# Mü'minûn Sûresi, 42. Âyet (23:42)

> ثُمَّ أَنشَأْنَا مِنۢ بَعْدِهِمْ قُرُونًا ءَاخَرِينَ

*Śumme enşe/nâ min ba'dihim kurûnen âḣarîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Sonra bunların arkalarından başka nesiller yarattık.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/23/42

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, geçmiş ümmetlerin ardından yeni nesillerin yaratılışını ifade ederek Allah'ın kudretini ve yaratma fiilinin sürekliliğini vurgular. Anahtar kavramlar, yaratma eylemini ve zaman içindeki ardıllığı dilbilimsel olarak derinlemesine inceler.","keyConcepts":[{"word":"أَنشَأْنَا","root":"ن-ش-أ","rootLatin":"n-ş-e","meaning":"Allah'ın yoktan var etme, meydana getirme ve yaratma fiilini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'inşâ' kelimesini bir şeyi yoktan var etmek, yaratmak ve meydana getirmek olarak açıklar. Ayetteki 'enşe'nâ' ifadesi, Allah'ın kudretiyle daha önce var olmayan nesilleri yaratmasını, onları şekillendirip hayata geçirmesini vurgular. Bu, sadece var etmek değil, aynı zamanda belirli bir düzen ve amaçla ortaya koymaktır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'inşâ' fiilinin Kur'an'da 'halk' (yaratma) anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'enşe'nâ' ifadesi, Allah'ın önceki kavimlerin ardından yeni bir topluluk, yeni bir nesil meydana getirmesini, onları varlık sahasına çıkarmasını mecazi bir anlatımla değil, doğrudan bir yaratma fiili olarak açıklar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'inşâ' kavramının Kur'an'da 'yaratma' fiilinin farklı bir veçhesi olduğunu, özellikle bir şeyi 'ortaya çıkarma', 'meydana getirme' anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'enşe'nâ', Allah'ın geçmiş nesillerin ardından yeni bir 'oluşum'u, yeni bir 'varoluş'u gerçekleştirmesini, yani onları yoktan var etmesini ifade eder."}]},{"word":"بَعْدِهِمْ","root":"ب-ع-د","rootLatin":"b-'-d","meaning":"Zaman ve mekan açısından 'sonra' veya 'ardından' anlamını taşıyarak, nesiller arasındaki ardıllığı ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ba'd' kelimesinin zaman ve mekan itibarıyla 'sonra' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ba'dihim' ifadesi, önceki nesillerin helak olmasından veya zamanlarının dolmasından 'sonra' yeni nesillerin yaratıldığını, böylece bir zaman dilimi içinde ardıllığın ve değişimin gerçekleştiğini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ba'd' kelimesinin zıtlık ve ardışıklık bildirdiğini ifade eder. Ayetteki 'ba'dihim', önceki ümmetlerin sona ermesinin 'ardından' Allah'ın yeni ümmetleri var etmesini, yani bir neslin yerini başka bir neslin almasını kronolojik bir sıra içinde açıklar."}]},{"word":"قُرُونًا","root":"ق-ر-ن","rootLatin":"k-r-n","meaning":"Birbirini takip eden nesiller, çağlar veya belirli bir zaman diliminde yaşayan insan topluluklarını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'karn' kelimesini 'birbirine yakın olan şey' veya 'aynı zamanda yaşayan insanlar topluluğu' olarak tanımlar. Ayetteki 'kurûnen', önceki nesillerin ardından gelen, belirli bir zaman diliminde yaşayan ve birbirini takip eden insan topluluklarını, yani 'nesilleri' ifade eder. Bu, sadece bireyler değil, bir bütün olarak bir dönemi temsil eden topluluklardır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'karn' kelimesinin 'bir nesil' veya 'yüz yıl' gibi belirli bir zaman dilimini kapsayan insan topluluğu anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'kurûnen', Allah'ın önceki ümmetlerin ardından yarattığı, kendi içinde bir bütünlük arz eden ve belirli bir ömre sahip olan 'nesilleri' vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'karn' kelimesinin 'bir araya gelmiş topluluk' ve 'belli bir zaman diliminde yaşayan insanlar' anlamlarına geldiğini açıklar. Ayetteki 'kurûnen', Allah'ın yaratma kudretiyle ortaya çıkardığı, birbirini izleyen ve her biri kendi içinde bir 'çağ'ı temsil eden insan topluluklarını ifade eder."}]},{"word":"ءَاخَرِينَ","root":"أ-خ-ر","rootLatin":"'-h-r","meaning":"Öncekilerden farklı, başka veya sonraki anlamını taşıyarak, yaratılan nesillerin önceki nesillerden ayrımını belirtir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'âhar' kelimesini 'bir şeyin zıddı' veya 'ondan farklı olan' olarak açıklar. Ayetteki 'âharîne', yaratılan nesillerin önceki nesillerden 'farklı' olduğunu, onların yerine geçen 'başka' nesiller olduğunu vurgular. Bu farklılık, hem zaman hem de belki de özellikler açısından olabilir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'âhar' kelimesinin 'öncekinin dışında kalan' veya 'ikinci bir tür' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'âharîne', Allah'ın önceki nesillerin ardından yarattığı 'başka' nesillerin, onların devamı olmakla birlikte, kendilerine özgü niteliklere sahip 'farklı' topluluklar olduğunu ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra"},{"position":2,"surface":"أَنشَأْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ش-أ","rootLatin":"n-ş-ʾ","lemma":"أَنْشَأَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"var ettik"},{"position":3,"surface":"مِنۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":4,"surface":"بَعْدِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ع-د","rootLatin":"b-ʿ-d","lemma":"بَعْد","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sonra"},{"position":4,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":5,"surface":"قُرُونًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ر-ن","rootLatin":"q-r-n","lemma":"قَرْن","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"nesiller"},{"position":6,"surface":"ءَاخَرِينَ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ء-خ-ر","rootLatin":"ʾ-ḫ-r","lemma":"آخَر","form":"-","features":{"number":"Cemi","gender":"Müzekker","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin (قُرُونًا) sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"başka"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mü'minûn Sûresi** · *23/42*
- **Mü'minûn Sûresi** · *23/42*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *23/42*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *23/42*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *Mü'minin, 23/42*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *Mü'minin, 23/42*