# Mü'minûn Sûresi, 13. Âyet (23:13)

> ثُمَّ جَعَلْنَـٰهُ نُطْفَةً فِى قَرَارٍ مَّكِينٍ

*Śumme ce'alnâhu nutfeten fî karârin mekîn(in)*

**Meal (Diyanet):** Sonra onu az bir su (meni) halinde sağlam bir karargaha (ana rahmine) yerleştirdik.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/23/13

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mü'minûn Suresi 13. ayet, insanın yaratılış sürecindeki ilk aşamalardan birini, nutfenin sağlam bir yere yerleştirilmesini dilbilimsel bir kesinlikle ifade eder. Ayet, 'nutfe' ve 'karâr mekîn' kavramları üzerinden yaratılışın hassasiyetini ve ilahi kudreti vurgular.","keyConcepts":[{"word":"جَعَلْنَـٰهُ","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"c-a-l","meaning":"Allah'ın bir şeyi bir halden başka bir hale dönüştürmesi, yaratması veya kılması anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ceale' fiilinin bir şeyi bir halden başka bir hale dönüştürme, bir şeyi bir şey kılma veya bir şeyi yaratma anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayette, Allah'ın nutfeyi belirli bir hale getirmesi, yani onu sağlam bir yere yerleştirmesi eylemini ifade eder. (el-Müfredât, s. 192)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ceale' fiilinin Kur'an'da 'halk' (yaratma) anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'cealnâhu' ifadesi, Allah'ın nutfeyi yaratıp belirli bir konuma getirmesi, yani onu sağlam bir yere yerleştirmesi anlamını taşır. (Mecâzü'l-Kur'ân, I, 305)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ceale' fiilinin Kur'an'da genellikle ilahi bir eylemi, bir şeyi var etme veya bir duruma sokma anlamını taşıdığını belirtir. Burada, Allah'ın nutfeyi belirli bir aşamaya ve konuma getirme kudretini vurgular."}]},{"word":"نُطْفَةً","root":"ن-ط-ف","rootLatin":"n-t-f","meaning":"Az miktardaki sıvı, özellikle meni veya döllenmiş yumurta hücresi anlamında olup, insanın yaratılışının başlangıç maddesini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nutfe' kelimesinin az miktardaki su veya meni anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, insan yaratılışının başlangıç maddesi olan meniyi ifade eder. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 305)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nutfe'nin az miktardaki sıvı, özellikle de meni olduğunu ve Kur'an'da insanın yaratılışının ilk aşaması olarak zikredildiğini açıklar. Bu ayette, döllenmiş yumurta veya meni halindeki başlangıç maddesini ifade eder. (el-Müfredât, s. 799)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'nutfe'nin hem erkek menisi hem de dişi yumurtası için kullanılabileceğini ve Kur'an'da genellikle insanın yaratılışının başlangıcı olarak geçtiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, döllenme sonrası oluşan ilk hücreyi veya meniyi ifade eder. (Basâiru Zevi't-Temyîz, V, 10)"}]},{"word":"قَرَارٍ","root":"ق-ر-ر","rootLatin":"k-r-r","meaning":"Bir şeyin sabitlendiği, yerleştiği veya istikrarlı bir şekilde durduğu yer veya mekan anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'karâr' kelimesinin bir şeyin sabitlendiği, yerleştiği veya istikrarlı bir şekilde durduğu yer anlamına geldiğini belirtir. Bu ayette, nutfenin yerleştiği rahim veya döl yatağını ifade eder. (el-Müfredât, s. 669)"},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'karâr'ın bir şeyin durduğu, sabitlendiği yer olduğunu ve bu ayetteki 'karâr mekîn' ifadesinin rahmin sağlamlığını ve nutfenin orada güvenle kalışını vurguladığını açıklar. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 408)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'karâr'ın bir şeyin istikrar bulduğu, yerleştiği ve hareket etmeden durduğu mekan olduğunu ifade eder. Ayetteki 'karâr', nutfenin gelişimini tamamlayacağı güvenli ve sabit yeri, yani rahmi işaret eder. (el-Külliyyât, s. 734)"}]},{"word":"مَّكِينٍ","root":"م-ك-ن","rootLatin":"m-k-n","meaning":"Sağlam, güçlü, yerleşmiş ve güvenli anlamında olup, nutfenin yerleştiği yerin sağlamlığını ve korunmuşluğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mekîn' kelimesinin 'temekkün'den türediğini ve bir şeyin sağlam bir şekilde yerleşmesi, güçlenmesi anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'karâr mekîn' ifadesi, rahmin nutfe için ne kadar sağlam ve güvenli bir yer olduğunu vurgular. (el-Müfredât, s. 776)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'mekîn'in sağlam, güçlü ve yerleşmiş anlamına geldiğini ve 'karâr' kelimesini niteleyerek rahmin nutfeyi koruma ve barındırma kapasitesinin mükemmelliğini ifade ettiğini açıklar. (Umdetü'l-Huffâz, IV, 280)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'mekîn' kelimesinin Kur'an'da genellikle bir şeyin sağlamlığını, gücünü ve istikrarını ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Bu ayette, nutfenin yerleştiği rahmin fiziksel ve işlevsel sağlamlığını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["insanin-yaratilisi","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra"},{"position":2,"surface":"جَعَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldık/yaptık"},{"position":2,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahallen mebnî","gloss":"onu"},{"position":3,"surface":"نُطْفَةً","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ط-ف","rootLatin":"n-t-f","lemma":"نُطْفَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"nutfe olarak"},{"position":4,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":5,"surface":"قَرَارٍ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-ر-ر","rootLatin":"q-r-r","lemma":"قَرَار","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir karar yerine"},{"position":6,"surface":"مَّكِينٍ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"م-ك-ن","rootLatin":"m-k-n","lemma":"مَكِين","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"sağlam"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *23/12-14*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Nefs Âyetleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *23/12-14*
- **Kâf Sûresi** · *23/12-14*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Nefs Âyetleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *23/12-14*
- **Kâf Sûresi** · *23/12-14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *23/12-14*
- **Mü'minûn Sûresi** · *Mü'minûn 12-14*
- **Mü'minûn Sûresi** · *Mü'minûn 12-14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *23/12-14*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *23/12-14*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *23/12-14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *23/12-14*