# Mü'minûn Sûresi, 54. Âyet (23:54)

> فَذَرْهُمْ فِى غَمْرَتِهِمْ حَتَّىٰ حِينٍ

*Feżerhum fî ġamratihim hattâ hîn(in)*

**Meal (Diyanet):** Ey Muhammed! Sen onları bir zamana kadar, gaflet ve şaşkınlıklarıyla baş başa bırak!

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/23/54

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mü'minûn Suresi 54. ayet, inkarcıların içinde bulundukları gaflet ve sapkınlık hali ile ilgili ilahi bir emri ifade eder. Ayet, bu durumun geçici olduğunu ve belirli bir sona doğru ilerlediğini vurgular. Anahtar kavramlar, bu gafletin niteliğini ve ona karşı takınılması gereken tutumu dilbilimsel olarak aydınlatır.","keyConcepts":[{"word":"فَذَرْهُمْ","root":"و-ذ-ر","rootLatin":"v-z-r","meaning":"Onları kendi hallerine bırakma, terk etme emrini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ذَر' (zer) fiilinin 'terk etmek, bırakmak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'فَذَرْهُمْ' ifadesi, inkarcıların içinde bulundukları durumu değiştirmeye çalışmaktan vazgeçip onları kendi hallerine bırakma emrini taşır. Bu, ilahi bir sabır ve mühlet verme anlamı içerir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ذَرْ' fiilinin Kur'an'da 'bırak, terk et' anlamında kullanıldığını ve bu ayetteki bağlamda, Allah'ın müminlere, inkarcıların sapıklıklarında ısrar etmelerine karşı bir müdahalede bulunmamalarını emrettiğini ifade eder. Bu, bir nevi 'onlarla uğraşmayı bırakın' anlamını taşır."}]},{"word":"غَمْرَتِهِمْ","root":"غ-م-ر","rootLatin":"ğ-m-r","meaning":"Onların içinde boğuldukları, kuşatıldıkları gaflet, cehalet veya sapıklık halini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'غَمْرَة' kelimesinin 'suyu çok olan yer' veya 'bir şeyi örten, kuşatan şey' anlamlarına geldiğini belirtir. Kur'an'da ise genellikle 'cehalet, gaflet, sapıklık' gibi manevi bir kuşatılmışlık hali için kullanılır. Bu ayette, inkarcıların hakikatten uzak, gaflet içinde boğulmuş hallerini tasvir eder."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'غَمْرَة' kelimesini 'cehalet ve şaşkınlık' olarak açıklar. Ayetteki 'فِي غَمْرَتِهِمْ' ifadesi, inkarcıların içinde yüzdükleri, kendilerini saran bir bilgisizlik ve hakikatten uzaklaşma durumunu vurgular. Bu, onların akıllarını ve kalplerini kuşatan bir perdedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ğamr' kökünden türeyen kelimelerin Kur'an'da genellikle 'gaflet, dalgınlık, bir şeyin içine gömülme' anlamlarında kullanıldığını belirtir. 'Gaflet' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çekerek, bu ayetteki 'ğamretihim'in, inkarcıların hakikatten yüz çevirerek içine düştükleri manevi körlüğü ve umursamazlığı ifade ettiğini söyler."}]},{"word":"حَتَّىٰ","root":"ح-ت-ى","rootLatin":"h-t-y","meaning":"Bir zaman diliminin sonunu, bir hedefe kadar olan süreyi belirten edattır.","sources":[{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'حَتَّىٰ' edatının hem gaye (sonuç) hem de zamanın sonunu bildiren bir edat olduğunu belirtir. Bu ayette, 'حَتَّىٰ حِينٍ' ifadesiyle birlikte kullanıldığında, inkarcıların gaflet içinde bırakılmasının belirli bir zamana kadar süreceğini, bu durumun sonsuz olmadığını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'حَتَّىٰ' edatının 'ilâ' (e kadar) anlamında kullanıldığını ve kendisinden sonra gelen zaman zarfıyla birlikte bir nihayet bildirdiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın onlara tanıdığı mühletin bir sonu olduğunu ve bu durumun ebediyen devam etmeyeceğini gösterir."}]},{"word":"حِينٍ","root":"ح-ي-ن","rootLatin":"h-y-n","meaning":"Belirli, tayin edilmiş bir zaman dilimini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'حِين' kelimesinin 'zamanın bir parçası' anlamına geldiğini ve Kur'an'da genellikle 'belirli bir zaman, vakit' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'حَتَّىٰ حِينٍ' ifadesi, inkarcılara tanınan mühletin keyfi değil, ilahi takdirle belirlenmiş bir sonu olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'حِين' kelimesinin 'belirli bir vakit, zaman dilimi' anlamına geldiğini ve bu ayetteki kullanımının, Allah'ın onlara verdiği sürenin sona ereceği bir anın varlığını işaret ettiğini ifade eder. Bu, ilahi adaletin tecelli edeceği bir zamanın geleceğine dair bir uyarıdır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["hidayet-dalalet","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman/ve"},{"position":1,"surface":"ذَرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-ذ-ر","rootLatin":"w-dh-r","lemma":"وَذَرَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"bırak"},{"position":1,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":2,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":3,"surface":"غَمْرَتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-م-ر","rootLatin":"gh-m-r","lemma":"غَمْرَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gafletleri/sapıklıkları"},{"position":3,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":4,"surface":"حَتَّىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"حَتَّى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"e kadar"},{"position":5,"surface":"حِينٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ي-ن","rootLatin":"h-y-n","lemma":"حِين","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir vakit/süre"}]