# Hac Sûresi, 75. Âyet (22:75)

> ٱللَّهُ يَصْطَفِى مِنَ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةِ رُسُلًا وَمِنَ ٱلنَّاسِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌۢ بَصِيرٌ

*(A)llâhu yastafî mine-lmelâ-iketi rusulen vemine-nnâs(i)(c) inna(A)llâhe semî'un basîr(un)*

**Meal (Diyanet):** Allah, meleklerden de resuller seçer, insanlardan da. Şüphesiz Allah, hakkıyla işitendir, hakkıyla görendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/22/75

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hac Suresi 75. ayet, Allah'ın elçileri seçme kudretini ve bu seçimin hem melekler hem de insanlar arasından gerçekleştiğini vurgular. Ayet, Allah'ın her şeyi işiten ve gören sıfatlarıyla bu seçimin hikmetini pekiştirir.","keyConcepts":[{"word":"يَصْطَفِي","root":"ص ف و","rootLatin":"s-f-v","meaning":"Allah'ın elçileri seçme, arındırma ve üstün kılma eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Safvet kelimesi, bir şeyin en halis ve en seçkin kısmını ifade eder. 'İstıfâ' ise, bir şeyi saflaştırmak, arındırmak ve seçkin kılmak anlamına gelir. Ayetteki 'yastafî' fiili, Allah'ın melekler ve insanlar arasından elçilerini en halis ve en uygun olanlardan seçtiğini, onları risalet görevi için arındırıp üstün kıldığını belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İstıfâ, bir şeyi diğerlerinden ayırıp kendine özgü kılmak, onu seçkinleştirmek demektir. Allah'ın 'yastafî' fiiliyle elçileri seçmesi, onların diğer varlıklardan farklı bir konuma sahip olduğunu, ilahi bir iradeyle bu göreve layık görüldüklerini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'istıfâ' kavramı, ilahi seçimi ve bu seçimin getirdiği özel statüyü ifade eder. Allah'ın elçileri 'yastafî' etmesi, onların sıradan insanlar veya melekler olmadığını, özel bir ilahi lütuf ve görevle donatıldıklarını vurgular."}]},{"word":"ٱلْمَلَـٰٓئِكَةِ","root":"م ل ك","rootLatin":"m-l-k","meaning":"Allah'ın emirlerini yerine getiren, nurdan yaratılmış, irade sahibi olmayan varlıklar.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Melekler, Allah'ın elçileri olarak zikredilir. Onlar, Allah'ın emirlerini insanlara ulaştıran, vahyi taşıyan varlıklardır. Ayetteki 'minel-melâiketi rusulen' ifadesi, Allah'ın melekler arasından da elçiler seçtiğini, bu elçilerin ilahi mesajları iletme görevini üstlendiğini gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Melek kelimesi, 'el-elûke' (risalet, mesaj) kökünden türemiştir. Melekler, Allah ile peygamberler arasında elçilik yapan, ilahi emirleri yerine getiren varlıklardır. Ayetteki bağlamda, Allah'ın melekler arasından da özel görevler için elçiler seçtiği, onların da risalet görevini ifa edebileceği belirtilir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Melekler, Kur'an'da genellikle Allah'ın iradesini gerçekleştiren, O'na itaat eden ve çeşitli görevleri olan varlıklar olarak tasvir edilir. Ayetteki 'minel-melâiketi' ifadesi, Allah'ın seçme kudretinin sadece insanlar üzerinde değil, melekler üzerinde de geçerli olduğunu, onlara da özel elçilik görevleri verebildiğini gösterir."}]},{"word":"رُسُلًا","root":"ر س ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Allah tarafından belirli bir mesajı veya görevi iletmek üzere seçilmiş elçiler.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Resul, gönderilen, elçi demektir. Allah'ın 'rusulen' seçmesi, onların ilahi bir görevle gönderildiğini, Allah'ın mesajını insanlara veya diğer varlıklara ulaştırmakla yükümlü olduklarını ifade eder. Ayette hem meleklerden hem de insanlardan elçiler seçildiği belirtilerek, risaletin kapsamı genişletilmiştir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Resul, bir mesajı iletmek üzere gönderilen kişidir. Kur'an'da 'rusul' kelimesi, Allah'ın insanlara doğru yolu göstermek ve ilahi emirleri tebliğ etmek için gönderdiği peygamberleri ifade eder. Ayetteki 'rusulen' kelimesi, bu elçilerin hem melekler hem de insanlar arasından seçilebileceğini, her iki türün de risalet görevini üstlenebileceğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Resul kavramı, Kur'an'da merkezi bir öneme sahiptir. Resul, Allah'ın iradesini ve mesajını insanlığa ileten aracıdır. Ayetteki 'rusulen' ifadesi, bu elçilik görevinin evrenselliğini ve Allah'ın bu görevi hem ruhani varlıklara (meleklere) hem de beşeri varlıklara (insanlara) tevdi edebileceğini gösterir."