# Mü'minûn Sûresi, 24. Âyet (23:24)

> فَقَالَ ٱلْمَلَؤُا۟ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِن قَوْمِهِۦ مَا هَـٰذَآ إِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُرِيدُ أَن يَتَفَضَّلَ عَلَيْكُمْ وَلَوْ شَآءَ ٱللَّهُ لَأَنزَلَ مَلَـٰٓئِكَةً مَّا سَمِعْنَا بِهَـٰذَا فِىٓ ءَابَآئِنَا ٱلْأَوَّلِينَ

*Fekâle-lmeleu-lleżîne keferû min kavmihi mâ hâżâ illâ beşerun miślukum yurîdu en yetefaddale ‘aleykum velev şâa(A)llâhu leenzele melâ-iketen mâ semi'nâ bihâżâ fî âbâ-inâ-l-evvelîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Bunun üzerine kendi kavminden inkar eden ileri gelenler şöyle dediler: "Bu ancak sizin gibi bir beşerdir, size üstünlük taslamak istiyor. Eğer Allah dileseydi, bir melek gönderirdi. Biz önceki atalarımızdan böyle bir şey duymadık."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/23/24

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Nuh kavminin inkarcı ileri gelenlerinin, Nuh peygamberi reddederken kullandıkları argümanları ve onun peygamberliğini küçümsemelerini dilbilimsel olarak ele almaktadır. Özellikle 'mele', 'kefera', 'beşer' ve 'yurîdu' gibi kavramlar, inkarcıların zihniyetini ve peygamberlik algılarını ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْمَلَؤُا۟","root":"م ل أ","rootLatin":"m-l-ʾ","meaning":"Kavmin ileri gelenleri, önde gelenleri ve sözü dinlenen seçkinleri anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mele'' kelimesini, bir topluluğun ileri gelenleri, önde gelenleri olarak tanımlar. Onlar, meclisleri dolduran ve görüşleri dikkate alınan kişilerdir. Ayetteki bağlamda, Nuh kavminin inkarcı liderlerini, yani halkı etkileyen ve yönlendiren kesimi ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'mele'' kelimesini, bir kavmin 'eşrafı' ve 'sözü dinlenenleri' olarak açıklar. Bu, onların sadece sayıca çok olmalarından ziyade, toplumsal statü ve nüfuz sahibi olmalarına işaret eder. Ayette, Nuh'a karşı çıkanların, kavmin karar alma mekanizmasında etkili olan kişiler olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'mele'' kelimesinin, bir topluluğun göz dolduran, heybetli ve saygın kişileri için kullanıldığını belirtir. Bu kişiler, genellikle zenginlik, güç veya soy itibarıyla öne çıkarlar. Ayette, Nuh'a karşı çıkanların, bu tür bir toplumsal konuma sahip oldukları ima edilir."}]},{"word":"كَفَرُوا۟","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Allah'ın birliğini, peygamberliğini ve getirdiği mesajı inkâr etmek, örtmek ve nankörlük etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'küfr' kavramının Kur'an'da temel olarak 'gerçeği örtmek', 'nankörlük etmek' ve 'Allah'ın nimetlerini inkâr etmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'kefaru' kelimesi, Nuh'un getirdiği ilahi mesajı ve onun peygamberliğini bilinçli olarak reddeden, hakikati örtbas eden kişileri ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'küfr'ün asıl anlamının 'örtmek' olduğunu ve bu anlamdan türeyerek 'Allah'ın nimetlerini örtmek' yani nankörlük etmek ve 'Allah'ın birliğini ve peygamberlerini inkâr etmek' anlamlarına geldiğini açıklar. Ayette, Nuh'un kavminin ileri gelenlerinin, Allah'ın kendilerine gönderdiği peygamberi ve onun getirdiği hakikati inkâr etmelerini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'küfr' kelimesinin Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, ancak temelinde 'gerçeği kabul etmeme', 'reddetme' ve 'nankörlük' gibi anlamların yattığını belirtir. Ayetteki 'kefaru' ifadesi, Nuh'un peygamberliğini ve tebliğini reddeden, ona inanmayan topluluğu işaret eder."}]},{"word":"بَشَرٌ","root":"ب ش ر","rootLatin":"b-ş-r","meaning":"İnsan, insan türüne ait varlık anlamına gelir; genellikle peygamberlerin ilahi niteliklerden arınmış, sıradan bir insan olduğunu vurgulamak için kullanılır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'beşer' kelimesinin, insanın dış görünüşü, derisi ve bedensel özellikleriyle ilgili olduğunu belirtir. Kur'an'da genellikle peygamberlerin de diğer insanlar gibi yiyip içen, evlenen, ölen fani varlıklar olduğunu vurgulamak için kullanılır. Ayette, inkarcılar Nuh'u küçümseyerek onun sadece 'sizin gibi bir beşer' olduğunu, dolayısıyla peygamber olamayacağını iddia ederler."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'beşer' kelimesinin Kur'an'da 'insan' anlamında kullanıldığını ve genellikle peygamberlerin ilahi güçlere sahip olmadığını, diğer insanlar gibi biyolojik ve fizyolojik özelliklere sahip olduğunu vurgulamak için kullanıldığını ifade eder. Ayette, Nuh'un kavmi, onun peygamberliğini reddetmek için 'beşer' oluşunu bir argüman olarak kullanır."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'beşer' kelimesinin, insanın dış görünüşünü ve derisini ifade ettiğini, bu yönüyle diğer canlılardan ayrıldığını belirtir. Ayette, Nuh'un kavmi, onun 'beşer' olmasını, yani kendileri gibi etten kemikten bir varlık olmasını, peygamberlik makamına layık görmemelerinin bir gerekçesi olarak sunar."}]},{"word":"يُرِيدُ","root":"ر و د","rootLatin":"r-w-d","meaning":"İstemek, dilemek, arzu etmek anlamına gelir; burada Nuh'un kendilerine üstün gelme arzusunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'irade' kelimesinin, bir şeyi talep etmek, ona yönelmek ve onu gerçekleştirmeyi arzu etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yurîdu' ifadesi, Nuh'un kavminin, onun peygamberlik iddiasını, kendilerine karşı bir üstünlük kurma ve liderlik elde etme arzusu olarak yorumladığını gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'irade' kelimesinin, bir şeyi seçme ve ona yönelme fiilini ifade ettiğini açıklar. Ayette, Nuh'un kavmi, onun tebliğini samimi bir davet olarak değil, kişisel bir çıkar ve üstünlük kurma çabası olarak algıladıklarını 'yurîdu' kelimesiyle dile getirirler."