# Mü'minûn Sûresi, 105. Âyet (23:105)

> أَلَمْ تَكُنْ ءَايَـٰتِى تُتْلَىٰ عَلَيْكُمْ فَكُنتُم بِهَا تُكَذِّبُونَ

*Elem tekun âyâtî tutlâ ‘aleykum fekuntum bihâ tukeżżibûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Allah, "Ayetlerim size okunuyordu da siz onları yalanlıyordunuz, değil mi?" der.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/23/105

---

## Tefsir

{"topics":["musrikler","vahiy-kuran","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mi?"},{"position":1,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cezm","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":2,"surface":"تَكُنْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Harf-i cezm olan 'lem'den sonra geldiği için meczûm","gloss":"olmadı"},{"position":3,"surface":"ءَايَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ي-ي","rootLatin":"'-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Tekun fiilinin ismi olduğu için merfû","gloss":"ayetler"},{"position":3,"surface":"ى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ي","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker|Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim"},{"position":4,"surface":"تُتْلَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ت-ل-و","rootLatin":"t-l-w","lemma":"تَلَا","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"okunuyordu"},{"position":5,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerinize"},{"position":5,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":6,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"böylece"},{"position":6,"surface":"كُنتُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiniz"},{"position":7,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":7,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onu"},{"position":8,"surface":"تُكَذِّبُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"yalanlıyordunuz"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, kıyamet gününde Allah'ın insanlara, kendilerine okunan ayetleri yalanlamaları üzerine yönelttiği bir hitabı içermektedir. Temel kavramlar, ilahi mesajın tebliği, bu mesaja karşı takınılan inkarcı tutum ve bunun sonuçları etrafında şekillenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"ءَايَـٰتِى","root":"أ ي ي","rootLatin":"e-y-y","meaning":"Allah'ın varlığını, birliğini ve kudretini gösteren deliller, mucizeler ve Kur'an ayetleri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ayet' kelimesini, 'bir şeyin varlığına delalet eden açık alamet' olarak tanımlar. Bu ayette ise Allah'ın gönderdiği vahiyler ve mucizeler kastedilmektedir ki bunlar, muhatapların üzerinde düşünmesi ve iman etmesi gereken açık delillerdir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ayet' kelimesinin Kur'an'da farklı anlamlarda kullanıldığını belirtir. Bu bağlamda 'ayetlerim' ifadesi, Allah'ın peygamberleri aracılığıyla insanlara ulaştırdığı, okunup anlaşılan ve üzerinde düşünülmesi gereken ilahi kelamını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ayet' kavramının Kur'an'da 'işaret, delil, mucize' anlamlarının yanı sıra, 'Allah'ın sözü, vahyedilmiş metin' anlamını da taşıdığını vurgular. Ayetteki 'ayetlerim size okunurken' ifadesi, bu ilahi metinlerin insanlara tebliğ edildiğini ve onların bu mesaja karşı bir tavır sergilediğini gösterir."}]},{"word":"تُتْلَىٰ","root":"ت ل و","rootLatin":"t-l-v","meaning":"Okunmak, takip etmek, bir şeyi ardı ardına söylemek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tilavet' kelimesinin 'okumak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'tütlâ' fiili, Allah'ın ayetlerinin insanlara sürekli ve düzenli bir şekilde okunduğunu, tebliğ edildiğini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tilavet'in sadece okumak değil, aynı zamanda 'takip etmek, bir şeyi ardı ardına getirmek' anlamını da içerdiğini belirtir. Bu bağlamda ayetlerin okunması, onların anlamlarının da takip edilmesi ve üzerinde düşünülmesi beklentisini taşır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'tilavet'in Kur'an bağlamında sadece lafızları okumak değil, aynı zamanda manasını anlamaya çalışmak ve gereğince amel etmek anlamlarını da içerdiğini ifade eder. Ayetteki 'size okunurken' ifadesi, bu kapsamlı tebliğ ve anlama sürecine işaret eder."}]},{"word":"تُكَذِّبُونَ","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Yalanlamak, inkâr etmek, doğru olmadığını iddia etmek.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'tekzib' kelimesinin 'bir şeyi yalan saymak, doğru olmadığını söylemek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'tükezzibûn' fiili, muhatapların kendilerine okunan ilahi ayetleri bilinçli olarak yalanladıklarını, onların hakikatini inkâr ettiklerini gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kezeb' kökünden türeyen 'tekzib'in, 'bir haberi veya iddiayı yalanlamak' olduğunu ifade eder. Bu ayetteki kullanım, Allah'ın ayetlerinin doğruluğunu ve hakikatini reddetme eylemini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'tekzib' kavramının Kur'an'da sadece bir şeyi yalan söylemek değil, aynı zamanda 'Allah'ın ayetlerini, peygamberlerini ve ahiret gününü inkâr etmek' gibi daha geniş bir anlam taşıdığını belirtir. Ayetteki 'yalanlıyordunuz' ifadesi, bu kapsamlı inkarcı tutumu ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tekzib'in, 'bir şeyin hilafına hükmetmek, onu doğru kabul etmemek' olduğunu açıklar. Ayetteki bağlamda, kendilerine okunan ayetlerin hakikatini kabul etmeyip, aksini iddia etme eylemini ifade eder."}]}]}