# Mü'minûn Sûresi, 2. Âyet (23:2)

> ٱلَّذِينَ هُمْ فِى صَلَاتِهِمْ خَـٰشِعُونَ

*Elleżîne hum fî salâtihim ḣâşi'ûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onlar ki, namazlarında derin saygı içindedirler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/23/2

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mü'minûn Suresi'nin 2. ayeti, müminlerin temel özelliklerinden biri olan namazdaki huşu halini vurgular. Ayet, 'salat' ve 'haşiun' kelimeleri üzerinden, ibadetin sadece şeklî bir eda değil, aynı zamanda kalbî bir yöneliş ve derin bir saygı gerektirdiğini dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"صَلَاتِهِمْ","root":"ص ل و","rootLatin":"s-l-v","meaning":"Namaz, belirli rükün ve şartları olan ibadet.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'salat' kelimesinin asıl anlamının 'dua' olduğunu belirtir. Ancak Kur'an'da bu kelime, belirli rükünleri olan, Allah'a yöneliş ve tazim ifade eden özel bir ibadet şekli için kullanılmıştır. Ayetteki 'salatihim' ifadesi, müminlerin bu özel ibadeti yerine getirmelerini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde'ye göre 'salat', 'dua' ve 'istiğfar' anlamlarına gelir. Kur'an'da ise bu kelime, Allah'a yönelişin ve O'na tazimin bir sembolü olarak, bilinen ibadet şeklini ifade eder. Ayetteki kullanımı, müminlerin Allah'a olan bağlılıklarını bu ibadetle gösterdiklerini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'salat' kavramının Kur'an'daki gelişimini inceler ve başlangıçta daha genel bir 'dua' ve 'yöneliş' anlamı taşıyorken, zamanla belirli ritüellerle şekillenmiş bir ibadete dönüştüğünü belirtir. Ayetteki 'salat', müminlerin Allah ile kurdukları bu ritüelistik ve manevi bağı ifade eder."}]},{"word":"خَـٰشِعُونَ","root":"خ ش ع","rootLatin":"h-ş-'-","meaning":"Namazda derin bir saygı, tevazu ve Allah korkusu içinde olma hali.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'huşu' kelimesini 'sükunet, tevazu ve boyun eğme' olarak açıklar. Ayetteki 'haşiun' ifadesi, müminlerin namaz esnasında kalplerinin ve bedenlerinin Allah'a karşı tam bir teslimiyet ve saygı içinde olduğunu belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb'a göre 'huşu', 'tevazu' ve 'boyun eğme' anlamlarına gelir. Özellikle namaz bağlamında kullanıldığında, kalbin Allah'a yönelmesi, O'nun azameti karşısında küçüklüğünü idrak etmesi ve dış azaların da bu içsel duruma uygun bir sükunet içinde olmasıdır. Ayet, müminlerin namazda bu derin içsel ve dışsal saygıyı taşıdıklarını ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'huşu'nun kalpteki korku ve tevazuun dışa yansıması olduğunu belirtir. Namazdaki huşu, kalbin Allah'a yönelmesiyle birlikte, gözlerin yere bakması, sesin kısılması gibi bedensel belirtilerle de kendini gösterir. Ayetteki 'haşiun', müminlerin namazda hem kalben hem de bedenen Allah'a karşı tam bir teslimiyet ve saygı içinde olduklarını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'huşu' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'a karşı duyulan derin saygı, tevazu ve korku ile ilişkilendirildiğini belirtir. Namazdaki huşu, sadece fiziksel bir duruş değil, aynı zamanda kalbin Allah'ın huzurunda olduğunu idrak etmesi ve O'na tam bir teslimiyetle yönelmesidir. Ayet, müminlerin namazda bu manevi derinliği yaşadıklarını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["namaz","takva","ihlas"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"ا-ل-ذ","rootLatin":"a-l-dh","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"o kimseler ki"},{"position":2,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû mahallen, zamir olduğu için mebnî","gloss":"onlar"},{"position":3,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":4,"surface":"صَلَاةِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ص-ل-و","rootLatin":"s-l-w","lemma":"صَلَاة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"namaz"},{"position":4,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahallen, zamir olduğu için mebnî","gloss":"onların"},{"position":5,"surface":"خَـٰشِعُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"خ-ش-ع","rootLatin":"kh-sh-ʿ","lemma":"خَاشِع","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"huşu içinde olanlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Risâle-i Gavsiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *23/2*
- **Risâle-i Gavsiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *23/2*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Mü’minûn 23/1-4*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Mü’minûn 23/1-4*
- **Rûm Sûresi** · *23/1-4*
- **Terzi Baba’nın Tasavvuf Anlayışında Namaz Kavramı Yüksek Lisans Tezi** — Canan Çalışkan · *23/1-2*
- **Rûm Sûresi** · *23/1-4*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *23/2*
- **Kelime-i Lokmâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *23/2*
- **Kelime-i Lokmâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *23/2*
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *23/2*
- **En'âm Sûresi** · *23/2*