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'irade'nin, bir şeyi elde etme veya yapma isteği olduğunu belirtir. Ayette, Nuh'un kavmi, onun peygamberlik iddiasını, kendilerine karşı bir 'üstünlük' (yetefaddale) kurma isteği olarak yorumlayarak, onun samimiyetini sorgularlar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-nuh","musrikler","peygamberlik","melekler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Fekâle"},{"position":2,"translit":"lmeleu"},{"position":3,"translit":"lleżîne"},{"position":4,"translit":"keferû"},{"position":5,"translit":"min"},{"position":6,"translit":"kavmihi"},{"position":7,"translit":"mâ"},{"position":8,"translit":"hâżâ"},{"position":9,"translit":"illâ"},{"position":10,"translit":"beşerun"},{"position":11,"translit":"miślukum"},{"position":12,"translit":"yurîdu"},{"position":13,"translit":"en"},{"position":14,"translit":"yetefaddale"},{"position":15,"translit":"‘aleykum"},{"position":16,"translit":"velev"},{"position":17,"translit":"şâa(A)"},{"position":18,"translit":"llâhu"},{"position":19,"translit":"leenzele"},{"position":20,"translit":"melâ-iketen"},{"position":21,"translit":"mâ"},{"position":22,"translit":"semi'nâ"},{"position":23,"translit":"bihâżâ"},{"position":24,"translit":"fî"},{"position":25,"translit":"âbâ-inâ"},{"position":26,"translit":"l-evvelîn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"ٱلْمَلَؤُا۟","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ل-ا","rootLatin":"m-l-ʾ","lemma":"مَلَأ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"ileri gelenler","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Sıfat olduğu için mebnî","gloss":"o kimseler ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Sıfat"},{"position":4,"surface":"كَفَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inkar ettiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":5,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":6,"surface":"قَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kavmi","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":6,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":7,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değildir","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":8,"surface":"هَـٰذَآ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَـٰذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"bu","binaDurumu":"Mebnî (ism-i işaret)","gorev":"Mübteda"},{"position":9,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstisna","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":10,"surface":"بَشَرٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ش-ر","rootLatin":"b-sh-r","lemma":"بَشَر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"insan","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":11,"surface":"مِّثْلُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ث-ل","rootLatin":"m-th-l","lemma":"مِثْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"gibi","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat","izafet":"Muzâf"},{"position":11,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":12,"surface":"يُرِيدُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"أَرَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"istiyor","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":13,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-mesi, -ması","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Bağlaç"},{"position":14,"surface":"يَتَفَضَّلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ض-ل","rootLatin":"f-d-l","lemma":"تَفَضَّلَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından (أَن) sonra geldiği için mansûb","gloss":"üstün olmak","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":15,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":15,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":16,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":16,"surface":"لَوْ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Şart edatı"},{"position":17,"surface":"شَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ش-ي-ا","rootLatin":"sh-y-ʾ","lemma":"شَاءَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dileseydi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":18,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":19,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"elbette","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":19,"surface":"أَنزَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"أَنزَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"indirirdi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":20,"surface":"مَلَـٰٓئِكَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مَلَائِكَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"melekler","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":21,"surface":"مَّا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":22,"surface":"سَمِعْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-م-ع","rootLatin":"s-m-ʿ","lemma":"سَمِعَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"işitmedik","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":23,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":23,"surface":"هَـٰذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَـٰذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"bu","binaDurumu":"Mebnî (ism-i işaret)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":24,"surface":"فِىٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":25,"surface":"ءَابَآئِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ب-و","rootLatin":"ʾ-b-w","lemma":"أَب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"atalar","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":25,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":26,"surface":"ٱلْأَوَّلِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-و-ل","rootLatin":"ʾ-w-l","lemma":"أَوَّل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"öncekiler","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]