# Mü'minûn Sûresi, 53. Âyet (23:53)

> فَتَقَطَّعُوٓا۟ أَمْرَهُم بَيْنَهُمْ زُبُرًا ۖ كُلُّ حِزْبٍۭ بِمَا لَدَيْهِمْ فَرِحُونَ

*Fetekatta'û emrahum beynehum zuburâ(an)(s) kullu hizbin bimâ ledeyhim ferihûn(e)*

**Meal (Diyanet):** (İnsanlar ise, din) işlerini kendi aralarında parça parça ettiler. Her grup kendinde bulunan ile sevinmektedir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/23/53

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, insanların din konusunda farklı gruplara ayrılmasını ve her grubun kendi inancından hoşnut olmasını dilbilimsel olarak ele almaktadır. Özellikle 'takatta'a', 'emr', 'zubur' ve 'ferihun' kelimeleri, bu bölünmüşlüğü ve her grubun kendi yoluna bağlılığını semantik derinlikle ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"فَتَقَطَّعُوٓا۟","root":"ق ط ع","rootLatin":"k-t-a","meaning":"İnsanların din konusunda aralarında parçalara ayrılması, bölünmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kat'' kökünü bir şeyi kesmek, ayırmak olarak tanımlar. 'Takatta'' ise, bir şeyin kendi içinde parçalara ayrılması, dağılması anlamına gelir. Ayetteki kullanımı, insanların dinî konularda tek bir bütün olmaktan çıkıp farklı fırkalara, mezheplere ayrılmasını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'takatta'u' kelimesini 'ihtelefu' (ihtilaf ettiler, ayrıldılar) olarak tefsir eder. Bu, ayetteki 'din konusunda aralarında bölük bölük oldular' ifadesinin mecazi bir anlatım olduğunu ve insanların inançsal farklılıklar nedeniyle birbirlerinden koptuklarını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'kat'' kökünün genellikle bir bütünlüğün bozulması, bir ilişkinin kesilmesi anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'takatta'u' fiili, ümmetin veya insanların dinî birliğini bozarak farklı yollara sapmasını, yani bir nevi 'parçalanmasını' sembolize eder."}]},{"word":"أَمْرَهُم","root":"أ م ر","rootLatin":"e-m-r","meaning":"İnsanların dinî işleri, inançları ve takip ettikleri yollar.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'emr' kelimesinin Kur'an'da farklı anlamlarda kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'emr' kelimesi, 'din' veya 'şeriat' anlamında olup, insanların takip ettikleri inanç sistemlerini ve dinî prensiplerini ifade eder. Yani, dinî konularda parçalara ayrıldılar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'emr' kelimesinin 'hal' (durum), 'şân' (iş, mesele) ve 'din' gibi geniş anlamlara gelebileceğini açıklar. Ayetteki bağlamda, 'emr' onların dinî durumlarını, inançlarını ve bu inançlar etrafında şekillenen meselelerini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'emr' kelimesinin Kur'an'da bazen 'Allah'ın emri' anlamında ilahi bir buyruk, bazen de 'insanların işleri, durumları' anlamında kullanıldığını vurgular. Bu ayetteki 'emr' kelimesi, insanların kendi dinî tercihleri ve bu tercihlerden kaynaklanan durumları olarak anlaşılmalıdır."}]},{"word":"زُبُرًا","root":"ز ب ر","rootLatin":"z-b-r","meaning":"Parçalar, bölümler, kitaplar veya yazılı metinler halinde ayrılmış gruplar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zubur' kelimesinin 'zebûr' kelimesinin çoğulu olduğunu ve yazılı metinler, kitaplar anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, insanların dinî konularda farklı kitaplara, doktrinlere veya yazılı prensiplere dayanarak gruplara ayrıldığını, yani her grubun kendi 'kitabı' veya 'yazılı inancı' olduğunu ima eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'zubur' kelimesini 'fırak' (fırkalar, gruplar) olarak açıklar. Bu, insanların dinî konularda farklı gruplara, mezheplere ayrıldığını ve her grubun kendi inanç sistemine sahip olduğunu gösterir. Kelimenin kökenindeki 'yazılı metin' anlamı, bu grupların inançlarını belirli prensiplere dayandırdığına işaret edebilir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'zubur' kelimesinin 'kitaplar' veya 'parçalar' anlamına geldiğini ve bu ayette 'parçalara ayrılmış gruplar' anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu, insanların dinî konularda tek bir bütün olmaktan çıkıp, her birinin kendi inanç sistemini bir 'kitap' gibi benimsediği farklı fırkalara bölündüğünü vurgular."