# Mü'minûn Sûresi, 55. Âyet (23:55)

> أَيَحْسَبُونَ أَنَّمَا نُمِدُّهُم بِهِۦ مِن مَّالٍ وَبَنِينَ

*Eyahsebûne ennemâ numidduhum bihi min mâlin vebenîn(e)*

**Meal (Diyanet):** (55-56) Kendilerine bol bol verdiğimiz mal ve evlatla onların iyiliğine koştuğumuzu mu sanıyorlar? Hayır, onlar farkına varmıyorlar!

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/23/55

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın insanlara verdiği mal ve evlat gibi nimetlerin, onların Allah katındaki değerini veya Allah'ın onlara özel bir iyilikte bulunduğunu zannetmelerinin yanlışlığını vurgular. Anahtar kavramlar, bu zannın temelini oluşturan 'hesap etme', 'yardım etme/uzatma', 'mal' ve 'oğullar' kelimeleri üzerinden incelenmiştir.","keyConcepts":[{"word":"أَيَحْسَبُونَ","root":"ح س ب","rootLatin":"h-s-b","meaning":"Onların, Allah'ın kendilerine verdiği nimetleri yanlış bir şekilde yorumlayarak, bu nimetlerin Allah katındaki özel konumlarına işaret ettiğini zannetmeleri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hesb' (حسب) kelimesinin bir şeyi saymak, tahmin etmek veya zannetmek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yahsebûne' (يحسبون) fiili, onların bu nimetleri kendileri için bir üstünlük veya Allah'ın onlara özel bir lütufta bulunduğu şeklinde yanlış bir 'hesap' veya 'zann' içinde olduklarını ifade eder. Bu, gerçekle örtüşmeyen bir algıyı işaret eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'hasibe' fiilinin 'zanne' (ظن) anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'eyahsebûne' ifadesi, onların bu nimetlerin kendileri için bir iyilik veya Allah'ın onlara özel bir teveccühü olduğuna dair yanlış bir 'zanna' kapıldıklarını gösterir. Bu, mecazi olarak bir yanılgıyı ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'zann' kavramının genellikle olumsuz bir çağrışım taşıdığını ve kesin bilgiye dayanmayan, yanıltıcı bir inancı ifade ettiğini belirtir. 'Eyahsebûne' fiili, bu bağlamda, müşriklerin veya nimet verilenlerin, Allah'ın kendilerine verdiği mal ve evladın, onların doğru yolda olduklarına dair 'yanlış bir zanna' kapıldıklarını ve bu zannın gerçekle bağdaşmadığını vurgular."}]},{"word":"نُمِدُّهُم","root":"م د د","rootLatin":"m-d-d","meaning":"Allah'ın insanlara mal ve evlat gibi nimetleri peş peşe ve sürekli olarak vermesi, uzatması.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'medd' (مد) kelimesinin bir şeyi uzatmak, artırmak ve desteklemek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'numidduhum' (نمدّهم) fiili, Allah'ın onlara mal ve evladı 'uzatarak', yani sürekli ve art arda vererek desteklediğini ifade eder. Bu, nimetlerin kesintisiz akışını vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'medd'in bir şeyi uzatmak, çoğaltmak ve takviye etmek anlamına geldiğini açıklar. 'Numidduhum' ifadesi, Allah'ın onlara mal ve evlat nimetlerini 'uzatarak' yani bolca ve sürekli olarak verdiğini, ancak bunun onların lehine bir durum olmadığını, aksine bir imtihan olduğunu ima eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'medd' fiilinin hem hayırda hem şerde kullanılabileceğini belirtir. Ayetteki 'numidduhum' ifadesi, Allah'ın onlara mal ve evlat vererek 'uzatması' veya 'desteklemesi' görünümünde olsa da, ayetin devamındaki 'hayır; farkında değiller' ifadesiyle bu 'uzatmanın' onların zannettiği gibi bir iyilik olmadığını, aksine bir imtihan veya istidraç olabileceğini gösterir."}]},{"word":"مَّالٍ","root":"م و ل","rootLatin":"m-w-l","meaning":"İnsanların sahip olduğu, biriktirdiği ve üzerinde tasarruf ettiği her türlü maddi varlık ve servet.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mâl' (مال) kelimesinin insanın sahip olduğu, eğilim gösterdiği ve üzerinde tasarruf ettiği her şeyi kapsadığını belirtir. Ayetteki 'mâl' kelimesi, insanların dünyevi zenginliklere olan düşkünlüğünü ve bu zenginlikleri bir üstünlük vesilesi olarak görme eğilimini ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'mâl' kelimesinin genel olarak 'servet' ve 'varlık' anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'mâl', Allah'ın insanlara verdiği maddi imkanları temsil eder ve bu imkanların, onların zannettiği gibi Allah katında özel bir değerin göstergesi olmadığını vurgular."}]},{"word":"وَبَنِينَ","root":"ب ن و","rootLatin":"b-n-w","meaning":"Erkek çocuklar, evlatlar; soyun devamı ve sosyal güç kaynağı olarak görülen nesil.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'benîn' (بنين) kelimesinin 'ibn' (ابن) kelimesinin çoğulu olduğunu ve erkek çocukları ifade ettiğini belirtir. Ayette 'mal' ile birlikte zikredilmesi, Arap toplumunda mal ve erkek çocukların bir güç, itibar ve destek kaynağı olarak görüldüğünü, ancak bu ayetin bu algının yanlışlığını ortaya koyduğunu gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'benîn' kelimesinin 'oğullar' anlamına geldiğini ve genellikle soyun devamı, kabilenin gücü ve sosyal statünün bir göstergesi olarak kabul edildiğini ifade eder. Ayetteki kullanımı, insanların bu dünyevi nimetleri, Allah katındaki değerlerinin bir ölçüsü olarak yanlış yorumladıklarını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["mal-mulk","imtihan-bela","dunya-ahiret-dengesi"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mi?"},{"position":1,"surface":"يَحْسَبُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-س-ب","rootLatin":"h-s-b","lemma":"حَسَبَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatlarından etkilenmediği için merfû","gloss":"zannederler mi?"},{"position":2,"surface":"أَنَّمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd ve Masdariyye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّمَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":3,"surface":"نُمِدُّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-د-د","rootLatin":"m-d-d","lemma":"أَمَدَّ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatlarından etkilenmediği için merfû","gloss":"veririz"},{"position":3,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlara"},{"position":4,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":4,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":5,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"den/dan"},{"position":6,"surface":"مَّالٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-و-ل","rootLatin":"m-w-l","lemma":"مَال","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"mal"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"بَنِينَ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Müzekker Sâlim","root":"ب-ن-ي","rootLatin":"b-n-y","lemma":"ابْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"oğullar"}]