# Hac Sûresi, 31. Âyet (22:31)

> حُنَفَآءَ لِلَّهِ غَيْرَ مُشْرِكِينَ بِهِۦ ۚ وَمَن يُشْرِكْ بِٱللَّهِ فَكَأَنَّمَا خَرَّ مِنَ ٱلسَّمَآءِ فَتَخْطَفُهُ ٱلطَّيْرُ أَوْ تَهْوِى بِهِ ٱلرِّيحُ فِى مَكَانٍ سَحِيقٍ

*Hunefâe li(A)llâhi ġayra muşrikîne bih(i)(c) vemen yuşrik bi(A)llâhi fekeennemâ ḣarra mine-ssemâ-i fetaḣtafuhu-ttayru ev tehvî bihi-rrîhu fî mekânin sehîk(in)*

**Meal (Diyanet):** Allah'a yönelen, O'na ortak koşmayan kimseler (olun). Kim Allah'a ortak koşarsa, sanki gökten düşmüş de kendisini kuşlar kapışıyor veya rüzgar onu uzak bir yere sürüklüyor gibidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/22/31

---

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk","tevhid","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"حُنَفَآءَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ح-ن-ف","rootLatin":"h-n-f","lemma":"حَنِيف","form":"Fa'alâ'","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"Allah'ı bir tanıyanlar olarak"},{"position":2,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":3,"surface":"غَيْرَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ي-ر","rootLatin":"ğ-y-r","lemma":"غَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"olmayarak"},{"position":4,"surface":"مُشْرِكِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"ş-r-k","lemma":"مُشْرِك","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"ortak koşanlar"},{"position":5,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":5,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"O'na"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"kim"},{"position":7,"surface":"يُشْرِكْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"ş-r-k","lemma":"أَشْرَكَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart fiili olduğu için meczûm","gloss":"ortak koşarsa"},{"position":8,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":8,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":9,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":9,"surface":"كَأَنَّمَا","pos":"harf","posDetail":"Benzetme Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"sanki"},{"position":10,"surface":"خَرَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ر-ر","rootLatin":"h-r-r","lemma":"خَرَّ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"düşmüş"},{"position":11,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":12,"surface":"ٱلسَّمَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gökten"},{"position":13,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"تَخْطَفُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ط-ف","rootLatin":"h-t-f","lemma":"خَطَفَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"kapar"},{"position":13,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":14,"surface":"ٱلطَّيْرُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ط-ي-ر","rootLatin":"t-y-r","lemma":"طَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"kuşlar"},{"position":15,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"veya"},{"position":16,"surface":"تَهْوِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ه-و-ي","rootLatin":"h-w-y","lemma":"هَوَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"atmış"},{"position":17,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":17,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onu"},{"position":18,"surface":"ٱلرِّيحُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-و-ح","rootLatin":"r-w-h","lemma":"رِيح","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"rüzgar"},{"position":19,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içine"},{"position":20,"surface":"مَكَانٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"مَكَان","form":"Mef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir yere"},{"position":21,"surface":"سَحِيقٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"س-ح-ق","rootLatin":"s-h-q","lemma":"سَحِيق","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"derin"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hac Suresi 31. ayet, tevhid inancının önemini ve şirkin tehlikesini metaforik bir dille vurgulamaktadır. Ayet, Allah'a yönelme (hunefâ) ve O'na ortak koşmama (gayra muşrikîn) kavramlarını, şirkin düşüş ve yok oluşla eşdeğer tutulduğu güçlü bir benzetmeyle açıklamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"حُنَفَآءَ","root":"ح ن ف","rootLatin":"h-n-f","meaning":"Allah'a yönelen, batıldan uzaklaşan, tevhid inancına sahip olan kimseler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hanîf kelimesi, eğrilikten doğruya yönelmek anlamına gelir. Ayetteki 'hunefâe lillâhi' ifadesi, Allah'a yönelen, O'nun birliğine inanan ve diğer dinlerden yüz çeviren kimseleri ifade eder. Bu, tevhid inancının özünü teşkil eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Hunefâ, 'hânefe' fiilinden türemiş olup, bir şeyden başka bir şeye meyletmek, yönelmek demektir. Ayetteki kullanımıyla, müşriklerin inançlarından yüz çevirip sadece Allah'a yönelen, O'nun dinine tabi olan kimseleri anlatır. Bu, şirkin zıddı olan tevhidin bir ifadesidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Hanîf kavramı, Kur'an'da genellikle İbrahim peygamberle ilişkilendirilir ve 'doğru yola yönelen', 'Allah'ın birliğine inanan' anlamında kullanılır. Bu ayette de, Allah'a ortak koşmaktan uzak durarak O'na saf bir şekilde yönelen müminleri tanımlar, böylece tevhidin temelini oluşturur."