulmazlığını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'atîk' kelimesinin hem 'eski' hem de 'hür, azat edilmiş' anlamlarını taşıdığını ve Kabe için kullanıldığında bu iki anlamın da geçerli olduğunu belirtir. Kabe'nin kadim bir yapı olması ve hiçbir zaman bir kişinin mülkiyetine girmemiş olması bu ismi haklı kılar. Ayetteki kullanımı, tavafın yapılacağı yerin kutsal ve özgür bir mekan olduğunu pekiştirir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hac Sûresi** · *22/29*
- **Hac Sûresi** · *22/29*