# Mü'minûn Sûresi, 21. Âyet (23:21)

> وَإِنَّ لَكُمْ فِى ٱلْأَنْعَـٰمِ لَعِبْرَةً ۖ نُّسْقِيكُم مِّمَّا فِى بُطُونِهَا وَلَكُمْ فِيهَا مَنَـٰفِعُ كَثِيرَةٌ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ

*Ve-inne lekum fî-l-en'âmi le'ibra(ten)(s) nuskîkum mimmâ fî butûnihâ velekum fîhâ menâfi'u keśîratun veminhâ te/kulûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Hayvanlarda sizin için elbette bir ibret vardır. Onların içlerindeki sütten size içiririz. Onlarda sizin için daha birçok faydalar da vardır ve onlardan yersiniz de.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/23/21

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mü'minûn Suresi 21. ayet, en'âm (ehli hayvanlar) üzerinden Allah'ın kudretini ve insanlara bahşettiği nimetleri vurgulamaktadır. Ayet, hayvanların insan yaşamındaki temel rollerini, özellikle beslenme ve fayda sağlama yönlerini dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْأَنْعَـٰمِ","root":"ن ع م","rootLatin":"n-a-m","meaning":"Bu kelime, deve, sığır, koyun ve keçi gibi ehli hayvanları ifade eder ve ayette insanların faydalandığı temel hayvan türlerini belirtir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'en'âm' kelimesinin 'ni'met' kökünden geldiğini ve Allah'ın insanlara bahşettiği nimetlerin başında geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımıyla, bu hayvanların insan yaşamı için bir lütuf ve fayda kaynağı olduğuna işaret eder. (el-Müfredât, s. 817)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'en'âm' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'deve, sığır, koyun ve keçi' gibi dört ayaklı evcil hayvanları kapsadığını ifade eder. Ayetteki 'fî'l-en'âm' ifadesi, bu hayvanların bizzat kendilerinde ibret ve fayda bulunduğunu vurgular. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 55)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'en'âm' kavramının sadece bir hayvan türü olmaktan öte, Allah'ın insanlara olan cömertliğinin ve yaratılışındaki hikmetin bir göstergesi olarak sunulduğunu belirtir. Bu ayetteki kullanımı, insanın bu hayvanlar üzerindeki hakimiyetini ve onlardan elde ettiği faydaları Allah'ın bir nimeti olarak görmesi gerektiğini vurgular."}]},{"word":"لَعِبْرَةً","root":"ع ب ر","rootLatin":"a-b-r","meaning":"Bu kelime, ibret, ders, öğüt ve geçiş anlamlarına gelir; ayette hayvanların varlığından alınması gereken dersi ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ibret' kelimesinin 'geçmek, bir halden diğerine geçmek' kökünden geldiğini ve bu bağlamda, hayvanların durumundan yola çıkarak Allah'ın kudretine ve birliğine dair bir anlayışa ulaşmayı ifade ettiğini belirtir. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 306)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ibret'in, bir şeyden diğerine geçerek ondan ders çıkarmak olduğunu açıklar. Ayetteki 'le'ibretün' ifadesi, hayvanların yaratılışındaki mükemmellik ve onlardan elde edilen faydaların, insan için Allah'ın varlığına ve kudretine dair açık bir delil olduğunu gösterir. (el-Müfredât, s. 540)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ibret' kavramının Kur'an'da genellikle bir olay veya durumdan çıkarılması gereken derin anlamı ve öğüdü ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, hayvanların insanlara sunduğu somut faydaların ötesinde, onların yaratılışındaki düzen ve hikmetin tefekkür edilmesi gerektiğini vurgular."}]},{"word":"نُّسْقِيكُم","root":"س ق ي","rootLatin":"s-k-y","meaning":"Bu fiil, 'içirmek' anlamına gelir ve ayette Allah'ın insanlara hayvanların karınlarından süt içirdiğini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'sakâ' fiilinin 'su veya başka bir içecek vermek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'nüsḳīkum' ifadesi, Allah'ın insanlara doğrudan bu nimeti bahşettiğini, hayvanların sadece bir aracı olduğunu vurgular. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 280)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn, 'sakâ' fiilinin Kur'an'da genellikle Allah'ın insanlara veya toprağa su ve rızık vermesi bağlamında kullanıldığını ifade eder. Burada, hayvanların karınlarından çıkan sütün, Allah'ın bir lütfu olarak insanlara içirildiğini ve bu durumun bir mucizevi yaratılış olduğunu belirtir. (Umdetü'l-Huffâz, c. 1, s. 570)"}]},{"word":"مَنَـٰفِعُ","root":"ن ف ع","rootLatin":"n-f-a","meaning":"Bu kelime, faydalar, yararlar anlamına gelir ve ayette hayvanlardan elde edilen çeşitli yararları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'menfa' kelimesinin 'nef' kökünden