# Hac Sûresi, 42. Âyet (22:42)

> وَإِن يُكَذِّبُوكَ فَقَدْ كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَعَادٌ وَثَمُودُ

*Ve-in yukeżżibûke fekad keżżebet kablehum kavmu nûhin ve'âdun veśemûd(u)*

**Meal (Diyanet):** Ey Muhammed! Eğer seni yalanlarlarsa bil ki, onlardan önce Nuh, Ad ve Semud kavimleri de (peygamberlerini) yalanlamışlardı.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/22/42

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, peygamberlerin geçmişte de yalanlandığını ve bu durumun bir sünnetullah olduğunu vurgulamaktadır. Anahtar kavramlar, yalanlama eylemi ve geçmiş kavimlerin bu eylemdeki rolü etrafında şekillenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"يُكَذِّبُوكَ","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Seni yalanlıyorlar, yalancı sayıyorlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"K-z-b kökü, bir şeyin hakikatine aykırı söz söylemek veya haber vermek anlamına gelir. Ayetteki 'yükezzibûke' fiili, peygamberin getirdiği mesajı veya bizzat peygamberi yalancı olarak nitelemeyi ifade eder. Bu, sadece sözlü bir yalanlama değil, aynı zamanda peygamberin risaletini reddetme ve ona karşı çıkma anlamını taşır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Kezzebe fiili, 'yalanlamak' veya 'yalancı saymak' anlamında kullanılır. Ayetteki 'yükezzibûke' ifadesi, müşriklerin Hz. Muhammed'i (s.a.v.) ve getirdiği vahyi yalanlamalarını mecazi olarak değil, doğrudan bir reddediş olarak açıklar. Bu, onların peygamberin doğruluğuna inanmamaları ve onu inkâr etmeleri durumudur."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutsu, 'kezzebe' fiilinin Kur'an'daki kullanımının sadece 'yalan söylemek' değil, aynı zamanda 'bir şeyi reddetmek, inkâr etmek' anlamını da içerdiğini belirtir. Ayetteki 'yükezzibûke' ifadesi, peygamberin tebliğ ettiği hakikati ve onun peygamberliğini reddetme eylemini vurgular. Bu, bir inançsızlık ve karşı çıkış durumudur."}]},{"word":"كَذَّبَتْ","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Yalanladı, yalancı saydı (geçmiş kavimler).","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kezzebe fiili, 'yalanlamak' veya 'yalancı saymak' anlamına gelir. Ayetteki 'kezzebet' ifadesi, geçmiş kavimlerin kendi peygamberlerini ve onların getirdiği mesajları yalanlamalarını ifade eder. Bu, onların peygamberlere karşı gösterdikleri inkârcı tutumu ve reddedişi vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"K-z-b kökü, bir şeyin hilafına konuşmak veya bir şeyi inkâr etmek anlamındadır. 'Kezzebet' fiili, geçmiş ümmetlerin peygamberlerine karşı takındıkları tavrı, yani onların risaletini ve getirdikleri hakikatleri reddetmelerini anlatır. Bu, onların küfür ve isyanlarının bir göstergesidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kezzebe' fiilinin Kur'an'da genellikle peygamberleri ve Allah'ın ayetlerini yalanlama bağlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'kezzebet' ifadesi, Nuh, Ad ve Semud kavimlerinin peygamberlerine karşı gösterdikleri inkârcı tutumu ve onların mesajlarını reddetmelerini ifade eder. Bu, ilahi uyarılara karşı direnişi simgeler."}]},{"word":"قَوْمُ","root":"ق-و-م","rootLatin":"k-v-m","meaning":"Kavim, millet, topluluk.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kavm kelimesi, bir araya gelmiş, aynı soydan veya aynı düşünceden olan insan topluluğu anlamına gelir. Ayetteki 'kavmu Nuhin', 'kavmu Lutin' gibi ifadeler, belirli bir peygamberin gönderildiği ve onunla birlikte yaşayan, ona muhatap olan topluluğu ifade eder. Bu, peygamberin mesajını reddeden veya kabul eden belirli bir insan grubunu işaret eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kavm, bir araya gelmiş, bir lider etrafında toplanmış veya ortak bir amaç için birleşmiş insan topluluğudur. Ayetteki 'kavm' kelimesi, Nuh, Ad ve Semud gibi geçmiş peygamberlerin muhatap olduğu, onlara karşı çıkan veya onları yalanlayan belirli toplulukları ifade eder. Bu, onların kolektif bir eylem içinde olduklarını gösterir."}]},{"word":"نُوحٍ","root":"ن-و-ح","rootLatin":"n-v-h","meaning":"Nuh (Peygamberin adı).","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nuh, Kur'an'da adı geçen büyük peygamberlerden biridir. Ayetteki 'kavmu Nuhin' ifadesi, Nuh peygamberin gönderildiği ve onu yalanlayan kavmi ifade eder. Bu, Kur'an'ın geçmiş peygamber kıssalarına atıfta bulunarak, Hz. Muhammed'in (s.a.v.) de benzer bir durumla karşılaştığını göstermek için bir örnektir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Nuh, Kur'an'da sıkça zikredilen bir peygamber ismidir. Ayetteki kullanımı, Nuh kavminin peygamberlerini yalanlama eylemini vurgulayarak, bu tür bir reddedişin yeni olmadığını ve geçmişte de yaşandığını belirtir. Bu, peygamberlere karşı çıkanların akıbetine dair bir uyarı niteliğindedir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-nuh","kissa-gecmis-kavimler","musrikler","peygamberlik","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Şart harfi olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":2,"surface":"يُكَذِّبُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart edatı (إِن) tarafından meczûm edildiği için meczûm","gloss":"yalanlarlarsa"},{"position":2,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"seni"},{"position":3,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cevap harfi olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":3,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Tahkik harfi olduğu için mebnî","gloss":"gerçekten"},{"position":4,"surface":"كَذَّبَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yalanladı"},{"position":5,"surface":"قَبْلَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْلَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mansûb","gloss":"önce"},{"position":5,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":6,"surface":"قَوْمُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"kavmi"},{"position":7,"surface":"نُوحٍ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ن-و-ح","rootLatin":"n-w-h","lemma":"نُوح","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Nuh'un"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"عَادٌ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ع-و-د","rootLatin":"ʿ-w-d","lemma":"عَاد","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Ma'tûf olduğu için merfû","gloss":"Ad"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"ثَمُودُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ث-م-د","rootLatin":"th-m-d","lemma":"ثَمُود","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Ma'tûf olduğu için merfû","gloss":"Semud"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hac Sûresi** · *22/42*
- **Hac Sûresi** · *22/42*
- **Fâtır Sûresi** · *22/42*
- **Fâtır Sûresi** · *22/42*