}]},{"word":"مُشْرِكِينَ","root":"ش ر ك","rootLatin":"ş-r-k","meaning":"Allah'a ortak koşan, O'nunla birlikte başka ilahlar edinen kimseler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şirk, bir şeyi başkasıyla ortak kılmak, birine ortak koşmak demektir. Allah'a şirk koşmak ise, O'nun ilahlığında veya rububiyetinde başkasını ortak kabul etmektir. Ayetteki 'gayra muşrikîn' ifadesi, Allah'a hiçbir şeyi ortak koşmadan, O'nun birliğine inanmanın gerekliliğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Şirk, Allah'a ortak koşmak, O'nunla birlikte başka ilahlar edinmek veya O'nun sıfatlarında başkalarını ortak kılmaktır. Bu ayette, Allah'a ortak koşanların durumunun ne kadar vahim olduğu, gökten düşen ve yok olan bir şeye benzetilerek açıklanır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Şirk, Kur'an'ın en temel kavramlarından biridir ve tevhidin zıddıdır. Allah'ın mutlak birliğini reddederek O'nunla birlikte başka varlıklara tapınmayı veya onları O'na denk tutmayı ifade eder. Ayetteki 'men yuşrik billâh' ifadesi, şirkin ölümcül bir günah olduğunu ve kişiyi manevi bir yıkıma sürüklediğini gösterir."}]},{"word":"خَرَّ","root":"خ ر ر","rootLatin":"h-r-r","meaning":"Yüksek bir yerden hızla düşmek, yuvarlanmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Harr, yüksek bir yerden aşağıya düşmek, yuvarlanmak anlamındadır. Ayetteki 'fekeenemâ harrâ mine's-semâi' benzetmesi, Allah'a ortak koşan kişinin manevi olarak en yüksek mertebeden en aşağıya düşüşünü, yani hidayetten sapmasını ve helake sürüklenmesini tasvir eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Harr, bir şeyin yukarıdan aşağıya doğru ses çıkararak düşmesidir. Bu ayette, şirkin insanı manevi olarak yüksek bir makamdan (tevhidin getirdiği yücelikten) alçak bir duruma (şirkin getirdiği düşüşe) düşürdüğünü, adeta gökten yere çakılması gibi bir yıkımı ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Harr fiili, ani ve şiddetli bir düşüşü ifade eder. Ayetteki bu kullanım, müşrikin Allah'ın rahmetinden ve hidayetinden uzaklaşarak, manevi bir boşluğa ve tehlikeye düşmesini, tıpkı gökten düşen bir cismin akıbeti gibi, kaçınılmaz bir yok oluşa doğru sürüklenmesini simgeler."}]},{"word":"تَخْطَفُهُ","root":"خ ط ف","rootLatin":"h-t-f","meaning":"Bir şeyi hızla kapmak, aniden alıp götürmek.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Hatf, bir şeyi hızla ve aniden kapıp almaktır. Ayetteki 'fetahṭafuhu't-tayru' ifadesi, gökten düşen kişinin kuşlar tarafından kapılması benzetmesiyle, müşrikin manevi olarak savunmasız kalmasını, şeytanların veya kötü güçlerin onu kolayca ele geçirmesini ve yok etmesini anlatır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hatf, bir şeyi çabucak ve şiddetle almaktır. Bu ayette, şirke düşen kişinin manevi olarak zayıflığını ve korunmasızlığını gösterir. Tıpkı gökten düşen bir leşin kuşlar tarafından parçalanması gibi, müşrik de manevi olarak parçalanır ve yok olur."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Hatf fiili, bir nesnenin beklenmedik bir anda ve hızla ele geçirilmesini ifade eder. Ayetteki bu metafor, şirkin insanı nasıl bir anda manevi güvenceden mahrum bırakıp, onu çeşitli tehlikelere ve yıkımlara açık hale getirdiğini, adeta av gibi kapılıp götürüldüğünü vurgular."}]},{"word":"سَحِيقٍ","root":"س ح ق","rootLatin":"s-h-q","meaning":"Uzak, derin, erişilmesi zor bir yer; uçurum.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sahîk, uzak ve derin yer demektir. Ayetteki 'fî mekânin sahîk' ifadesi, rüzgarın müşriki attığı yerin ne kadar ümitsiz, kurtuluşu olmayan ve derin bir çukur olduğunu anlatır. Bu, şirkin kişiyi manevi bir çıkmaza ve helake sürüklediğini gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sahîk, uzak ve derin olan şeydir. Bu ayette, şirke düşen kişinin varacağı son noktanın, manevi olarak en uzak ve en derin çukur olduğunu, oradan kurtuluşun imkansızlığını ve tam bir yok oluşu ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Sahîk, hem mekan olarak uzaklığı hem de derinliği ifade eder. Ayetteki 'mekânin sahîk' benzetmesi, müşrikin akıbetinin ne kadar vahim olduğunu, hidayetten tamamen uzaklaşarak, manevi bir uçuruma yuvarlandığını ve oradan asla geri dönemeyeceğini sembolize eder."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hac Sûresi** · *22/31*
- **Hac Sûresi** · *22/31*
- **Kelime-i İlyâsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *22/31*