# Hac Sûresi, 40. Âyet (22:40)

> ٱلَّذِينَ أُخْرِجُوا۟ مِن دِيَـٰرِهِم بِغَيْرِ حَقٍّ إِلَّآ أَن يَقُولُوا۟ رَبُّنَا ٱللَّهُ ۗ وَلَوْلَا دَفْعُ ٱللَّهِ ٱلنَّاسَ بَعْضَهُم بِبَعْضٍ لَّهُدِّمَتْ صَوَٰمِعُ وَبِيَعٌ وَصَلَوَٰتٌ وَمَسَـٰجِدُ يُذْكَرُ فِيهَا ٱسْمُ ٱللَّهِ كَثِيرًا ۗ وَلَيَنصُرَنَّ ٱللَّهُ مَن يَنصُرُهُۥٓ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَقَوِىٌّ عَزِيزٌ

*Elleżîne uḣricû min diyârihim biġayri hakkin illâ en yekûlû rabbuna(A)llâh(u)(k) velevlâ def'u(A)llâhi-nnâse ba'dahum biba'din lehuddimet savâmi'u vebiye'un vesalevâtun vemesâcidu yużkeru fîhâ-smu(A)llâhi keśîrâ(an)(c) veleyensuranna(A)llâhu men yensuruh(u)(k) inna(A)llâhe lekaviyyun ‘azîz(un)*

**Meal (Diyanet):** Onlar, haksız yere, sırf, "Rabbimiz Allah'tır" demelerinden dolayı yurtlarından çıkarılmış kimselerdir. Eğer Allah'ın, insanların bir kısmını bir kısmıyla defetmesi olmasaydı, içlerinde Allah'ın adı çok anılan manastırlar, kiliseler, havralar ve mescitler muhakkak yerle bir edilirdi. Şüphesiz ki Allah, kendi dinine yardım edene mutlaka yardım eder. Şüphesiz ki Allah, çok kuvvetlidir, mutlak güç sahibidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/22/40

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hac Suresi 40. ayet, zulme uğrayan müminlerin durumunu ve Allah'ın yeryüzündeki dengeyi nasıl sağladığını ele almaktadır. Ayet, inanç özgürlüğünün önemini vurgularken, Allah'ın müdahalesi olmasaydı ibadethanelerin yok olacağını belirtir ve Allah'ın yardım edenlere yardım edeceğini müjdeler.","keyConcepts":[{"word":"أُخْرِجُوا۟","root":"خ-ر-ج","rootLatin":"h-r-c","meaning":"Zorla çıkarılma, sürgün edilme eylemini ifade eder ve ayette inançları nedeniyle yurtlarından edilen müminlerin durumunu anlatır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hurûc' (çıkış) kelimesinin, bir yerden ayrılma eylemini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'uhricû' (çıkarıldılar) ifadesi, bu ayrılığın kendi istekleri dışında, zorla gerçekleştiğini vurgular. Bu, Mekke'den Medine'ye hicret eden müminlerin yaşadığı sürgün durumunu açıklar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hurûc' kelimesinin 'dahûl' (giriş) kelimesinin zıttı olduğunu ve bir şeyin bulunduğu yerden ayrılmasını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki pasif form (uhricû), çıkarılma eyleminin bir başkası tarafından gerçekleştirildiğini ve mağduriyetin altını çizdiğini gösterir. Bu, inançları yüzünden yurtlarından kovulanların durumunu netleştirir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'hurûc' kavramının genellikle bir yerden ayrılma, bazen de bir topluluktan dışlanma anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'uhricû' ifadesi, sadece fiziksel bir ayrılığı değil, aynı zamanda toplumsal bir dışlanmayı ve zulmü de içermektedir. Bu, müminlerin inançları nedeniyle maruz kaldıkları haksızlığı vurgular."}]},{"word":"دَفْعُ","root":"د-ف-ع","rootLatin":"d-f-'-","meaning":"Bir şeyi itmek, savmak, engellemek anlamlarına gelir ve ayette Allah'ın insanlar arasındaki çatışmayı dengeleyerek yeryüzünde düzeni sağlamasını ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'def'' kelimesinin bir şeyi uzaklaştırmak, savmak anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'def'u'l-lâhi'n-nâse ba'dahum bi-ba'd' ifadesi, Allah'ın bir kısım insanı diğerleriyle savması, yani kötülüğü iyilikle veya bir zulmü başka bir güçle dengelemesi mecazını taşır. Bu, ilahi müdahalenin bir biçimidir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'def'' kelimesinin bir şeyi şiddetle itmek veya uzaklaştırmak anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın insanların bir kısmını diğerleriyle savarak, yeryüzünde tam bir yıkımın önüne geçmesini ifade eder. Bu, ilahi hikmetin ve düzenin bir göstergesidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'def''in bir şeyi yerinden oynatmak veya bir zararı gidermek için yapılan eylem olduğunu belirtir. Ayetteki 'def'u'l-lâhi' ifadesi, Allah'ın insanlık tarihindeki çatışmaları ve zulümleri tamamen yok etmeyip, belirli bir denge içinde tutarak daha büyük bir yıkımı engellediğini gösterir. Bu, ibadethanelerin korunmasının temel nedenidir."