# Mü'minûn Sûresi, 4. Âyet (23:4)

> وَٱلَّذِينَ هُمْ لِلزَّكَوٰةِ فَـٰعِلُونَ

*Velleżîne hum lizzekâti fâ'ilûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onlar ki, zekatı öderler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/23/4

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mü'minûn Suresi'nin 4. ayeti, müminlerin temel özelliklerinden biri olan zekat ibadetini yerine getirmelerini vurgular. Ayet, zekatın sadece malî bir yükümlülük değil, aynı zamanda mümin kimliğinin ayrılmaz bir parçası olduğunu dilbilimsel olarak ifade etmektedir.","keyConcepts":[{"word":"لِلزَّكَوٰةِ","root":"ز ك و","rootLatin":"z-k-v","meaning":"Arınma, temizlenme ve bereket anlamlarını taşıyan, İslam'ın beş şartından biri olan malî ibadet.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zekât' kelimesinin asıl anlamının 'artma, çoğalma ve bereket' olduğunu belirtir. Ayetteki 'lizzekâti' ifadesi, müminlerin mallarını temizleyip bereketlendiren bu ibadeti yerine getirmeleri gerektiğini vurgular. Zekat, malın hem maddî hem de manevî olarak arınmasını sağlar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zekât' kavramının Kur'an'da hem 'arınma' hem de 'büyüme' anlamlarını içerdiğini ifade eder. Ayetteki kullanımıyla, müminlerin zekat vererek sadece malî bir yükümlülüğü yerine getirmekle kalmayıp, aynı zamanda ruhsal bir arınma ve toplumsal bir büyüme sağladıkları anlamı pekişir. Zekat, bireysel ve toplumsal refahın anahtarıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'zekât' kelimesinin mecazî olarak 'temizlenme' ve 'salih amel' anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayette 'lizzekâti' ifadesi, müminlerin sadece malî bir ödeme yapmakla kalmayıp, aynı zamanda bu eylemle günahlarından arındıklarını ve Allah katında salih ameller işlediklerini ifade eder."}]},{"word":"فَـٰعِلُونَ","root":"ف ع ل","rootLatin":"f-'-l","meaning":"Bir işi yapan, gerçekleştiren, eyleme geçiren kişiler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fiil' kelimesinin 'bir işi kasıtlı olarak yapmak' anlamına geldiğini belirtir. 'Fâilûn' ise bu fiili gerçekleştiren, eyleme geçiren demektir. Ayetteki 'fâilûn' ifadesi, müminlerin zekat ibadetini sadece bilmekle kalmayıp, onu aktif olarak, bilinçli bir şekilde yerine getiren kişiler olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'fiil'in 'kasıtlı olarak yapılan iş' olduğunu ve 'fâil'in de bu işi yapan olduğunu açıklar. Ayetteki 'fâilûn' kelimesi, müminlerin zekat konusunda pasif bir tutum sergilemeyip, aksine bu ibadeti aktif bir şekilde, sorumluluk bilinciyle yerine getiren kişiler olduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'f-'-l' kökünün 'yapma, etme, gerçekleştirme' anlamlarını taşıdığını ve Kur'an'da genellikle olumlu eylemler için kullanıldığını belirtir. 'Fâilûn' kelimesi, müminlerin zekat ibadetini sadece bir görev olarak değil, aynı zamanda bir erdem olarak aktif bir şekilde yerine getirdiklerini ifade eder. Bu, onların imanlarının bir göstergesidir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["zekat-infak","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":2,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fasıl zamiri olduğu için mahallen merfû","gloss":"onlar"},{"position":3,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":3,"surface":"ٱلزَّكَوٰةِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ز-ك-و","rootLatin":"z-k-w","lemma":"زَكَاة","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"zekat"},{"position":4,"surface":"فَـٰعِلُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ف-ع-ل","rootLatin":"f-'-l","lemma":"فَاعِل","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"yapanlar, yerine getirenler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Mü’minûn 23/1-4*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Mü’minûn 23/1-4*
- **Rûm Sûresi** · *23/1-4*
- **Rûm Sûresi** · *23/1-4*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *23/4*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *23/4*
- **Kelime-i Lokmâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *23/4*
- **Kelime-i Lokmâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *23/4*