# Hac Sûresi, 43. Âyet (22:43)

> وَقَوْمُ إِبْرَٰهِيمَ وَقَوْمُ لُوطٍ

*Vekavmu ibrâhîme vekavmu lût(in)*

**Meal (Diyanet):** (43-44) İbrahim'in kavmi ile Lut'un kavmi ve Medyen halkı da (yalanlamışlardı). Musa da yalanlandı ve nihayet o inkarcılara mühlet verdim, sonra da onları yakalayıverdim. Beni inkar etmek nasılmış, (gördüler).

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/22/43

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, geçmiş peygamberlerin kavimlerinin inkarcılıklarını ve bunun sonucunda uğradıkları akıbetleri hatırlatarak, Hz. Muhammed'i yalanlayanlara bir uyarı niteliği taşımaktadır. Ayet, 'kavim' kavramı üzerinden toplumsal inkarcılığın ve ilahi cezanın tarihsel örneklerini sunar.","keyConcepts":[{"word":"وَقَوْمُ","root":"ق و م","rootLatin":"k-v-m","meaning":"Ayette, belirli bir peygambere tabi olan veya onunla aynı coğrafyada yaşayan insan topluluğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kavm' kelimesinin aslen 'kıyâm' (ayakta durmak) kökünden geldiğini ve bir iş için bir araya gelen topluluğu ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, peygamberlerini yalanlayan ve bu eylemleriyle ayakta duran, direnen toplulukları işaret eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kavm' kelimesinin Kur'an'da genellikle bir peygamberin gönderildiği topluluğu ifade ettiğini ve bu bağlamda 'İbrahim kavmi' ve 'Lut kavmi' ifadelerinin, o peygamberlerin muhatap olduğu ve onları yalanlayan halkları kastettiğini açıklar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'kavm' kavramının, genellikle peygamberlerin tebliğ ettiği mesajı reddeden veya kabul eden belirli bir etnik veya sosyal grubu ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, inkarcılıkları nedeniyle ilahi cezaya çarptırılan toplulukları vurgular."}]},{"word":"إِبْرَٰهِيمَ","root":"ب ر ه م","rootLatin":"b-r-h-m","meaning":"Allah'ın dostu olarak bilinen, tevhidin sembolü peygamber İbrahim'in adıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, İbrahim isminin Arapça kökenli olmadığını, ancak Kur'an'da sıkça zikredilen ve tevhid mücadelesiyle öne çıkan bir peygamber olduğunu belirtir. Ayette, onun kavminin de peygamberlerini yalanlama geleneğine katıldığına dikkat çekilir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, İbrahim isminin Kur'an'da 'Hanif' (dosdoğru) dinin temsilcisi olarak geçtiğini ve onun kavminin yalanlamasının, tevhid çağrısına karşı çıkanların tipik bir örneği olduğunu ifade eder."}]},{"word":"لُوطٍ","root":"ل و ط","rootLatin":"l-v-t","meaning":"Hz. İbrahim'in yeğeni olan ve sapkın bir kavme gönderilen peygamber Lut'un adıdır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, Lut isminin Kur'an'da, ahlaki yozlaşmanın zirvesine ulaşmış bir kavme gönderilen peygamber olarak geçtiğini belirtir. Ayette, Lut kavminin de peygamberlerini yalanlayarak helak olan kavimler zincirine eklendiği vurgulanır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, Lut isminin, kavminin işlediği büyük günahlar nedeniyle ilahi azaba uğrayan bir peygamberin adı olduğunu açıklar. Ayetteki bağlamda, Lut kavminin yalanlaması, ahlaki çöküşün ve ilahi uyarıları reddetmenin bir sonucu olarak sunulur."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-ibrahim","kissa-gecmis-kavimler","musrikler","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"قَوْمُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû (takdirî merfû, mahzuf bir fiilin fâili veya atıf sebebiyle merfû)","gloss":"kavmi","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"إِبْرَٰهِيمَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِبْرَاهِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile mecrûr)","gloss":"İbrahim'in"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":3,"surface":"قَوْمُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki 'قَوْمُ' kelimesine atfedildiği için merfû","gloss":"kavmi","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"لُوطٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لُوط","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Lut'un","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Vekavmu"},{"position":2,"translit":"ibrâhîme"},{"position":3,"translit":"vekavmu"},{"position":4,"translit":"lût(in)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hac Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *22/43-44*
- **Hac Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *22/43-44*
- **Kelime-i İlyâsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *22/43*
- **Kelime-i İlyâsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *22/43*
- **Kelime-i İlyâsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *22/43*