# Mü'minûn Sûresi, 113. Âyet (23:113)

> قَالُوا۟ لَبِثْنَا يَوْمًا أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ فَسْـَٔلِ ٱلْعَآدِّينَ

*Kâlû lebiśnâ yevmen ev ba'da yevmin fes-eli-l'âddîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onlar, "Bir gün, ya da bir günden daha az bir süre kaldık. Hesap tutanlara sor" derler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/23/113

---

## Tefsir

{"topics":["dirilis","hesap-mizan","kiyamet"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mü'minûn Suresi 113. ayet, kıyamet gününde diriltilenlerin dünya hayatında veya kabirde ne kadar kaldıklarına dair algılarını ve bu konuda bilgi edinme arayışlarını dile getirmektedir. Ayet, zaman algısının göreceliğini ve nihai bilginin Allah katında olduğunu vurgular.","keyConcepts":[{"word":"قَالُوا۟","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Diriltilenlerin, dünya veya kabirde kalış sürelerine dair kendi algılarını ifade etmeleridir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kavl (قول), bir düşünceyi veya inancı sözle ifade etmektir. Ayetteki 'kâlû' (dediler ki) ifadesi, diriltilenlerin dünya hayatındaki veya kabirdeki kalış sürelerine dair kendi sınırlı idraklerini ve bu konudaki şaşkınlıklarını dile getirmelerini ifade eder. Bu, onların kesin bir bilgiye sahip olmadıklarını gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kavl, bir şeyin anlamını ifade eden lafızdır. Burada 'kâlû' ifadesi, ahiret gününde diriltilenlerin, dünya hayatının veya kabirde geçirdikleri sürenin kısalığına dair şaşkınlıklarını ve bu konudaki tahmini beyanlarını aktarır. Bu, onların dünya hayatının geçiciliğini o an idrak etmelerini yansıtır."}]},{"word":"لَبِثْنَا","root":"ل ب ث","rootLatin":"l-b-s","meaning":"Diriltilenlerin, dünya hayatında veya kabirde geçirdikleri süreyi ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Lebise (لبث), bir yerde ikamet etmek, kalmak ve beklemek anlamına gelir. Ayetteki 'lebisnâ' (kaldık) ifadesi, diriltilenlerin dünya hayatında veya kabirde geçirdikleri sürenin, ahiret hayatının sonsuzluğu karşısında ne kadar kısa ve önemsiz olduğunu vurgular. Bu, onların zaman algısındaki değişimi gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Lebs (لبث), bir şeyin bir yerde durması, ikamet etmesi ve beklemesidir. 'Lebisnâ' kelimesi, diriltilenlerin dünya hayatında veya kabirde geçirdikleri sürenin kısalığını ve önemsizliğini ifade eder. Bu, onların dünya hayatının geçiciliğini ve ahiret hayatının kalıcılığını idrak etmelerini yansıtır."}]},{"word":"يَوْمًا","root":"ي و م","rootLatin":"y-v-m","meaning":"Diriltilenlerin, dünya hayatında veya kabirde kaldıklarını düşündükleri kısa süreyi ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Yevm (يوم), bilinen gün anlamının yanı sıra, mecazi olarak kısa bir zaman dilimini de ifade edebilir. Ayetteki 'yevmen' (bir gün) ifadesi, diriltilenlerin dünya hayatında veya kabirde geçirdikleri sürenin, ahiret hayatının sonsuzluğu karşısında ne kadar kısa ve önemsiz olduğunu vurgulamak için kullanılmıştır. Bu, onların zaman algısındaki göreceliği gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'yevm' kavramı, sadece 24 saatlik bir zaman dilimini değil, aynı zamanda belirli bir dönemi veya bir olayın gerçekleştiği zamanı da ifade edebilir. Bu ayette 'yevmen' kelimesi, diriltilenlerin dünya hayatının veya kabirde geçirdikleri sürenin ahiret hayatına kıyasla ne kadar kısa ve önemsiz olduğunu vurgulamak için kullanılmıştır. Bu, dünya hayatının geçiciliğini ve ahiret hayatının kalıcılığını vurgulayan bir sembolizmdir."}]},{"word":"ٱلْعَآدِّينَ","root":"ع د د","rootLatin":"a-d-d","meaning":"Zamanı veya sayıları hesaplayan, bilen kimseleri ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Adede (عدّ), saymak, hesaplamak ve miktarı belirlemek anlamına gelir. Ayetteki 'el-âddîn' (sayanlar) ifadesi, zamanı veya sayıları doğru bir şekilde hesaplayabilen, bu konuda bilgi sahibi olan kimseleri ifade eder. Diriltilenlerin bu kişilere başvurması, kendi bilgi eksikliklerini ve kesin bilgiye ulaşma arzularını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"'Aded' kökünden türeyen 'âddîn' kelimesi, sayma, hesaplama ve miktar belirleme eylemini gerçekleştirenleri ifade eder. Ayetteki 'fes'eli'l-âddîn' (sayanlara sor) ifadesi, diriltilenlerin dünya hayatında veya kabirde geçirdikleri sürenin kesin bilgisini, bu konuda uzman olanlara, yani Allah'a veya meleklerine havale etmelerini ifade eder. Bu, nihai bilginin Allah katında olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"لَبِثْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ل-ب-ث","rootLatin":"l-b-th","lemma":"لَبِثَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kaldık","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"يَوْمًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mansûb","gloss":"bir gün","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Zaman zarfı"},{"position":4,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"veya","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":5,"surface":"بَعْضَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ع-ض","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْض","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"bir kısmı","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf","izafet":"Muzâf"},{"position":6,"surface":"يَوْمٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"günün","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":7,"surface":"فَسْـَٔلِ","pos":"fiil","posDetail":"Emir Fiili","root":"س-ا-ل","rootLatin":"s-'-l","lemma":"سَأَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiili olduğu için mebnî","gloss":"sor","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":8,"surface":"ٱلْعَآدِّينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ع-د-د","rootLatin":"'-d-d","lemma":"عَادّ","form":"Mücerred","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sayanlara","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Kâlû"},{"position":2,"translit":"lebiśnâ"},{"position":3,"translit":"yevmen"},{"position":4,"translit":"ev"},{"position":5,"translit":"ba'da"},{"position":6,"translit":"yevmin"},{"position":7,"translit":"fes-eli-l'"},{"position":8,"translit":"âddîn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *23/113*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *23/113*