# Mü'minûn Sûresi, 49. Âyet (23:49)

> وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا مُوسَى ٱلْكِتَـٰبَ لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ

*Velekad âteynâ mûsâ-lkitâbe le'allehum yehtedûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Andolsun, hidayete ersinler diye Musa'ya Kitab'ı (Tevrat'ı) verdik.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/23/49

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın Hz. Musa'ya Kitap vermesinin temel amacını, yani İsrailoğullarının doğru yolu bulmasını vurgulamaktadır. Ayet, ilahi rehberliğin ve vahyin insanlık için taşıdığı önemi dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ءَاتَيْنَا","root":"ء ت ي","rootLatin":"e-t-y","meaning":"Allah'ın Hz. Musa'ya Kitap vermesi eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'îtâ'' kelimesinin 'vermek' anlamına geldiğini, ancak Kur'an'da genellikle Allah'ın lütuf ve ihsanıyla bir şeyi bahşetmesi bağlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, Allah'ın Musa'ya Kitap'ı bir lütuf ve rehberlik aracı olarak verdiğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'îtâ'' fiilinin, bir şeyi karşılıksız ve cömertçe vermeyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'âtaynâ' ifadesi, Allah'ın Musa'ya Kitap'ı herhangi bir karşılık beklemeksizin, sırf kullarına yol göstermek amacıyla verdiğini gösterir."}]},{"word":"مُوسَى","root":"م و س","rootLatin":"m-v-s","meaning":"Allah tarafından seçilmiş, İsrailoğullarına gönderilmiş peygamber Hz. Musa'yı ifade eder.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da peygamber isimlerinin, o peygamberin temsil ettiği misyon ve mesajla özdeşleştiğini belirtir. Musa ismi, özellikle İsrailoğullarının kurtuluşu ve onlara şeriatın getirilmesiyle ilişkilidir. Bu ayette Musa, ilahi vahyin alıcısı ve taşıyıcısı olarak konumlandırılmıştır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, özel isimlerin Kur'an'daki kullanımının, o şahsın tarihi ve dini bağlamdaki rolünü pekiştirdiğini ifade eder. Musa'nın zikredilmesi, Kitab'ın İsrailoğullarına gönderilişinin tarihsel ve peygamberlik zincirindeki yerini işaret eder."}]},{"word":"ٱلْكِتَـٰبَ","root":"ك ت ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Allah tarafından Hz. Musa'ya vahyedilen, İsrailoğullarına rehberlik eden ilahi metni (Tevrat'ı) ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'Kitap' kelimesinin Kur'an'da sadece yazılı metin anlamında değil, aynı zamanda Allah'ın hükmü, emri ve takdiri anlamında da kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'el-Kitâb', Musa'ya verilen ilahi şeriatı ve rehberliği temsil eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'Kitap' kelimesinin 'yazmak' kökünden geldiğini ve Kur'an'da genellikle Allah'ın vahyini, yani Tevrat, İncil ve Kur'an gibi kutsal metinleri ifade ettiğini açıklar. Burada, Musa'ya verilen ve insanlara doğru yolu gösteren ilahi mesajı ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Kitap' kavramının Kur'an'da sadece bir metin değil, aynı zamanda ilahi bir yasa, bir rehber ve bir ölçüt olarak işlev gördüğünü vurgular. Musa'ya verilen Kitap, İsrailoğulları için hem dini hem de ahlaki bir yol haritası niteliğindedir."}]},{"word":"يَهْتَدُونَ","root":"ه د ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Doğru yolu bulmak, hidayete ermek, rehberlik almak anlamlarına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hidayet' kelimesinin 'doğru yolu göstermek' ve 'doğru yolu bulmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yehtedûne' ifadesi, Musa'ya Kitap verilmesinin nihai amacının, İsrailoğullarının sapkınlıktan kurtulup doğru yola yönelmesi olduğunu açıklar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'hidayet'in, bir şeyi nazikçe ve lütufkar bir şekilde doğru yola iletmek olduğunu ifade eder. 'Yehtedûne' fiili, Kitab'ın rehberliği sayesinde insanların kendi iradeleriyle doğru yolu seçme potansiyeline sahip olduklarını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hidayet' kavramının Kur'an'daki merkeziyetini vurgular. Hidayet, sadece bilgi edinmek değil, aynı zamanda doğru eyleme yönelmek ve Allah'ın rızasına uygun bir yaşam sürmektir. Bu ayette Kitap, bu hidayete ulaşmanın aracı olarak sunulur."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *23/49*
- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *23/49*