# Mü'minûn Sûresi, 15. Âyet (23:15)

> ثُمَّ إِنَّكُم بَعْدَ ذَٰلِكَ لَمَيِّتُونَ

*Śumme innekum ba'de żâlike lemeyyitûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Sonra (ey insanlar) siz bunun ardından muhakkak öleceksiniz.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/23/15

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, insanın yaratılış sürecinin ardından kaçınılmaz sonu olan ölümü vurgulamaktadır. 'Ölüm' kavramı, Kur'an'ın temel temalarından biri olup, diriliş ve ahiret inancının anlaşılması için merkezi bir öneme sahiptir.","keyConcepts":[{"word":"ثُمَّ","root":"ث-م-م","rootLatin":"s-m-m","meaning":"Zaman ve sıra bildiren bir edat olup, 'sonra, daha sonra' anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sümme' edatının genellikle zaman ve tertip ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, yaratılış aşamalarının tamamlanmasının ardından gelen bir sonraki kaçınılmaz aşamayı, yani ölümü işaret eder. (el-Müfredât, s. 220)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'sümme'nin hem zamanî hem de mertebece sonralığı ifade edebileceğini açıklar. Ayetteki kullanımı, insanın yaratılışından sonraki nihai akıbeti olan ölümü, bir sonraki merhale olarak sunar. (el-Külliyyât, s. 290)"}]},{"word":"إِنَّكُم","root":"أ-ن-ن","rootLatin":"e-n-n","meaning":"Vurgu edatı 'inne' ve muhatap zamiri 'kum'dan oluşur; 'şüphesiz sizler' anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'inne'nin te'kid (vurgu) için kullanıldığını belirtir. Bu ayette, ölümün kaçınılmazlığını ve kesinliğini muhataplara güçlü bir şekilde bildirme işlevi görür. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 1, s. 120)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'inne'nin cümlenin anlamını pekiştirdiğini ve şüpheyi ortadan kaldırdığını ifade eder. Ayetteki 'innekum', ölümün herkes için geçerli ve kesin bir gerçek olduğunu vurgular. (Umdetü'l-Huffâz, c. 1, s. 300)"}]},{"word":"بَعْدَ","root":"ب-ع-د","rootLatin":"b-'-d","meaning":"Zaman veya mekan bakımından 'sonra' anlamını ifade eden bir zarftır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ba'de' kelimesinin bir şeyin bitiminden sonraki zamanı ifade ettiğini belirtir. Ayette, insanın yaratılış ve yaşam sürecinin tamamlanmasının ardından gelen ölümü işaret eder. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 150)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ba'de'nin bir şeyin sonrasını, akabini ifade ettiğini açıklar. Bu ayette, insanın dünya hayatındaki varoluşunun ardından gelen nihai sonu, yani ölümü vurgular. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 1, s. 250)"}]},{"word":"لَمَيِّتُونَ","root":"م-و-ت","rootLatin":"m-v-t","meaning":"Ölmek, can vermek, hayatın sona ermesi anlamlarına gelen 'meyyit' kelimesinin çoğulu olup, 'mutlaka ölecek olanlar' demektir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mevt' kelimesini hayatın zıddı olarak tanımlar ve ruhun bedenden ayrılmasıyla gerçekleşen durumu ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'lemeyyitûn' ifadesi, ölümün tüm insanlar için kaçınılmaz bir son olduğunu ve bu gerçeğin kesinliğini vurgular. (el-Müfredât, s. 470)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'mevt' kavramının sadece biyolojik bir son olmaktan öte, aynı zamanda ahiret hayatına geçişin bir kapısı olarak ele alındığını belirtir. Bu ayetteki 'lemeyyitûn', insanın dünya hayatının geçiciliğini ve ahiret hayatının başlangıcını işaret eden temel bir kavramdır. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 180)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'mevt' kelimesinin Kur'an'da hem gerçek ölümü hem de mecazi anlamda manevi ölümü ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki kullanımı, yaratılış sürecinin ardından gelen fiziksel ölümü kesin bir ifadeyle vurgular ve bu durumun evrenselliğini ortaya koyar. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 250)"}]}]}

## Tefsir

{"topics":["olum","dirilis","kiyamet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra"},{"position":2,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":2,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb mahallen","gloss":"siz"},{"position":3,"surface":"بَعْدَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ب-ع-د","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْدَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"sonra"},{"position":4,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahallen","gloss":"bu"},{"position":5,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid (Lâmu'l-İbtidâ)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"elbette"},{"position":5,"surface":"مَيِّتُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"م-و-ت","rootLatin":"m-w-t","lemma":"مَيِّت","form":"Fey'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"ölecek olanlar"}]