# Mü'minûn Sûresi, 18. Âyet (23:18)

> وَأَنزَلْنَا مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءًۢ بِقَدَرٍ فَأَسْكَنَّـٰهُ فِى ٱلْأَرْضِ ۖ وَإِنَّا عَلَىٰ ذَهَابٍۭ بِهِۦ لَقَـٰدِرُونَ

*Veenzelnâ mine-ssemâ-i mâen bikaderin feeskennâhu fî-l-ard(i)(s) ve-innâ ‘alâ żehâbin bihi lekâdirûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Biz, gökten belli bir ölçüde su indirdik de (faydalanmanız için) onu yeryüzünde tuttuk. Bizim onu tamamen gidermeye de muhakkak gücümüz yeter.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/23/18

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, suyun gökten indirilmesi, yeryüzünde tutulması ve geri alınması süreçlerini ele alarak Allah'ın kudretini vurgulamaktadır. Anahtar kavramlar, suyun ölçülü inişini, yeryüzünde yerleşmesini ve Allah'ın onu giderme gücünü dilbilimsel ve semantik açıdan derinlemesine incelemektedir.","keyConcepts":[{"word":"أَنزَلْنَا","root":"ن ز ل","rootLatin":"n-z-l","meaning":"Yukarıdan aşağıya doğru bir şeyi indirmek, göndermek veya yerleştirmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nüzûl (نزول), bir şeyin yukarıdan aşağıya doğru inmesidir. Ayetteki 'enzelnâ' (أَنزَلْنَا) fiili, Allah'ın gökten suyu bir düzen ve hikmetle indirmesini ifade eder. Bu, sadece fiziksel bir iniş değil, aynı zamanda ilahi bir lütuf ve takdirin tecellisidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İnzâl (إنزال), bir şeyi yüksek bir yerden alçak bir yere sevk etmektir. Ayetteki 'enzelnâ' (أَنزَلْنَا) fiili, suyun gökten yeryüzüne indirilmesini, yani yağmurun yağdırılmasını ifade eder. Bu, canlıların yaşaması için temel bir ihtiyaç olan suyun ilahi bir fiille sağlanmasıdır."}]},{"word":"بِقَدَرٍ","root":"ق د ر","rootLatin":"k-d-r","meaning":"Bir şeyi belirli bir ölçü, miktar veya takdirle yapmak, ayarlamak anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kader (قدر), bir şeyin ölçüsü ve miktarıdır. Ayetteki 'bikaderin' (بِقَدَرٍ) ifadesi, suyun gökten yeryüzüne belirli bir ölçü ve miktarda indirildiğini, ne eksik ne fazla olduğunu gösterir. Bu, suyun israf edilmemesi ve canlıların ihtiyacını karşılaması için ilahi bir düzenlemedir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Kader (قدر), takdir ve ölçü demektir. Ayetteki 'bikaderin' (بِقَدَرٍ) ifadesi, suyun yeryüzüne indirilişinin rastgele değil, belirli bir plan ve ölçü dahilinde olduğunu vurgular. Bu, suyun yeryüzündeki döngüsünün ve canlılar için faydasının ilahi bir takdirle gerçekleştiğini belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kader (قدر) kavramı, Kur'an'da genellikle Allah'ın evrendeki her şeyi belirli bir ölçü ve düzen içinde yaratmasını ifade eder. Ayetteki 'bikaderin' (بِقَدَرٍ) ifadesi, suyun yeryüzüne indirilişinin tesadüfi olmadığını, aksine ilahi bir plan ve ölçüye göre gerçekleştiğini gösterir. Bu, Allah'ın kudretinin ve hikmetinin bir göstergesidir."}]},{"word":"فَأَسْكَنَّـٰهُ","root":"س ك ن","rootLatin":"s-k-n","meaning":"Bir şeyi bir yere yerleştirmek, durdurmak, sakinleştirmek veya ikamet ettirmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sükûn (سكون), hareketin durması ve yerleşmesidir. Ayetteki 'fe'eskennaahu' (فَأَسْكَنَّـٰهُ) fiili, indirilen suyun yeryüzünde, yani toprağın altında, göllerde veya nehirlerde durdurulmasını ve yerleşmesini ifade eder. Bu, suyun yeryüzünde depolanarak canlıların sürekli istifadesine sunulmasını sağlar."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"İskân (إسكان), bir şeyi bir yere yerleştirmek ve orada kalmasını sağlamaktır. Ayetteki 'fe'eskennaahu' (فَأَسْكَنَّـٰهُ) fiili, Allah'ın suyu yeryüzünde sabit kıldığını, onu akıp gitmekten alıkoyduğunu ve böylece canlıların ondan faydalanmasını mümkün kıldığını belirtir. Bu, Allah'ın yaratmadaki mükemmelliğini gösterir."}]},{"word":"لَقَـٰدِرُونَ","root":"ق د ر","rootLatin":"k-d-r","meaning":"Bir şeye gücü yetmek, muktedir olmak, yapabilmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Kadir (قادر), her şeye gücü yeten demektir. Ayetteki 'lekâdirûn' (لَقَـٰدِرُونَ) ifadesi, Allah'ın indirdiği suyu geri almaya, yani onu yeryüzünden yok etmeye veya başka bir yere sevk etmeye tam gücünün olduğunu vurgular. Bu, Allah'ın mutlak kudretini ve dilediği zaman her şeyi değiştirebileceğini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kadir (قادر) kelimesi, Kur'an'da Allah'ın sınırsız gücünü ve her şeyi yapabilme yeteneğini ifade etmek için kullanılır. Ayetteki 'lekâdirûn' (لَقَـٰدِرُونَ) ifadesi, Allah'ın suyu yeryüzüne indirdiği gibi, dilediği zaman onu geri alma veya yok etme gücüne de sahip olduğunu belirtir. Bu, insanın Allah'ın kudreti karşısındaki acizliğini ve O'na olan bağımlılığını hatırlatır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","yaratilis","rizik","kader"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَنزَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"أَنزَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"indirdik"},{"position":2,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":3,"surface":"ٱلسَّمَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gökten"},{"position":4,"surface":"مَآءًۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-و-ه","rootLatin":"m-w-h","lemma":"مَاء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"su"},{"position":5,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":5,"surface":"قَدَرٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-د-ر","rootLatin":"q-d-r","lemma":"قَدَر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ölçüyle"},{"position":6,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece"},{"position":6,"surface":"أَسْكَنَّا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-ك-ن","rootLatin":"s-k-n","lemma":"أَسْكَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yerleştirdik"},{"position":6,"surface":"هُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onu"},{"position":7,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":8,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yerde"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"إِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe Bil Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz biz"},{"position":9,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mebnî","gloss":"biz"},{"position":10,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":11,"surface":"ذَهَابٍۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ذ-ه-ب","rootLatin":"dh-h-b","lemma":"ذَهَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"giderme"},{"position":12,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":12,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"onu"},{"position":13,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Tekid Lamı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"elbette"},{"position":13,"surface":"قَـٰدِرُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ق-د-ر","rootLatin":"q-d-r","lemma":"قَادِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"kadiriz"}]