# Mü'minûn Sûresi, 57. Âyet (23:57)

> إِنَّ ٱلَّذِينَ هُم مِّنْ خَشْيَةِ رَبِّهِم مُّشْفِقُونَ

*İnne-lleżîne hum min ḣaşyeti rabbihim muşfikûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Rablerinin azametinden korkup titreyenler,

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/23/57

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, müminlerin Allah'a karşı derin saygı, korku ve sorumluluk bilincini ifade eden temel niteliklerini vurgulamaktadır. Özellikle 'haşyet' ve 'işfak' kavramları üzerinden bu manevi halin derinliği ve tezahürleri ele alınmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"خَشْيَةِ","root":"خ ش ي","rootLatin":"h-ş-y","meaning":"Rabbe duyulan derin saygıdan kaynaklanan korku ve ürperti halidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Haşyet, bir şeyin büyüklüğünden ve yüceliğinden kaynaklanan korkudur. Bu ayetteki 'haşyet-i Rabbi'him' ifadesi, Allah'ın azametini idrak etmekten doğan, bilgiye dayalı bir korkuyu ve saygıyı ifade eder. Bu, cehaletten kaynaklanan korkudan (havf) farklıdır ve daha çok bir tazim ve hürmet içerir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Haşyet, ilimle birlikte olan korkudur. Yani, korkulan şeyin azametini ve kudretini bilmekten kaynaklanan bir ürpermedir. Ayetteki kullanımı, müminlerin Rablerinin büyüklüğünü ve kudretini idrak etmeleri sebebiyle duydukları derin saygı ve bu saygının getirdiği bir tür çekinme halidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'haşyet'i 'havf'tan ayırarak, daha çok Allah'ın yüceliğini ve kudretini idrak etmekten doğan, saygı ve huşu ile karışık bir korku olarak tanımlar. Bu ayetteki 'haşyet', müminlerin Allah'a karşı duydukları derin saygının ve O'nun azametini bilmenin bir sonucudur, bu da onları O'nun emirlerine uymaya sevk eder."}]},{"word":"مُّشْفِقُونَ","root":"ش ف ق","rootLatin":"ş-f-k","meaning":"Rablerinin azabından veya rızasını kaybetmekten dolayı endişe duyan, titreyen ve merhametle karışık bir korku içinde olanlardır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Müşfikun, 'şefkat' kökünden gelir ve bir şeyden dolayı endişe duymak, korkmak anlamına gelir. Ayetteki bağlamda, Rablerinin azabından veya O'nun rızasını kaybetmekten dolayı kalpleri titreyen, endişe duyan kimseleri ifade eder. Bu, sadece korku değil, aynı zamanda bir tür merhamet ve koruma içgüdüsü de barındırır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'müşfikun' kelimesini 'korku içinde olanlar' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, müminlerin Rablerinin azabından veya O'nun gazabından çekinerek, kalplerinde bir ürperti ve endişe taşıdıklarını gösterir. Bu, onların Allah'a karşı duydukları saygının bir tezahürüdür."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Şefkat, bir şeye karşı duyulan korku ve endişe ile birlikte, o şeye karşı bir tür merhamet ve koruma hissini de içerir. 'Müşfikun' ifadesi, müminlerin Rablerinin azabından korkarken, aynı zamanda O'nun rahmetine sığınma ve O'nun rızasını kazanma arayışında olduklarını gösterir. Bu, pasif bir korku değil, aktif bir sorumluluk bilincidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'işfak' kavramının hem korku hem de merhamet ve şefkat anlamlarını barındırdığını belirtir. Ayetteki 'müşfikun', müminlerin Rablerinin azabından korkarken, aynı zamanda O'nun rahmetine olan ümitlerini ve O'na karşı duydukları derin sevgiyi de ifade eder. Bu, onları daha dikkatli ve sorumlu davranmaya sevk eden bir duygudur."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["takva","iman","ihlas","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"onlar"},{"position":4,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":5,"surface":"خَشْيَةِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"خ-ش-ي","rootLatin":"ḫ-ş-y","lemma":"خَشْيَة","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"korku"},{"position":6,"surface":"رَبِّهِم","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rableri"},{"position":6,"surface":"هِم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":7,"surface":"مُّشْفِقُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ش-ف-ق","rootLatin":"ş-f-q","lemma":"مُشْفِق","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"ürperenler, korkanlar"}]