}]},{"word":"لَهُدِّمَتْ","root":"ه-د-م","rootLatin":"h-d-m","meaning":"Yıkılmak, harap olmak anlamındadır ve ayette Allah'ın müdahalesi olmasaydı ibadethanelerin tamamen yok olacağını ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'hedm' kelimesinin bir yapıyı tamamen yıkmak, harap etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'lehuddimet' (mutlaka yıkılırdı) ifadesi, Allah'ın insanları birbirleriyle savması olmasaydı, ibadethanelerin tam bir yıkıma uğrayacağını kesin bir dille ifade eder. Bu, ilahi korumanın önemini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'hedm'in bir binayı temelinden yıkmak olduğunu ve genellikle geri dönülemez bir yıkımı ifade ettiğini açıklar. Ayetteki bu kelimenin kullanımı, Allah'ın müdahalesi olmasaydı, farklı dinlere ait ibadethanelerin tamamen ortadan kalkacağını ve yeryüzünde ibadet imkanının kalmayacağını gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'hedm' kelimesinin bir şeyi temelinden söküp atmak, yok etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'lehuddimet' ifadesi, Allah'ın koruması olmasaydı, sadece camilerin değil, tüm ibadethanelerin (manastırlar, kiliseler, havralar) tamamen yıkılacağını ve ibadetin imkansız hale geleceğini vurgular."}]},{"word":"صَوَٰمِعُ","root":"ص-و-م-ع","rootLatin":"s-v-m-'-","meaning":"Manastırlar, özellikle Hristiyan keşişlerin inzivaya çekildiği yerler anlamına gelir ve ayette farklı dinlere ait ibadethanelerin korunmasının önemini vurgular.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'savâmi'' kelimesinin Hristiyanların manastırları olduğunu ve keşişlerin ibadet ve inziva için kullandıkları yerler olduğunu belirtir. Ayette bu kelimenin zikredilmesi, İslam'ın sadece kendi ibadethanelerini değil, diğer dinlerin ibadethanelerini de koruma altına aldığını gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'savâmi'' kelimesinin 'savmaa'nın çoğulu olduğunu ve Hristiyanların ibadet ve inziva yerleri olan manastırları ifade ettiğini açıklar. Ayette bu kelimenin geçmesi, Allah'ın yeryüzündeki dinler arası dengeyi koruma prensibini ve tüm ibadethanelere yönelik genel bir koruma iradesini ortaya koyar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'savâmi'' kelimesinin Kur'an'da Hristiyan manastırlarını ifade ettiğini ve bu ayette diğer ibadethanelerle birlikte zikredilmesinin, Allah'ın tüm ibadet yerlerine yönelik genel bir koruma ilkesini yansıttığını belirtir. Bu, dinler arası hoşgörü ve ibadet özgürlüğünün Kur'an'daki temellerinden biridir."}]},{"word":"مَسَـٰجِدُ","root":"س-ج-د","rootLatin":"s-c-d","meaning":"Secde edilen yerler, yani camiler anlamına gelir ve ayette Allah'ın adının çokça anıldığı ibadethanelerin korunmasının önemini vurgular.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'mesâcid' kelimesinin 'secde' fiilinden türediğini ve secde edilen yerler, yani camiler anlamına geldiğini belirtir. Ayette diğer ibadethanelerle birlikte zikredilmesi, camilerin de ilahi koruma altında olduğunu ve Allah'ın adının anıldığı yerler olarak özel bir konuma sahip olduğunu gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mescid' kelimesinin 'secde' kökünden geldiğini ve Allah'a ibadet edilen, secde edilen yer anlamına geldiğini açıklar. Ayette 'yüzkeru fîhâ ismu'l-lâhi kesîrâ' (içinde Allah'ın adı çokça anılan) ifadesiyle birlikte kullanılması, camilerin Allah'ı anma ve ibadet etme merkezleri olarak önemini pekiştirir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'mescid' kavramının Kur'an'da sadece fiziksel bir yapıdan öte, Allah'a teslimiyetin ve ibadetin sembolü olduğunu belirtir. Bu ayette camilerin diğer ibadethanelerle birlikte anılması, Allah'ın yeryüzündeki tüm ibadet biçimlerine yönelik genel bir koruma ilkesini yansıtırken, camilerin Müslümanlar için merkezi konumunu da vurgular."