# Hac Sûresi, 35. Âyet (22:35)

> ٱلَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ ٱللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَٱلصَّـٰبِرِينَ عَلَىٰ مَآ أَصَابَهُمْ وَٱلْمُقِيمِى ٱلصَّلَوٰةِ وَمِمَّا رَزَقْنَـٰهُمْ يُنفِقُونَ

*Elleżîne iżâ żukira(A)llâhu vecilet kulûbuhum va-ssâbirîne ‘alâ mâ esâbehum velmukîmî-ssalâti vemimmâ razeknâhum yunfikûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onlar, Allah anıldığı zaman kalpleri ürperen, başlarına gelen musibetlere sabreden, namazı dosdoğru kılan ve kendilerine rızık olarak verdiklerimizden Allah yolunda harcayan kimselerdir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/22/35

---

## Tefsir

{"topics":["takva","sabir","namaz","zekat-infak","zikir"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hac Suresi 35. ayet, müminlerin temel vasıflarını zikrederek, Allah anıldığında kalplerin titremesi, musibetlere sabır, namazı ikame etme ve infak etme gibi kavramlar üzerinden imanın derinliğini ve pratik tezahürlerini dilbilimsel bir zenginlikle ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"وَجِلَتْ","root":"و ج ل","rootLatin":"v-c-l","meaning":"Allah anıldığında kalplerin korku ve saygıyla titremesi halini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vecel (وجل), kalpte oluşan korku ve endişe halidir. Ayetteki 'vecilet kulûbuhum' ifadesi, Allah'ın azametini idrak etme ve O'na karşı duyulan derin saygıdan kaynaklanan bir ürpertiyi, bir huşuyu anlatır. Bu, sadece bir korku değil, aynı zamanda bir tazim ve haşyet halidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Vecilet (وجلت) kelimesi, kalplerin Allah'ın zikriyle sarsılması, O'nun azameti karşısında titremesi anlamındadır. Bu, mecazi bir ifade olup, kalbin Allah'a karşı duyduğu derin saygı ve huşuyu, O'nun kudretini idrak etmenin getirdiği bir ürpertiyi tasvir eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Vecel (وجل) kavramı, Kur'an'da genellikle Allah'a karşı duyulan korku ve saygıyı ifade eder. Bu korku, bir ceza korkusundan ziyade, Allah'ın yüceliği ve kudreti karşısında hissedilen bir haşyet ve tazimdir. Ayetteki kullanımı, müminlerin Allah'ın zikriyle kalplerinde hissettikleri bu derin dini duyguyu vurgular."}]},{"word":"ٱلصَّـٰبِرِينَ","root":"ص ب ر","rootLatin":"s-b-r","meaning":"Başa gelen musibetlere karşı direnç gösterme, tahammül etme ve metanetli olma halidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sabır (صبر), nefsi hoşlanmadığı şeylerden alıkoymak ve tahammül etmektir. Ayetteki 'es-sâbirîn' ifadesi, başlarına gelen sıkıntılara, musibetlere karşı metanet gösteren, şikayet etmeyip Allah'ın takdirine rıza gösteren kimseleri niteler."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Sabır (صبر), nefsi, hoşlanmadığı şeyleri yapmaya veya hoşlandığı şeyleri terk etmeye zorlamaktır. Ayetteki 'alâ mâ esâbehum' (başlarına gelene) ifadesiyle birlikte kullanıldığında, musibetler karşısında gösterilen tahammül, metanet ve Allah'ın hükmüne teslimiyeti ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Sabır (صبر), Kur'an'da merkezi bir ahlaki erdemdir. Sadece pasif bir dayanıklılık değil, aynı zamanda aktif bir irade gücü ve Allah'a güveni ifade eder. Ayetteki 'sâbirîn' tanımı, müminlerin zorluklar karşısında gösterdikleri bu aktif direnci ve Allah'a olan bağlılıklarını vurgular."}]},{"word":"ٱلْمُقِيمِى","root":"ق و م","rootLatin":"k-v-m","meaning":"Namazı hakkıyla, düzenli ve eksiksiz bir şekilde yerine getirenleri ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İkâme (إقامة) kelimesi, bir şeyi tam ve eksiksiz yapmak, onu hakkıyla yerine getirmek anlamındadır. 'Mukîmî's-salât' (namazı ikame edenler) ifadesi, namazı sadece kılmakla kalmayıp, onun şartlarına, rükünlerine ve huşûuna riayet ederek dosdoğru eda edenleri anlatır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kıyâm (قيام) kökünden türeyen ikâme (إقامة), bir şeyi ayakta tutmak, düzeltmek ve hakkıyla yerine getirmek demektir. Namazın ikamesi, sadece zahiri hareketlerini yapmak değil, aynı zamanda batıni şartlarına, yani huşû ve ihlasa riayet ederek onu dosdoğru kılmaktır. Ayetteki 'mukîmî' ifadesi bu derinliği vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Namazı ikame etmek (إقامة الصلاة), Kur'an'da namazın sadece şeklen eda edilmesini değil, aynı zamanda onun ruhuna uygun, devamlı ve bilinçli bir şekilde kılınmasını ifade eder. Bu, namazın toplumsal ve bireysel hayattaki fonksiyonunu yerine getirmesi anlamına gelir."