}]},{"word":"سَمِيعٌ","root":"س م ع","rootLatin":"s-m-'-","meaning":"Allah'ın her şeyi işiten, hiçbir sesin O'ndan gizli kalmadığı sıfatı.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Semî' kelimesi, işiten demektir. Allah'ın 'Semî'' olması, O'nun her şeyi, gizli veya açık, yüksek veya alçak her sesi işittiğini ifade eder. Ayetteki 'innallâhe semî'un' ifadesi, Allah'ın elçileri seçme eyleminin, onların dualarını, niyetlerini ve tüm sözlerini işiterek gerçekleştiğini, bu seçimin tam bir bilgi ve işitme üzerine kurulu olduğunu belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Semî', Allah'ın sıfatlarından olup, O'nun her şeyi duyan, hiçbir şeyin işitme alanının dışında kalmadığı anlamına gelir. Ayetteki 'semî'un' ifadesi, Allah'ın elçileri seçerken onların çağrılarını, yakarışlarını ve tüm durumlarını işittiğini, bu seçimin ilahi bir işitme ve bilgiyle yapıldığını vurgular."}]},{"word":"بَصِيرٌ","root":"ب ص ر","rootLatin":"b-s-r","meaning":"Allah'ın her şeyi gören, hiçbir şeyin O'ndan gizli kalmadığı sıfatı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Basîr, gören demektir. Allah'ın 'Basîr' olması, O'nun her şeyi, gizli veya açık, büyük veya küçük her şeyi gördüğünü ifade eder. Ayetteki 'basîrun' ifadesi, Allah'ın elçileri seçme eyleminin, onların tüm hallerini, iç ve dış dünyalarını görerek gerçekleştiğini, bu seçimin tam bir bilgi ve görme üzerine kurulu olduğunu belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Basîr, Allah'ın sıfatlarından olup, O'nun her şeyi gören, hiçbir şeyin görüş alanının dışında kalmadığı anlamına gelir. Ayetteki 'basîrun' ifadesi, Allah'ın elçileri seçerken onların tüm durumlarını, amellerini ve potansiyellerini gördüğünü, bu seçimin ilahi bir görme ve bilgiyle yapıldığını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik","melekler","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":2,"surface":"يَصْطَفِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ص-ف-و","rootLatin":"s-f-w","lemma":"اِصْطَفَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edici edat olmadığı için merfû","gloss":"seçer"},{"position":3,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan"},{"position":4,"surface":"ٱلْمَلَـٰٓئِكَةِ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Teksir","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مَلَك","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"melekler"},{"position":5,"surface":"رُسُلًۭا","pos":"isim","posDetail":"Cemi Teksir","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"peygamberler"},{"position":6,"surface":"وَمِنَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan"},{"position":7,"surface":"ٱلنَّاسِ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Teksir","root":"ا-ن-س","rootLatin":"a-n-s","lemma":"إِنْسَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"insanlar"},{"position":8,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe Bil-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"doğrusu"},{"position":9,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah"},{"position":10,"surface":"سَمِيعٌۢ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"س-م-ع","rootLatin":"s-m-ʿ","lemma":"سَمِيع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"işiten"},{"position":11,"surface":"بَصِيرٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ب-ص-ر","rootLatin":"b-s-r","lemma":"بَصِير","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin ikinci haberi olduğu için merfû","gloss":"gören"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hac Sûresi** · *22/75*
- **Hac Sûresi** · *22/75*
- **Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *22/75*
- **Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *22/75*
- **Terzi Baba (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *22/75*
- **Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *22/75*
- **Terzi Baba (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *22/75*
- **Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *22/75*
- **Terzi Baba (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *22/75*
- **Terzi Baba (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *22/75*
- **Hac Sûresi** · *75. ÂYETLER*