geldiğini ve 'fayda, yarar' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'menâfi'u kesîretün' ifadesi, hayvanların sadece süt ve et sağlamakla kalmayıp, ulaşım, yük taşıma, giyim gibi birçok farklı alanda insanlara fayda sağladığını vurgular. (el-Müfredât, s. 825)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'menfa' kavramının, bir şeyden elde edilen olumlu sonuçları ve yararları kapsadığını açıklar. Bu ayette, hayvanların insan yaşamının sürdürülebilirliği ve konforu için vazgeçilmez birçok fayda sunduğunu, bu faydaların Allah tarafından bahşedilen birer nimet olduğunu ifade eder. (el-Külliyyât, s. 886)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'menfa' kavramının, Allah'ın yaratılışındaki hikmetin ve insanlara olan lütfunun bir göstergesi olarak sıkça kullanıldığını belirtir. Bu ayette, hayvanların sunduğu 'birçok fayda'nın, insanın şükretmesi ve Allah'ın kudretini idrak etmesi için birer vesile olduğunu vurgular."}]},{"word":"تَأْكُلُونَ","root":"أ ك ل","rootLatin":"e-k-l","meaning":"Bu fiil, 'yemek' anlamına gelir ve ayette insanların hayvanların etinden beslendiğini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ekele' fiilinin temel olarak 'yemek, gıda almak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'minhâ te'külûn' ifadesi, hayvanların etinin insan beslenmesinde önemli bir yer tuttuğunu ve bu durumun da Allah'ın insanlara sunduğu bir rızık olduğunu gösterir. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 25)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ekl' kelimesinin sadece fiziksel yiyecek tüketimini değil, aynı zamanda bir şeyden faydalanmayı da kapsayabileceğini belirtir. Ancak bu ayetteki kullanımı, hayvanların etinin doğrudan gıda olarak tüketilmesine işaret eder ve bu nimetin önemini vurgular. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 1, s. 129)"}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","rizik","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":2,"surface":"لَكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sizin için"},{"position":2,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":3,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":4,"surface":"ٱلْأَنْعَـٰمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-'-m","lemma":"أَنْعَام","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ehli hayvanlar"},{"position":5,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"elbette"},{"position":5,"surface":"عِبْرَةً","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ب-ر","rootLatin":"'-b-r","lemma":"عِبْرَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb (muahhar isim)","gloss":"bir ibret"},{"position":6,"surface":"نُّسْقِيكُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-ق-ي","rootLatin":"s-q-y","lemma":"سَقَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"size içiririz"},{"position":6,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"size"},{"position":7,"surface":"مِّمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":7,"surface":"مَّا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şeyden"},{"position":8,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":9,"surface":"بُطُونِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ط-ن","rootLatin":"b-t-n","lemma":"بَطْن","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"karınları"},{"position":9,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"لَكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sizin için"},{"position":10,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":11,"surface":"فِيهَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":11,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":12,"surface":"مَنَـٰفِعُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-ع","rootLatin":"n-f-'","lemma":"مَنْفَعَة","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû (muahhar mübteda)","gloss":"faydalar"},{"position":13,"surface":"كَثِيرَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ك-ث-ر","rootLatin":"k-th-r","lemma":"كَثِير","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"çok"},{"position":14,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":14,"surface":"مِنْهَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ondan"},{"position":14,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ondan"},{"position":15,"surface":"تَأْكُلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"أ-ك-ل","rootLatin":"'-k-l","lemma":"أَكَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"yersiniz"}]