}]},{"word":"يَنصُرُهُۥٓ","root":"ن-ص-ر","rootLatin":"n-s-r","meaning":"Yardım etmek, desteklemek anlamına gelir ve ayette Allah'ın, kendi davasına yardım edenlere yardım edeceğini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nasr' kelimesinin düşmana karşı yardım etmek, destek olmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'men yensuruhu' (ona yardım edenlere) ifadesi, Allah'ın dinine, davasına veya müminlere yardım edenlere Allah'ın da yardım edeceğini kesin bir dille ifade eder. Bu, ilahi bir vaattir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nasr' kelimesinin birine düşmanına karşı destek olmak ve onu galip getirmek anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 've leyensuranna'l-lâhu men yensuruhu' (And olsun ki, Allah'a yardım edenlere O da yardım eder) ifadesi, Allah'ın kendi yolunda mücadele edenlere mutlak bir zafer ve destek vaat ettiğini gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'nasr'ın bir kişiyi zor durumdan kurtarmak veya ona güç vermek olduğunu belirtir. Ayetteki bu kullanım, Allah'ın, kendi dinini yüceltmek için çaba gösterenlere hem dünyevi hem de uhrevi anlamda destek olacağını ve onları başarıya ulaştıracağını ifade eder. Bu, müminler için bir teşvik ve güvencedir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cihad","tevhid","adalet","sosyal-dayanisma","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"l-dh-y","rootLatin":"l-dh-y","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"o kimseler ki"},{"position":2,"surface":"أُخْرِجُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ḫ-r-j","rootLatin":"kh-r-j","lemma":"أَخْرَجَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"çıkarıldılar"},{"position":3,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":4,"surface":"دِيَـٰرِهِم","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"d-w-r","rootLatin":"d-w-r","lemma":"دَار","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yurtları"},{"position":4,"surface":"هِم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"onların"},{"position":5,"surface":"بِغَيْرِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"gh-y-r","rootLatin":"gh-y-r","lemma":"غَيْر","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"haksız yere"},{"position":6,"surface":"حَقٍّ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ḥ-q-q","rootLatin":"h-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"hak"},{"position":7,"surface":"إِلَّآ","pos":"harf","posDetail":"İstisna Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ancak"},{"position":8,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Nasb Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-mesi, -ması"},{"position":9,"surface":"يَقُولُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"q-w-l","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından sonra geldiği için mansûb","gloss":"demeleri"},{"position":10,"surface":"رَبُّنَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"r-b-b","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Rabbimiz"},{"position":10,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"bizim"},{"position":11,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ʔ-l-h","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"Allah'tır"},{"position":12,"surface":"وَلَوْلَا","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْلَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer olmasaydı"},{"position":13,"surface":"دَفْعُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"d-f-ʿ","rootLatin":"d-f-ʿ","lemma":"دَفْع","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"savması"},{"position":14,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ʔ-l-h","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":15,"surface":"ٱلنَّاسَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"n-w-s","rootLatin":"n-w-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"insanları"},{"position":16,"surface":"بَعْضَهُم","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"b-ʿ-ḍ","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْض","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Bedel olduğu için mansûb","gloss":"bir kısmını"},{"position":16,"surface":"هُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"onların"},{"position":17,"surface":"بِبَعْضٍۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":17,"surface":"بَعْضٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"b-ʿ-ḍ","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْض","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir