# Mü'minûn Sûresi, 5. Âyet (23:5)

> وَٱلَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَـٰفِظُونَ

*Velleżîne hum lifurûcihim hâfizûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onlar ki, ırzlarını korurlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/23/5

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, müminlerin iffetini ve cinsel mahremiyetini vurgulamaktadır. 'Füruc' kelimesi cinsel organları, 'hafizûn' ise bunları koruma eylemini ifade ederek, müminlerin ahlaki temizliğini ve haramdan sakınmasını dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"لِفُرُوجِهِمْ","root":"ف-ر-ج","rootLatin":"f-r-j","meaning":"Cinsel organlar, mahrem yerler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ferc' kelimesinin aslen iki şey arasındaki açıklık, yarık anlamına geldiğini belirtir. Kur'an'da ise genellikle cinsel organlar için kullanıldığını, bu ayette de müminlerin cinsel organlarını haramdan koruması bağlamında geçtiğini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'füruc' kelimesinin bu ayette mecazi olarak değil, doğrudan cinsel organlar anlamında kullanıldığını, müminlerin bu organlarını haramdan sakındıklarını ve iffetlerini koruduklarını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ferc' kavramının Kur'an'daki kullanımının, İslam'ın cinsel ahlak ve iffet anlayışının temelini oluşturduğunu belirtir. Bu ayetteki 'füruc' kelimesi, müminlerin cinsel dürtülerini meşru sınırlar içinde tutma ve haramdan kaçınma yükümlülüğünü ifade eder."}]},{"word":"حَـٰفِظُونَ","root":"ح-ف-ظ","rootLatin":"h-f-z","meaning":"Koruyanlar, muhafaza edenler, sakınanlar.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hafizûn' kelimesinin 'korumak, muhafaza etmek' anlamında olduğunu ve bu ayette cinsel organları haramdan, zinadan ve meşru olmayan ilişkilerden korumak manasına geldiğini açıklar. Bu, müminlerin iffetlerini titizlikle sürdürme sorumluluğunu gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'hıfz' kökünün bir şeyi zayi olmaktan, bozulmaktan veya tehlikeden korumak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'hafizûn' kelimesi, müminlerin cinsel organlarını haramdan koruyarak iffetlerini muhafaza ettiklerini ve bu konuda dikkatli davrandıklarını ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hıfz' kelimesinin Kur'an'da genellikle bir şeyi dış etkenlerden koruma, muhafaza etme ve gözetme anlamlarında kullanıldığını vurgular. Bu ayette ise 'füruc' ile birlikte kullanılarak, cinsel iffeti koruma ve haramdan sakınma eylemini güçlü bir şekilde ifade ettiğini belirtir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["edep-haya","takva","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için merfû mahalli","gloss":"o kimseler ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Ma'tûf"},{"position":2,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû mahalli","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":3,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"فُرُوجِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ر-ج","rootLatin":"f-r-j","lemma":"فَرْج","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"mahrem yerleri","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":3,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahalli","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":4,"surface":"حَـٰفِظُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ح-ف-ظ","rootLatin":"h-f-ẓ","lemma":"حَافِظ","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"koruyucularıdır","irabMarker":"vâv ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Velleżîne"},{"position":2,"translit":"hum"},{"position":3,"translit":"lifurûcihim"},{"position":4,"translit":"hâfizûn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Mü’minûn 23:5-6*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Mü'minûn 23:5-6*