# Mü'minûn Sûresi, 28. Âyet (23:28)

> فَإِذَا ٱسْتَوَيْتَ أَنتَ وَمَن مَّعَكَ عَلَى ٱلْفُلْكِ فَقُلِ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِى نَجَّىٰنَا مِنَ ٱلْقَوْمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ

*Fe-iżâ-steveyte ente vemen me'ake ‘alâ-lfulki fekuli-lhamdu li(A)llâhi-lleżî neccânâ mine-lkavmi-zzâlimîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Sen ve beraberindeki kimseler, gemiye bindiğiniz zaman: "Bizi zalim kavmin elinden kurtaran Allah'a hamd olsun" de.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/23/28

---

## Tefsir

{"topics":["kissa-nuh","sukur","dua"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o zaman","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"olduğu zaman","binaDurumu":"Mebnî (ism-i şart)","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"ٱسْتَوَيْتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-و-ي","rootLatin":"s-w-y","lemma":"اِسْتَوَى","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yerleştin","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"أَنتَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"sen","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Te'kîd"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":4,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî","gloss":"kimse","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Ma'tûf"},{"position":5,"surface":"مَّعَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekân","root":"م-ع-ي","rootLatin":"m-'-y","lemma":"مَعَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"ile birlikte","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mekân zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":6,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerine","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"ٱلْفُلْكِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ل-ك","rootLatin":"f-l-k","lemma":"فُلْك","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gemi","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":8,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":8,"surface":"قُلِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"de","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":9,"surface":"ٱلْحَمْدُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-م-د","rootLatin":"h-m-d","lemma":"حَمْد","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"hamd","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda"},{"position":10,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":10,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":11,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ki o","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Bedel"},{"position":12,"surface":"نَجَّىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ج-و","rootLatin":"n-j-w","lemma":"نَجَّىٰ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kurtardı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":12,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bizi","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":13,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":14,"surface":"ٱلْقَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kavimden","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":15,"surface":"ٱلظَّـٰلِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظَالِم","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"zalimler","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mü'minûn Suresi 28. ayet, Nuh (a.s.) ve beraberindekilerin gemiye yerleşmesi ve ardından Allah'a şükürlerini ifade etmelerini konu alır. Ayet, 'istevayt', 'el-fülk', 'el-hamd' ve 'neccânâ' gibi temel kavramlar üzerinden kurtuluş, şükran ve ilahi takdiri vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ٱسْتَوَيْتَ","root":"س و ي","rootLatin":"s-v-y","meaning":"Gemiye tam olarak yerleşmek, denge ve istikrar bulmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İstivâ kelimesi, bir şeyin tamamlanması, kemale ermesi ve dengede durması anlamına gelir. Ayetteki 'istevayte' ifadesi, Nuh'un ve beraberindekilerin gemiye tam olarak yerleşip, yolculuğa hazır hale gelmelerini, geminin dengede durmasını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"İstivâ, 'alâ' harf-i cerri ile kullanıldığında, bir şeyin üzerine çıkmak, yerleşmek ve hakim olmak manasına gelir. Burada gemiye yerleşme ve onun üzerinde istikrar bulma anlamındadır."}]},{"word":"ٱلْفُلْكِ","root":"ف ل ك","rootLatin":"f-l-k","meaning":"Nuh (a.s.) tarafından inşa edilen ve tufandan kurtuluş aracı olan gemidir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fülk kelimesi, hem tekil hem de çoğul olarak gemi anlamına gelir. Ayetteki kullanımı, Nuh'un kavmini tufandan kurtarmak için Allah'ın emriyle inşa ettiği özel gemiyi ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fülk, su üzerinde seyreden büyük gemi demektir. Kur'an'da genellikle kurtuluş ve Allah'ın kudretinin bir nişanesi olarak zikredilir. Bu ayette de Nuh'un ve inananların kurtuluş vesilesidir."}]},{"word":"ٱلْحَمْدُ","root":"ح م د","rootLatin":"h-m-d","meaning":"Allah'a şükran ve övgü ifade etmektir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hamd, bir nimete karşılık veya bir güzellikten dolayı yapılan övgüdür. Allah'a hamd etmek, O'nun tüm kemal sıfatlarını ve lütuflarını itiraf ederek şükretmektir. Ayette, zalim kavimden kurtuluş nimeti karşılığında Allah'a yapılan bir övgüdür."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Hamd, Kur'an'da genellikle Allah'a özgü bir övgü ve şükran ifadesidir. Yalnızca Allah'a yöneltilen bu övgü, O'nun mutlak üstünlüğünü ve lütuflarını kabul etmeyi içerir. Nuh'un dilinden ifade edilen hamd, ilahi kurtuluşun bir itirafıdır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Hamd, bir fiil veya sıfatın güzelliğinden dolayı yapılan övgüdür. Allah'a hamd, O'nun zatına ve fiillerine layık olan tüm övgüleri kapsar. Nuh'un hamdi, Allah'ın kendilerini zalimlerden kurtarma fiiline yönelik bir şükrandır."}]},{"word":"نَجَّىٰنَا","root":"ن ج و","rootLatin":"n-c-v","meaning":"Allah'ın Nuh'u ve beraberindekileri tufandan ve zalim kavimden kurtarmasıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Necât, bir şeyden kurtulmak, selamet bulmak demektir. 'Neccânâ' fiili, Allah'ın Nuh'u ve inananları helak olmaktan, yani zalim kavmin akıbetinden koruyarak kurtardığını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Teciye (neccâ), birini tehlikeden veya zor durumdan kurtarmak anlamına gelir. Ayetteki 'neccânâ', Allah'ın Nuh ve beraberindekileri tufan felaketinden ve zalimlerin zulmünden kurtardığını açıkça belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Necât kavramı, Kur'an'da genellikle ilahi bir müdahale ile tehlikeden veya azaptan kurtulmayı ifade eder. Nuh kıssasında bu, Allah'ın doğrudan müdahalesiyle gerçekleşen bir kurtuluş eylemidir."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Fe-iżâ"},{"position":2,"translit":"steveyte"},{"position":3,"translit":"ente"},{"position":4,"translit":"vemen"},{"position":5,"translit":"me'ake"},{"position":6,"translit":"‘alâ"},{"position":7,"translit":"lfulki"},{"position":8,"translit":"fekuli"},{"position":9,"translit":"lhamdu"},{"position":10,"translit":"li(A)llâhi"},{"position":11,"translit":"lleżî"},{"position":12,"translit":"neccânâ"},{"position":13,"translit":"mine"},{"position":14,"translit":"lkavmi"},{"position":15,"translit":"zzâlimîn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Altı Peygamber - Hz.Nuh (a.s) Neciyullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *23/28*
- **Altı Peygamber - Hz.Nuh (a.s) Neciyullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *23/28*