# Mü'minûn Sûresi, 32. Âyet (23:32)

> فَأَرْسَلْنَا فِيهِمْ رَسُولًا مِّنْهُمْ أَنِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَـٰهٍ غَيْرُهُۥٓ ۖ أَفَلَا تَتَّقُونَ

*Feerselnâ fîhim rasûlen minhum eni-'budû(A)llâhe mâ lekum min ilâhin ġayruh(u)(s) efelâ tettekûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onlara, kendilerinden, "Allah'a kulluk edin, sizin O'ndan başka hiçbir ilahınız yoktur, hala O'na karşı gelmekten sakınmaz mısınız?" diye öğüt veren bir peygamber gönderdik.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/23/32

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, peygamber gönderme, Allah'a kulluk etme ve takva kavramları etrafında şekillenmektedir. Temel mesaj, tevhid inancına davet ve Allah'a karşı sorumluluk bilincidir.","keyConcepts":[{"word":"فَأَرْسَلْنَا","root":"ر س ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Allah'ın insanlara bir elçi göndermesi eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'irsâl' kelimesinin bir şeyi bir yöne doğru salmak, göndermek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'fearsalnâ' ifadesi, Allah'ın insanlara doğru, onlara rehberlik etmesi için bir elçi göndermesini vurgular. Bu, ilahi bir iradenin tecellisidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'irsâl' fiilinin mecazi olarak bir mesajı veya elçiyi ulaştırmak anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, Allah'ın insanlara kendi içlerinden bir elçi vasıtasıyla mesajını ulaştırması kastedilmektedir."}]},{"word":"رَسُولًا","root":"ر س ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Allah tarafından insanlara gönderilen, ilahi mesajı ileten elçi veya peygamberdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'resûl' kelimesinin, gönderilen ve bir mesajı ileten kişi olduğunu açıklar. Ayetteki 'resûlen' ifadesi, Allah'ın insanlara doğru yolu göstermek ve onları uyarmak için seçtiği özel bir kişiyi belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'resûl' kavramının Kur'an'da Allah ile insanlar arasında bir aracı, ilahi iradenin yeryüzündeki temsilcisi olduğunu belirtir. Bu ayetteki 'resûlen' ifadesi, peygamberin toplumu uyarıcı ve hidayete çağırıcı rolünü vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'resûl'ün, Allah'ın emir ve yasaklarını insanlara tebliğ etmekle görevli olduğunu ifade eder. Ayetteki 'resûlen minhum' ifadesi, elçinin kendi toplumlarından olmasının, mesajın daha kolay kabul edilmesine yönelik bir hikmet olduğunu gösterir."}]},{"word":"ٱعْبُدُوا۟","root":"ع ب د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"Allah'a tam bir teslimiyetle kulluk etmek, ibadet etmek ve itaat etmektir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ubûdiyyet'in tam bir boyun eğme ve alçakgönüllülükle kulluk etmek olduğunu belirtir. Ayetteki 'u'budû' emri, Allah'a karşı mutlak itaati ve O'nun emirlerine teslimiyeti ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ibadet' kavramının Kur'an'da sadece ritüelistik eylemleri değil, aynı zamanda Allah'ın iradesine uygun bir yaşam sürmeyi de kapsadığını açıklar. Bu ayetteki 'u'budû' ifadesi, tevhidin temelini oluşturan Allah'a adanmışlığı vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'abd' kökünden türeyen 'ibadet'in, Allah'a karşı duyulan saygı, sevgi ve korkuyla yapılan her türlü eylem ve davranış olduğunu belirtir. Ayetteki 'u'budû' emri, insanları sadece Allah'a yönelmeye ve O'na kulluk etmeye çağırmaktadır."}]},{"word":"إِلَـٰهٍ","root":"أ ل ه","rootLatin":"e-l-h","meaning":"Tapınılan, kendisine ibadet edilen ve yüceltilen varlık, tanrı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ilâh' kelimesinin, kendisine ibadet edilen, hayranlık duyulan ve akılların kendisinde şaşkınlığa düştüğü varlık anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ilâhin gayruhu' ifadesi, Allah'tan başka hiçbir varlığın bu niteliklere sahip olmadığını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ilâh'ın, kendisine yönelinen, sığınılan ve ibadet edilen varlık olduğunu açıklar. Bu ayetteki kullanım, tevhid inancının merkezinde yer alan, Allah'ın tek ilah olduğu gerçeğini pekiştirir."}]},{"word":"تَتَّقُونَ","root":"و ق ي","rootLatin":"v-k-y","meaning":"Allah'ın azabından sakınmak, O'na karşı sorumluluk bilinciyle hareket etmek, takva sahibi olmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'takva'nın, bir şeyi zararlı şeylerden korumak anlamına geldiğini ve şeriatta ise nefsi günahlardan korumak olduğunu belirtir. Ayetteki 'efelâ tettekûn' ifadesi, Allah'ın emirlerine uyarak ve yasaklarından kaçınarak O'nun azabından korunma çağrısıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'takva'nın Kur'an'da Allah'a karşı duyulan derin bir saygı, korku ve sorumluluk bilinci olduğunu ifade eder. Bu ayetteki soru, muhatapları Allah'ın gücünü ve azabını düşünmeye, dolayısıyla O'na karşı gelmekten sakınmaya teşvik eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'takva'nın, Allah'ın emirlerini yerine getirip yasaklarından kaçınmak suretiyle O'nun gazabından korunmak olduğunu açıklar. Ayetteki 'tettekûn' ifadesi, tevhidin kabulünün doğal bir sonucu olarak Allah'a karşı gelmekten sakınmanın önemini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik","tevhid","takva","tebligh"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَرْسَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"أَرْسَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gönderdik"},{"position":2,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":2,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlara"},{"position":3,"surface":"رَسُولًا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir elçi"},{"position":4,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":4,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":5,"surface":"أَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Masdariyye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Masdariyye harfi olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":5,"surface":"ِ","pos":"harf","posDetail":"Vasıl Hemzesi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"Vasıl hemzesi olduğu için mebnî","gloss":"-"},{"position":6,"surface":"ٱعْبُدُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ع-ب-د","rootLatin":"ʿ-b-d","lemma":"عَبَدَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"kulluk edin"},{"position":7,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Allah'a"},{"position":8,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy harfi olduğu için mebnî","gloss":"yoktur"},{"position":9,"surface":"لَكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"sizin için"},{"position":9,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûrdur","gloss":"sizin"},{"position":10,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Zâide)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Zâide harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"hiçbir"},{"position":11,"surface":"إِلَـٰهٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"إِلَٰه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Zâide harf-i cerden sonra geldiği için lafzen mecrûr, mahallen merfû (mübteda)","gloss":"tanrı"},{"position":12,"surface":"غَيْرُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ي-ر","rootLatin":"gh-y-r","lemma":"غَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İlâh kelimesinin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"başka"},{"position":12,"surface":"هُۥٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":13,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"İstifham harfi olduğu için mebnî","gloss":"mı"},{"position":13,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":13,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":14,"surface":"تَتَّقُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"sakınmaz mısınız"}]