# Hac Sûresi, 8. Âyet (22:8) > وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يُجَـٰدِلُ فِى ٱللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَلَا هُدًى وَلَا كِتَـٰبٍ مُّنِيرٍ *Vemine-nnâsi men yucâdilu fi(A)llâhi biġayri ‘ilmin velâ huden velâ kitâbin munîr(in)* **Meal (Diyanet):** (8-9) İnsanlardan öylesi de vardır ki, bir ilmi, bir yol göstericisi, aydınlatıcı bir kitabı olmadığı halde kibirlenerek insanları Allah'ın yolundan saptırmak için, Allah hakkında tartışmaya kalkar. Ona dünyada bir rezillik vardır. Ona kıyamet gününde de yangın azabını tattıracağız. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/22/8 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Bu ayet, Allah hakkında bilgisizce, rehbersiz ve aydınlatıcı bir kitaba dayanmadan tartışan kişileri ele almaktadır. Anahtar kavramlar, bu tür tartışmanın niteliğini ve temel eksikliklerini vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يُجَـٰدِلُ","root":"ج د ل","rootLatin":"c-d-l","meaning":"Bu kelime, bir konuda delillerle veya delilsiz olarak çekişmek, tartışmak anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"C-d-l kökünden türeyen 'mücâdele', bir şeyi yere sermek, devirmek anlamındaki 'cedel'den gelir. Tartışmada da taraflardan her biri diğerini yenmeye çalıştığı için bu isim verilmiştir. Ayetteki 'yücâdilü' ifadesi, hakikati ortaya çıkarmak yerine, inatlaşarak ve delilsiz bir şekilde tartışmayı ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"C-d-l fiili, bir şeyi bükmek, çevirmek anlamında da kullanılır. Tartışan kişi de sözü kendi lehine çevirmeye çalıştığı için bu fiil kullanılmıştır. Ayetteki bağlamda, doğruyu eğip bükerek, hakikatten uzaklaşarak tartışmak kastedilmektedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'cedel' kavramının Kur'an'da genellikle olumsuz bir çağrışım taşıdığını belirtir. Özellikle 'bilgisizce' yapılan tartışmalar, hakikate ulaşmaktan ziyade, inatlaşma ve kibre dayanır. Ayetteki 'yücâdilü' bu olumsuz anlamı pekiştirir."}]},{"word":"عِلْمٍ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Bu kelime, bir şeyi bilmek, idrak etmek, hakikatine vakıf olmak anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"'İlm', bir şeyin hakikatini idrak etmektir. Ayetteki 'biğayri ilmin' ifadesi, tartışmanın sağlam bir bilgiye, delile ve hakikate dayanmadığını, dolayısıyla batıl olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"'İlm', bir şeyi olduğu gibi kavramaktır. Bu ayetteki kullanımıyla, Allah hakkında tartışanların, Allah'ın zatı, sıfatları veya hükümleri hakkında sahih bir bilgiye sahip olmadıkları, dolayısıyla tartışmalarının temelsiz olduğu belirtilir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ilm'in Kur'an'da genellikle vahiy kaynaklı bilgiye işaret ettiğini belirtir. 'Biğayri ilmin' ifadesi, kişinin kendi heva ve hevesine göre değil, Allah'ın indirdiği bilgiye dayanarak konuşması gerektiğini vurgular. Bu ayette, tartışmanın vahiyden beslenmeyen bir cehaletle yapıldığına dikkat çekilir."}]},{"word":"هُدًى","root":"ه د ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Bu kelime, doğru yolu göstermek, rehberlik etmek, kılavuzluk etmek anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"'Hüda', doğru yola ileten rehber demektir. Ayetteki 'velâ huden' ifadesi, tartışan kişinin, kendisini doğruya ulaştıracak, hakikati gösterecek bir rehbere, yani peygamberin sünnetine veya akli bir delile sahip olmadığını belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"'Hüda', Allah'tan gelen doğru yolu gösteren her türlü rehberliktir. Bu ayetteki bağlamda, tartışan kişinin, Allah'ın gönderdiği peygamberler ve onların getirdiği ilahi rehberlikten mahrum olduğu, kendi heva ve hevesine göre hareket ettiği vurgulanır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hüda'nın Kur'an'da genellikle ilahi rehberlik, doğru yol ve hakikat anlamında kullanıldığını belirtir. 'Velâ huden' ifadesi, tartışmanın sadece bilgisizce değil, aynı zamanda ilahi bir rehberlikten yoksun bir şekilde yapıldığını, dolayısıyla sapkınlığa yol açtığını gösterir."}]},{"word":"كِتَـٰبٍ","root":"ك ت ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Bu kelime, yazılı metin, kitap, özellikle de ilahi vahiy anlamına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"'Kitâb', Allah'ın indirdiği vahiydir. Ayetteki 'velâ kitâbin munîrin' ifadesi, tartışan kişinin, Allah'ın indirdiği, hakikati açıklayan ve aydınlatan bir kitaba dayanmadığını, dolayısıyla sözlerinin temelsiz olduğunu belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"'Kitâb', Allah'ın peygamberlerine indirdiği vahiylerin toplandığı metinlerdir. 'Munîr' (aydınlatıcı) sıfatıyla birlikte kullanılması, bu kitabın karanlıkları aydınlatan, şüpheleri gideren ve doğru yolu gösteren bir kaynak olduğunu vurgular. Ayetteki kullanım, tartışmanın bu ilahi kaynaktan yoksun olduğunu ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Kitap kelimesi, Kur'an'da genellikle Allah'ın kelamını ifade eder. 'Munîr' sıfatı, bu kitabın sadece bilgi vermekle kalmayıp, aynı zamanda kalpleri ve zihinleri aydınlatma gücüne sahip olduğunu gösterir. Ayetteki 'velâ kitâbin munîrin' ifadesi, tartışan kişinin, bu aydınlatıcı kaynaktan yüz çevirdiğini ve dolayısıyla karanlıkta kaldığını ima eder."}]}]} ## Tefsir {"topics":["musrikler","ilim-hikmet","hidayet-dalalet","ahiret-mukafat"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan"},{"position":2,"surface":"ٱلنَّاسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-و-س","rootLatin":"n-w-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"insanlar"},{"position":3,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"kimse, o kimse ki"},{"position":4,"surface":"يُجَـٰدِلُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-د-ل","rootLatin":"j-d-l","lemma":"جَادَلَ","form":"Mufâale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"tartışır"},{"position":5,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-de, -da, hakkında"},{"position":6,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah"},{"position":7,"surface":"بِغَيْرِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":7,"surface":"غَيْرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ي-ر","rootLatin":"gh-y-r","lemma":"غَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"olmadan, dışında"},{"position":8,"surface":"عِلْمٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عِلْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bilgi"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ne de"},{"position":10,"surface":"هُدًۭى","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هُدًى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"hidayet, rehber"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ne de"},{"position":12,"surface":"كِتَـٰبٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"kitap"},{"position":13,"surface":"مُّنِيرٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ن-و-ر","rootLatin":"n-w-r","lemma":"مُنِير","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"aydınlatıcı"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Hac Sûresi** · *22/8-9* - **Hac Sûresi** · *22/8-9* - **Kelime-i İlyâsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *22/8* - **Kelime-i İlyâsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *22/8* - **Kelime-i İlyâsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *22/8*