# Mü'minûn Sûresi, 52. Âyet (23:52)

> وَإِنَّ هَـٰذِهِۦٓ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً وَٰحِدَةً وَأَنَا۠ رَبُّكُمْ فَٱتَّقُونِ

*Ve-inne hâżihi ummetukum ummeten vâhideten ve enâ rabbukum fettekûn(i)*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz bu (İslam), tek bir din olarak sizin dininizdir. Ben de Rabbinizim. Öyle ise bana karşı gelmekten sakının.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/23/52

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, ümmetin birliğini ve Allah'ın Rab oluşunu vurgulayarak takvaya davet etmektedir. Anahtar kavramlar, 'ümmet'in tekliği ve 'Rab'bin otoritesi etrafında şekillenmekte, bu da kulluk bilincini ve Allah'tan sakınmayı gerektirmektedir.","keyConcepts":[{"word":"أُمَّتُكُمْ","root":"أ م م","rootLatin":"e-m-m","meaning":"Sizin dininiz, milletiniz veya topluluğunuz anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ümmet' kelimesinin 'amme' kökünden geldiğini ve 'kasd' (yönelme) anlamı taşıdığını belirtir. Ayetteki 'ümmetüküm' ifadesi, aynı din ve şeriat üzere birleşmiş, ortak bir hedefe yönelmiş topluluğu ifade eder. Bu bağlamda, Müslümanların tek bir din etrafında toplanan cemaati kastedilmektedir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ümmet' kelimesinin Kur'an'da farklı anlamlarda kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'ümmetüküm' ifadesini 'dinüküm' (sizin dininiz) olarak tefsir eder. Yani, 'bu sizin dininizdir, tek bir dindir' anlamını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ümmet' kavramının Kur'an'da 'aynı peygambere inanan veya aynı ilahi mesaja tabi olan insanlar topluluğu' anlamında kullanıldığını açıklar. Bu ayette, Hz. Muhammed'in getirdiği dine tabi olanların oluşturduğu tek ve birleşik topluluğu ifade eder."}]},{"word":"وَاحِدَةً","root":"و ح د","rootLatin":"v-h-d","meaning":"Tek, biricik, bölünmez ve ayrılmaz bir bütünlüğü ifade eder.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'vâhid' kelimesinin 'tek, eşsiz' anlamlarına geldiğini ve 'bölünmezlik' niteliğini taşıdığını belirtir. Ayetteki 'ümmeten vâhidete' ifadesi, Müslümanların dinlerinin tek ve birleşik olduğunu, parçalara ayrılmaması gerektiğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'vâhid' kelimesinin 'fert' ve 'tekil' anlamlarına işaret ettiğini belirtir. Bu ayette, 'ümmet'in niteliği olarak kullanıldığında, dinin özünde bir ve tek olduğunu, farklılaşmalara rağmen temel inanç esaslarında birleştiğini ifade eder."}]},{"word":"رَبُّكُمْ","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Sizin Rabbiniz, yani sizi terbiye eden, besleyen, yöneten ve sahip olan varlık.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rab' kelimesinin 'terbiye etmek, büyütmek, sahip olmak, yönetmek' anlamlarına geldiğini ve Allah için kullanıldığında 'mutlak sahip ve terbiye edici' manasına geldiğini belirtir. Ayetteki 'Ben de Rabbinizim' ifadesi, Allah'ın kulları üzerindeki mutlak otoritesini, besleyiciliğini ve yöneticiliğini vurgular."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'Rab' kelimesinin 'malik' (sahip) ve 'seyyid' (efendi) anlamlarını taşıdığını ifade eder. Ayetteki kullanımında, Allah'ın kulları üzerindeki tam mülkiyetini ve egemenliğini, dolayısıyla O'na itaat etmenin gerekliliğini belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'Rab' kavramının Kur'an'da 'yaratma, rızık verme, terbiye etme, yönetme ve hükmetme' gibi geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu belirtir. Bu ayette, Allah'ın bu vasıflarıyla kullarına karşı olan üstünlüğünü ve onlardan beklediği itaati ifade eder."}]},{"word":"فَٱتَّقُونِ","root":"و ق ي","rootLatin":"v-k-y","meaning":"Öyleyse Benden sakının, korkun ve emirlerime riayet edin.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'takva' kelimesinin 'korunmak, sakınmak' anlamına geldiğini ve şeriat dilinde 'Allah'ın azabından, O'nun emirlerine uyarak ve yasaklarından kaçınarak korunmak' manasına geldiğini açıklar. Ayetteki 'fettekûni' ifadesi, Allah'ın Rab oluşu karşısında kulların O'ndan korkarak ve O'nun emirlerine riayet ederek kendilerini korumalarını emreder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ittika' fiilinin 'bir şeyi kendinden uzak tutmak, korunmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, Allah'ın azabından ve gazabından sakınmak için O'nun koyduğu sınırlara riayet etmenin gerekliliğini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'takva' kavramının Kur'an'da 'Allah'a karşı duyulan saygı ve korkuyla birlikte O'nun emirlerine uyma ve yasaklarından kaçınma' anlamını taşıdığını vurgular. Bu ayette, Allah'ın Rab olarak mutlak otoritesine karşılık, kulların O'na karşı sorumluluk bilinciyle hareket etmeleri gerektiğini belirtir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","takva","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":2,"surface":"هَـٰذِهِۦٓ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَـٰذِهِ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"bu"},{"position":3,"surface":"أُمَّتُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-م-م","rootLatin":"u-m-m","lemma":"أُمَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"ümmetiniz"},{"position":3,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":4,"surface":"أُمَّةًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-م-م","rootLatin":"u-m-m","lemma":"أُمَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"bir ümmet olarak"},{"position":5,"surface":"وَٰحِدَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"و-ح-د","rootLatin":"w-h-d","lemma":"وَاحِدَة","form":"Fâile","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"tek"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"أَنَا۠","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"ben"},{"position":7,"surface":"رَبُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"Rabbiniz"},{"position":7,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":8,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"öyleyse"},{"position":8,"surface":"ٱتَّقُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"sakının"},{"position":8,"surface":"نِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"benden"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *23/52*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *23/52*