# Hac Sûresi, 38. Âyet (22:38)

> ۞ إِنَّ ٱللَّهَ يُدَٰفِعُ عَنِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ خَوَّانٍ كَفُورٍ

*İnna(A)llâhe yudâfi'u ‘ani-lleżîne âmenû(k) inna(A)llâhe lâ yuhibbu kulle ḣavvânin kefûr(in)*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz, Allah inananları savunur. Doğrusu Allah hiçbir haini, nankörü sevmez.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/22/38

---

## Tefsir

{"topics":["iman","kufur-sirk","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah'ı"},{"position":3,"surface":"يُدَٰفِعُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-ف-ع","rootLatin":"d-f-ʿ","lemma":"دَافَعَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"savunur"},{"position":4,"surface":"عَنِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"hakkında"},{"position":5,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen mebnî","gloss":"o kimseler ki"},{"position":6,"surface":"ءَامَنُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ا-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler"},{"position":7,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":8,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah'ı"},{"position":9,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":10,"surface":"يُحِبُّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ب-ب","rootLatin":"ḥ-b-b","lemma":"أَحَبَّ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"sever"},{"position":11,"surface":"كُلَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"her"},{"position":12,"surface":"خَوَّانٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Mübalağalı İsm-i Fâil","root":"خ-و-ن","rootLatin":"ḫ-w-n","lemma":"خَوَّان","form":"Fa''âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"hain"},{"position":13,"surface":"كَفُورٍ","pos":"isim","posDetail":"Mübalağalı İsm-i Fâil","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفُور","form":"Fa'ûl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"nankör"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hac Suresi 38. ayet, Allah'ın müminleri savunmasını ve hainlerle nankörleri sevmemesini konu edinir. Ayet, iman, savunma, ihanet ve nankörlük gibi temel kavramlar üzerinden ilahi adalet ve müminlere desteği vurgular.","keyConcepts":[{"word":"يُدَٰفِعُ","root":"د ف ع","rootLatin":"d-f-a","meaning":"Allah'ın inananları düşmanlarına karşı koruması ve savunması.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'def'' kökünü 'bir şeyi itmek, uzaklaştırmak' olarak açıklar. Ayetteki 'yüdâfiu' fiili ise müfâale babından olup, karşılıklı bir itişme, savunma ve engelleme anlamı taşır. Bu bağlamda Allah'ın müminlere yönelik düşmanların şerrini savuşturması ve onları koruması kastedilir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yüdâfiu' kelimesini 'yücâhidü' (mücadele eder) veya 'yücâzi' (karşılık verir) anlamında kullanır. Ayetteki kullanımıyla Allah'ın müminlere yapılan haksızlıklara karşı durması, onların haklarını koruması ve düşmanlarına karşı onlara yardım etmesi mecazi olarak ifade edilir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'def'' kavramının Kur'an'daki kullanımının sadece fiziksel bir itmeyi değil, aynı zamanda bir tehlikeyi veya zararı bertaraf etmeyi de içerdiğini belirtir. Bu ayette 'yüdâfiu', Allah'ın müminlere yönelik her türlü kötülüğü ve düşmanlığı aktif olarak engellemesi ve onlara destek olması anlamındadır."}]},{"word":"ءَامَنُوٓا۟","root":"ء م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Allah'a ve O'nun gönderdiklerine kalpten inanıp tasdik edenler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'emn' kökünü 'korkunun zıttı, güven ve emniyet' olarak tanımlar. 'İman' ise kalbin tasdikiyle birlikte güven ve huzur bulmaktır. Ayetteki 'âmenû' kelimesi, Allah'a tam bir teslimiyetle güvenen ve O'nun vaatlerine inanan kişileri ifade eder."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'iman'ı 'tasdik' olarak açıklar. Ayetteki 'âmenû' ifadesi, Allah'ın birliğine, peygamberlerine ve ahiret gününe kesin bir şekilde inanan, bu inancı kalplerinde yerleştiren ve dilleriyle ikrar eden kimseleri belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'iman' kavramının Kur'an'da sadece entelektüel bir kabulden öte, aynı zamanda bir güven ve teslimiyet eylemi olduğunu vurgular. 'Âmenû' ifadesi, Allah'a karşı tam bir güven besleyen ve O'nun iradesine boyun eğen kişileri tanımlar, bu da Allah'ın onları savunmasının temelini oluşturur."}]},{"word":"خَوَّانٍ","root":"خ و ن","rootLatin":"h-v-n","meaning":"Sürekli ve aşırı derecede ihanet eden, güveni kötüye kullanan kimse.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'havn' kökünü 'emanete riayet etmemek, ahdi bozmak' olarak açıklar. 'Havvân' ise mübalağa sigası olup, çokça ihanet eden, hainliği huy edinmiş kişiyi ifade eder. Ayette Allah'ın sevmediği bir vasıf olarak, güvene layık olmayan ve sürekli ihanet eden kimseleri belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'havvân' kelimesini 'çok hain, hıyaneti çok olan' şeklinde açıklar. Bu kelime, sadece bir kez ihanet etmekle kalmayıp, ihaneti karakter haline getirmiş, güvenilmez kişileri tanımlar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın bu tür ahlaki bozukluğa sahip kişileri sevmediğini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'havvân' kelimesinin 'fa''âl' vezninde mübalağa ifade ettiğini ve 'çok hain' anlamına geldiğini belirtir. Bu, sadece bir eylemden ziyade, bir kişilik özelliğini ve sürekli bir durumu ifade eder. Ayette, Allah'ın bu tür bir karakter yapısına sahip olanları sevmediği açıkça ifade edilir."}]},{"word":"كَفُورٍ","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Allah'ın nimetlerine karşı nankörlük eden, O'nun varlığını ve birliğini inkâr eden kimse.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'küfr' kökünü 'bir şeyi örtmek' olarak açıklar. 'Kefûr' ise mübalağa sigası olup, çokça nankörlük eden, Allah'ın nimetlerini örten ve inkâr eden kişiyi ifade eder. Ayette, Allah'ın nimetlerine karşı şükretmeyen ve O'nun varlığını inkâr eden kimseleri sevmediği belirtilir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'küfr' kelimesinin 'nimeti örtmek' ve 'inkâr etmek' anlamlarına geldiğini belirtir. 'Kefûr' ise bu niteliği sürekli taşıyan, Allah'ın lütuflarını görmezden gelen ve O'na karşı şükürsüzlük eden kişidir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın bu tür bir karakteri tasvip etmediğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'küfr' kavramının Kur'an'da hem 'nankörlük' hem de 'inkâr' anlamlarını taşıdığını belirtir. 'Kefûr' kelimesi, bu iki anlamı da yoğun bir şekilde barındırır. Ayette, Allah'ın hem nimetlerine karşı nankörlük edenleri hem de O'nun varlığını ve birliğini inkâr edenleri sevmediği vurgulanır."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hac Sûresi** · *22/38*
- **Hac Sûresi** · *22/38*
- **Kelime-i İlyâsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *22/38*
- **Kelime-i İlyâsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *22/38*
- **Kelime-i İlyâsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *22/38*