}]},{"word":"فَرِحُونَ","root":"ف ر ح","rootLatin":"f-r-h","meaning":"Kendi inançlarından, tuttukları yoldan memnun ve hoşnut olanlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ferah' kelimesini genellikle bir nimete kavuşmaktan duyulan sevinç olarak tanımlar. Ancak Kur'an'da bazen kınanmış bir sevinç, yani dünya malına veya yanlış bir inanca aşırı bağlılıktan kaynaklanan bir hoşnutluk anlamında da kullanılır. Ayetteki 'ferihun' kelimesi, her grubun kendi yanlış inancından veya sapkın yolundan duyduğu körü körüne memnuniyeti ifade eder."},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ferah' kelimesinin hem övülen hem de yerilen bir sevinci ifade edebileceğini belirtir. Bu ayetteki kullanımı, insanların kendi inançlarına aşırı derecede bağlanarak, başka hakikatlere kapalı bir şekilde kendi yollarından duydukları 'gururlu' ve 'yanıltıcı' bir memnuniyeti anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ferah' kavramının Kur'an'da genellikle olumsuz bir çağrışımla, yani dünya nimetlerine veya yanlış inançlara aşırı bağlılıktan kaynaklanan bir 'şımarıklık' veya 'kibir' olarak kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'ferihun' kelimesi, her grubun kendi inancını mutlak doğru kabul edip, diğerlerini dışlayarak duyduğu 'kendini beğenmiş' bir memnuniyeti ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["hidayet-dalalet","musrikler","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve/ama","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"تَقَطَّعُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-ط-ع","rootLatin":"q-ṭ-ʿ","lemma":"تَقَطَّعَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bölündüler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"أَمْرَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ا-م-ر","rootLatin":"ʾ-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"işlerini/dinlerini","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":3,"surface":"بَيْنَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekân","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"aralarında","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mekân zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":3,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":4,"surface":"زُبُرًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ز-ب-ر","rootLatin":"z-b-r","lemma":"زُبُر","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"parça parça/gruplar halinde","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Hâl"},{"position":5,"surface":"كُلُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"her","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda","izafet":"Muzâf"},{"position":6,"surface":"حِزْبٍۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ز-ب","rootLatin":"ḥ-z-b","lemma":"حِزْب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"grup/fırka","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":7,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":8,"surface":"لَدَيْ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekân","root":"ل-د-ي","rootLatin":"l-d-y","lemma":"لَدَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"yanında","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mekân zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":8,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":9,"surface":"فَرِحُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ف-ر-ح","rootLatin":"f-r-ḥ","lemma":"فَرِح","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"sevinenler/memnun olanlar","irabMarker":"vâv ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Fetekatta'û"},{"position":2,"translit":"emrahum"},{"position":3,"translit":"beynehum"},{"position":4,"translit":"zuburâ(an)(s)"},{"position":5,"translit":"kullu"},{"position":6,"translit":"hizbin"},{"position":7,"translit":"bimâ"},{"position":8,"translit":"ledeyhim"},{"position":9,"translit":"ferihûn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *23/53*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *23/53*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *23/53*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *23/53*
- **Mü'minûn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53. Âyetler*
- **Mü'minûn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53. Âyetler*