}]},{"word":"يُنفِقُونَ","root":"ن ف ق","rootLatin":"n-f-k","meaning":"Allah yolunda maldan harcama, bağışlama ve infak etme eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İnfak (إنفاق), malı tüketmek, harcamak demektir. Kur'an'da genellikle Allah yolunda harcamak, sadaka vermek anlamında kullanılır. Ayetteki 'yünfikûn' ifadesi, Allah'ın kendilerine verdiği rızıktan başkalarına, ihtiyaç sahiplerine ve hayır yollarına harcayan müminlerin cömertliğini ve fedakarlığını belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İnfak (إنفاق), malı Allah rızası için harcamaktır. Bu, sadece zekat ve sadakayı değil, aynı zamanda genel olarak hayır işlerine yapılan her türlü harcamayı kapsar. Ayetteki 'mimmâ razaknâhum' (kendilerine rızık olarak verdiğimizden) ifadesi, infakın kaynağının Allah'tan gelen nimetler olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İnfak (إنفاق), Kur'an'da önemli bir dini görev ve ahlaki erdemdir. Malın Allah yolunda harcanması, bireyin dünya malına olan bağlılığını azaltırken, toplumsal dayanışmayı ve adaleti pekiştirir. Ayetteki 'yünfikûn' ifadesi, müminlerin bu sosyal sorumluluklarını yerine getirmelerini ve cömertliklerini gösterir."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"l-dh-y","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"o kimseler ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Sıfat"},{"position":2,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman","binaDurumu":"Mebnî (ism-i şart)","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":3,"surface":"ذُكِرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذَكَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"anıldığı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":4,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"A-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâib-i fâil"},{"position":5,"surface":"وَجِلَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ج-ل","rootLatin":"w-j-l","lemma":"وَجِلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"titredi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":6,"surface":"قُلُوبُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ل-ب","rootLatin":"q-l-b","lemma":"قَلْب","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"kalpleri","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil","izafet":"Muzâf"},{"position":6,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":7,"surface":"ٱلصَّـٰبِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ب-ر","rootLatin":"s-b-r","lemma":"صَابِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atfedildiği için mansûb","gloss":"sabredenler","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"},{"position":8,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَىٰ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":9,"surface":"مَآ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"şey","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":10,"surface":"أَصَابَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ص-و-ب","rootLatin":"s-w-b","lemma":"أَصَابَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"isabet etti","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":10,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onlara","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":11,"surface":"ٱلْمُقِيمِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"مُقِيم","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Atfedildiği için mansûb","gloss":"kılanlar","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"},{"position":12,"surface":"ٱلصَّلَوٰةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-ل-و","rootLatin":"s-l-w","lemma":"صَلَاة","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"namazı","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":13,"surface":"مِمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"den","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":13,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"şey","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":14,"surface":"رَزَقْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ز-ق","rootLatin":"r-z-q","lemma":"رَزَقَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"rızıklandırdık","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":14,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onları","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":15,"surface":"يُنفِقُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ف-ق","rootLatin":"n-f-q","lemma":"أَنفَقَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"infak ederler","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Elleżîne"},{"position":2,"translit":"iżâ"},{"position":3,"translit":"żukira"},{"position":4,"translit":"(A)llâhu"},{"position":5,"translit":"vecilet"},{"position":6,"translit":"kulûbuhum"},{"position":7,"translit":"va-ssâbirîne"},{"position":8,"translit":"‘alâ"},{"position":9,"translit":"mâ"},{"position":10,"translit":"esâbehum"},{"position":11,"translit":"velmukîmî"},{"position":12,"translit":"ssalâti"},{"position":13,"translit":"vemimmâ"},{"position":14,"translit":"razeknâhum"},{"position":15,"translit":"yunfikûn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *22/35*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *22/35*
- **Hac Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *35. ÂYETLER*
- **Kelime-i İlyâsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *22/35*
- **Kelime-i İlyâsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *22/35*
- **Kelime-i İlyâsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *22/35*