kısmıyla"},{"position":18,"surface":"لَّهُدِّمَتْ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Lâmı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"elbette"},{"position":18,"surface":"هُدِّمَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"h-d-m","rootLatin":"h-d-m","lemma":"هَدَّمَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yıkılırdı"},{"position":19,"surface":"صَوَٰمِعُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ṣ-w-m-ʿ","rootLatin":"s-w-m-'","lemma":"صَوْمَعَة","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"manastırlar"},{"position":20,"surface":"وَبِيَعٌۭ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":20,"surface":"بِيَعٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"b-y-ʿ","rootLatin":"b-y-'","lemma":"بِيعَة","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Atfedildiği için merfû","gloss":"kiliseler"},{"position":21,"surface":"وَصَلَوَٰتٌۭ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":21,"surface":"صَلَوَٰتٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ṣ-l-w","rootLatin":"s-l-w","lemma":"صَلَاة","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Atfedildiği için merfû","gloss":"havralar"},{"position":22,"surface":"وَمَسَـٰجِدُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":22,"surface":"مَسَـٰجِدُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"s-j-d","rootLatin":"s-j-d","lemma":"مَسْجِد","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Atfedildiği için merfû","gloss":"mescitler"},{"position":23,"surface":"يُذْكَرُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"dh-k-r","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذَكَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"anılır"},{"position":24,"surface":"فِيهَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":24,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"onun"},{"position":25,"surface":"ٱسْمُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"s-m-w","rootLatin":"s-m-w","lemma":"اِسْم","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"adı"},{"position":26,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ʔ-l-h","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهِ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":27,"surface":"كَثِيرًۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"k-th-r","rootLatin":"k-th-r","lemma":"كَثِير","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i mutlak (sıfatı) olduğu için mansûb","gloss":"çok"},{"position":28,"surface":"وَلَيَنصُرَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Lâmı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve elbette"},{"position":28,"surface":"يَنصُرَنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"n-ṣ-r","rootLatin":"n-s-r","lemma":"نَصَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Tekid nunu ile mebnî","gloss":"yardım edecektir"},{"position":29,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ʔ-l-h","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":30,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"kimseye"},{"position":31,"surface":"يَنصُرُهُۥٓ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"n-ṣ-r","rootLatin":"n-s-r","lemma":"نَصَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"ona yardım eder"},{"position":31,"surface":"هُۥٓ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahalde mebnî","gloss":"ona"},{"position":32,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":33,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ʔ-l-h","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah"},{"position":34,"surface":"لَقَوِىٌّ","pos":"harf","posDetail":"Tekid Lâmı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"elbette"},{"position":34,"surface":"قَوِىٌّ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"q-w-y","rootLatin":"q-w-y","lemma":"قَوِيّ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"kuvvetlidir"},{"position":35,"surface":"عَزِيزٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ʿ-z-z","rootLatin":"'-z-z","lemma":"عَزِيز","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"güçlüdür"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *22/40*
- **Hac Sûresi** · *22/40*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *22/40*
- **Hac Sûresi** · *22/40*
