# Mü'minûn Sûresi, 25. Âyet (23:25)

> إِنْ هُوَ إِلَّا رَجُلٌۢ بِهِۦ جِنَّةٌ فَتَرَبَّصُوا۟ بِهِۦ حَتَّىٰ حِينٍ

*İn huve illâ raculun bihi cinnetun feterabbesû bihi hattâ hîn(in)*

**Meal (Diyanet):** "Bu, ancak cinnet getirmiş bir adamdır. Öyle ise bir müddet onu gözetleyiniz."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/23/25

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mü'minûn Suresi 25. ayet, peygamberin risaletini reddeden inkarcıların Hz. Nuh'a yönelik ithamlarını ve ona karşı takındıkları tavrı dilbilimsel olarak ele almaktadır. Ayet, özellikle 'cinnet' ve 'terabbus' kavramları üzerinden inkarcıların psikolojik durumunu ve tehditkar niyetlerini ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"رَجُلٌ","root":"ر-ج-ل","rootLatin":"r-c-l","meaning":"Ayette, peygamberin sıradan bir insan olduğu, dolayısıyla ilahi bir mesaj getiremeyeceği iddiasını vurgulamak için kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'racül' kelimesinin 'ayak' (ricl) kökünden geldiğini ve genellikle olgun, kâmil erkekler için kullanıldığını belirtir. Ayetteki kullanımı, inkarcıların peygamberi ilahi bir vasıftan soyutlayarak, onu sadece bedensel özellikleriyle tanımlayan sıradan bir insan olarak görme çabasını yansıtır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'racül' kelimesinin Kur'an'da bazen 'insan' genel anlamında, bazen de 'erkek' özel anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayette, inkarcıların peygamberi 'sizin gibi bir insan' olarak niteleyerek, onun peygamberlik iddiasını küçümsemelerini ve reddetmelerini mecazi olarak ifade eder."}]},{"word":"جِنَّةٌ","root":"ج-ن-ن","rootLatin":"c-n-n","meaning":"Peygambere atfedilen delilik veya cin çarpması halini ifade eder; inkarcıların peygamberin mesajını itibarsızlaştırma aracıdır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'cinnet' kelimesinin 'örtmek, gizlemek' anlamındaki 'cenn' kökünden geldiğini ve aklın örtülmesi, gizlenmesi durumunu ifade ettiğini belirtir. Ayette, inkarcıların peygamberin getirdiği hakikati örtbas etmek ve onu toplum nezdinde değersizleştirmek için kullandıkları bir ithamdır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'cinnet'in aklın perdelenmesi, gizlenmesi anlamına geldiğini ve bu durumun cinlerin etkisiyle veya doğal bir hastalıkla ortaya çıkabileceğini açıklar. Ayetteki kullanımı, inkarcıların peygamberin sözlerini akıl dışı ve temelsiz gösterme çabasını, dolayısıyla onun peygamberliğini inkar etme niyetini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'cin' ve 'cinnet' kavramlarının Kur'an öncesi Arap toplumunda yaygın olduğunu ve genellikle bilinmeyen, gizli güçlerle ilişkilendirildiğini belirtir. Ayetteki 'cinnet' ithamı, peygamberin olağanüstü iddialarını açıklayamayan inkarcıların, onu akıl dışı bir durumla yaftalayarak kendi inanç sistemlerini koruma refleksi olarak yorumlanabilir."}]},{"word":"فَتَرَبَّصُوا۟","root":"ر-ب-ص","rootLatin":"r-b-s","meaning":"Peygamberin sonunu beklemek, ona karşı bir fırsat kollamak anlamında kullanılır; inkarcıların tehditkar ve düşmanca tutumunu ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'terabbus' kelimesinin 'beklemek, gözetlemek' anlamına geldiğini ve genellikle bir fırsat kollamak veya bir sonucun ortaya çıkmasını beklemek için kullanıldığını belirtir. Ayette, inkarcıların peygamberin başına kötü bir şey gelmesini veya onun iddiasının geçersizliğini ortaya koyacak bir durumu sabırsızlıkla beklediklerini gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'terabbus'un 'bir şeyi beklemek, gözetlemek, gözlemek' anlamlarına geldiğini ve bazen tehditkar bir bekleyişi ifade ettiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, inkarcıların peygambere karşı düşmanca bir tavır içinde olduklarını ve onun sonunu getirecek bir fırsatı kolladıklarını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'terabbus' fiilinin 'bir şeyi beklemek, gözetlemek' anlamında kullanıldığını ve bu bekleyişin genellikle olumsuz bir beklenti taşıdığını belirtir. Ayette, inkarcıların peygamberin iddialarının boşa çıkmasını veya onun helak olmasını beklediklerini, bu bekleyişin arkasında düşmanca bir niyet olduğunu ifade eder."}]},{"word":"حِينٍ","root":"ح-ي-ن","rootLatin":"h-y-n","meaning":"Belirli bir zaman dilimini ifade eder; inkarcıların peygamberi belirli bir süre daha gözlemleme ve ona karşı harekete geçme niyetlerini gösterir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hîn' kelimesinin 'zamanın bir parçası' anlamına geldiğini ve bazen kısa, bazen uzun bir süreyi ifade edebileceğini belirtir. Ayetteki 'hîn' ifadesi, inkarcıların peygamberi belirli bir süre daha gözlemleyip, onun iddialarının akıbetini bekleyeceklerini, bu sürenin sonunda ona karşı kesin bir tavır alacaklarını ima eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'hîn'in mutlak zamanı ifade ettiğini ve bağlama göre belirli veya belirsiz bir zaman dilimini anlatabileceğini açıklar. Bu ayette, inkarcıların peygamberi 'bir süreye kadar' gözetleme kararı, ona karşı hemen harekete geçmek yerine, bir bekleyiş ve gözlem stratejisi izlediklerini gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["musrikler","peygamberlik","munafiklar","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değildir"},{"position":2,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî mahallen merfû","gloss":"o"},{"position":3,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hasr","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Hasr harfi olduğu için mebnî","gloss":"ancak"},{"position":4,"surface":"رَجُلٌۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ج-ل","rootLatin":"r-j-l","lemma":"رَجُل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"bir adam"},{"position":5,"surface":"بِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"onda"},{"position":5,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"o"},{"position":6,"surface":"جِنَّةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ن-ن","rootLatin":"j-n-n","lemma":"جِنَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"delilik"},{"position":7,"surface":"فَتَرَبَّصُوا۟","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"öyleyse"},{"position":7,"surface":"تَرَبَّصُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ر-ب-ص","rootLatin":"r-b-S","lemma":"تَرَبَّصَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"gözetleyin"},{"position":8,"surface":"بِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"onu"},{"position":8,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"o"},{"position":9,"surface":"حَتَّىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"حَتَّى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"kadar"},{"position":10,"surface":"حِينٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ي-ن","rootLatin":"H-y-n","lemma":"حِين","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir süre"}]